Μελέτησα τις προτάσεις του Αλέξη Τσίπρα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, το επονομαζόμενο σχέδιο «Αριστοτέλης», που θέλει να «πατήσει» πάνω στις ράγες του «Καποδίστρια» και του «Καλλικράτη», αλλά από την ανάποδη! Με αύξηση των δήμων κατά 150 και όχι με μείωση, όπως ήταν η φιλοσοφία των προηγούμενων σχεδίων του 1997 και του 2010.
Είναι μια φιλότιμη προσπάθεια των επιτελών του πρώην πρωθυπουργού να προσεγγίσουν έναν θεσμό με τον οποίο η Αριστερά ως κυβέρνηση απέτυχε να «πιάσει» επαφή – τα ερείσματά της λόγω του ιδρυματισμού του εσώκλειστου ΣΥΡΙΖΑ ήταν ελάχιστα. Οι κυβερνητικοί υποψήφιοι της Αριστεράς καταποντίστηκαν στις δημοτικές εκλογές του 2014 και του 2019.
Από την κατά βάση τεχνοκρατική αυτή προσέγγιση, η οποία προβλέπει την αύξηση των δήμων κατά 100-150 και την επαναφορά των δύο γύρων στις τοπικές εκλογές αντί του ενός που καθιερώθηκε προ μηνός με τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, λείπει η ευρύτερη θεώρηση. Πώς τοποθετείς έναν θεσμό με ιστορία αιώνων (οι κοινότητες έσωσαν το γένος στην Τουρκοκρατία) στην παρούσα Ελλάδα;
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση στις μέρες μας έχει εξελιχθεί, μαζί με τις Περιφέρειες, σε έναν θεσμό που διαπλέκεται ευθέως με το κράτος και κάνει δουλειές. Μπίζνες. Σε κέντρο αποκεντρωμένης διαφθοράς. Εξ ου και οι αποκαλύψεις για τα σπιτάκια ανακύκλωσης, για τα οποία ζητήθηκε να ανακτηθούν από το υπουργείο Οικονομικών 26 εκατ. ευρώ. Εξ ου και οι έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τα υδρόμετρα και για το έργο του βιολογικού στο «Πάπιγκο». Εξ ου και οι έρευνες για την εμπλοκή Περιφερειών στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ (ενδεικτικές οι αναφορές).
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση στις μέρες μας, πλην εξαιρέσεων, έχει επίσης εξελιχθεί σε ορισμένες περιπτώσεις, μαζί και με την Εκκλησία, όπως φάνηκε από τους ύμνους του οικείου μητροπολίτη Φλώρινας σε υπουργούς με τη φράση «είστε οι άγγελοι της Αναστάσεως», σε θεσμό αποεθνικοποίησης της υπαίθρου. Βαριά η κουβέντα, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις ισχύει. Η εθνική ταυτότητα υποχωρεί, βασικές υποδομές καταστρέφονται με τη στήριξη δημάρχων (ξηλώνονται πυλώνες λιγνίτη, στήνονται παντού, ακόμη και στα καμένα δάση, ανεμογεννήτριες, τώρα τα συμφέροντα πάνε να βάλουν χέρι ακόμη και στο νερό του Μόρνου) και η ελληνική γη παραδίδεται άναρχα σε ξένα συμφέροντα που δεν ενδιαφέρονται στο ελάχιστο για τη διατήρηση και τη διάσωση της εθνικής μας ταυτότητας και της μνήμης. Ο,τι σημαίνει Ελλάδα (φυσικό κάλλος, θησαυροί, γεύσεις, παράδοση) τίθεται σε αμφισβήτηση εξαιτίας της επέλασης του άχρωμου αναιδούς κεφαλαίου.
Για όλα αυτά η ενδιαφέρουσα κατά τα λοιπά πρόταση που έλαβα από το νεοσύστατο κόμμα ΕΛΑΣ για την Αυτοδιοίκηση ουδέν. Αυτή η Ελλάδα μοιάζει να μην υπάρχει στο οπτικό του πεδίο. Δεν περιγράφεται πουθενά. Λες και η πρόταση γράφτηκε από Τεχνητή Νοημοσύνη! Η Αυτοδιοίκηση δεν πρέπει να είναι, όμως, ούτε κέντρο διαφθοράς ούτε κέντρο πολιτικής ορθότητας και διεθνισμού ούτε παράρτημα του πελατειακού κράτους της κεντρικής εξουσίας στο οποίο αποκεντρώνει η εκάστοτε κυβέρνηση όσα ρουσφέτια δεν μπορεί να ικανοποιήσει στους ψηφοφόρους της κάθε βουλευτής ή υπουργείο. Και σίγουρα οι δήμαρχοι δεν είναι υπάλληλοι των βουλευτών για να τους παραδίδουν (ορισμένοι) μέχρι και τα κλειδιά των λογιστηρίων τους (για να γράφω, όλο και κάτι έχω ακούσει).
Δύο τα μείζονα
Τα μείζονα, όμως, είναι δύο: Η ελληνικότητα και η δράση στη μικρή κλίμακα. Οσον αφορά τη δεύτερη, αυτό που από προσωπική πείρα μπορώ να πω είναι ότι στη μικρή κλίμακα μιας παλαιάς κοινότητας γίνονται μεγάλα πράγματα. Αρα, αν έπρεπε να αυτονομηθούν κάποιες μονάδες, αυτές δεν θα έπρεπε να είναι 150 νέοι δήμοι, αλλά η επανίδρυση ιστορικών κοινοτήτων με προστιθέμενη πολιτισμική και οικονομική αξία για περιοχές της χώρας. Αυτό μάλιστα. Η πρόταση Τσίπρα κάνει μια αναιμική αναφορά, είναι προφανές ότι αγνοεί το ρεύμα του κοινοτισμού. Η Αυτοδιοίκηση έχει επίσης αποστολή να εκπαιδεύει τους πολίτες στη ράτσα τους, για να χρησιμοποιήσω μια ωραία λέξη από την «Ασκητική» του Καζαντζάκη.
Η «θητεία στη ράτσα» για την οποία μιλά ο μεγάλος μας Κρητικός συνδέεται ευθέως με τη γεύση. Την τοπική, όχι την παγκοσμιοποιημένη που θέλει να μας κάνει χυλό. Συνδέεται με την παράδοση, τα γράμματα και τον πολιτισμό. Τα πανηγύρια έξω από τα ξωκλήσια μας αυτόν τον καιρό, τα οποία ονομάζω «μικρές λέσχες Μπίλντεπεργκ του Αιγαίου» (καθώς εκεί μυούνται σε σκοπούς και χορούς τα άγευστα Ελληνόπουλα των Αθηνών), η ιεροτελεστία του δείπνου γύρω από ένα τραπέζι όπου συσπειρώνεται η οικογένεια, οι Εσπερινοί της Παναγίας τον Δεκαπενταύγουστο, στους οποίους παρίστανται όσοι δήμαρχοι πιστεύουν, για κάποιους είναι ένα απλό τοπικό φολκλόρ.
Για κάποιους άλλους, όμως, που βλέπουμε να παραδίδονται όλα, από τη γεύση και την κουζίνα, την αισθητική των κτιρίων, τη μουσική, ολόκληρες αλυσίδες της οικονομίας σε ξένους (σε κάποιες περιπτώσεις και σε εχθρούς της πατρίδας μας) η Αυτοδιοίκηση, μαζί με τους πολιτιστικούς συλλόγους και την Εκκλησία, όταν αυτή δεν θαμπώνεται από τα πεντοχίλιαρα σε ευρώ της εξουσίας, είναι η σπονδυλική στήλη της πατρίδας μας. Ο τρόπος για να μείνει το κερί αναμμένο.
Το να αποκαθιστάς μια μισογκρεμισμένη εκκλησία είναι πράξη εθνικής προσφοράς, για παράδειγμα. Συμπεραίνω: Η πολιτική δεν μπορεί να είναι απονευρωμένη από το συναίσθημα. Αλλά με λύπη μας διαπιστώνουμε ότι ο νέος Τσίπρας του Κέντρου, μολονότι αποφασίζει μόνος χωρίς συνιστώσες πάνω από το κεφάλι του, για πρώτη φορά από το 2007 οπότε βρίσκεται στην αρχηγία κόμματος, προσέφυγε στην εύκολη λύση: Παρουσίασε ένα κείμενο που χαϊδεύει αυτιά, ενώ το σωστό είναι να χρησιμεύει σε αυτιά, να δίνει έμπνευση και να κινητοποιεί μάζες. Η αναφορά στα δημοψηφίσματα και στην άμεση δημοκρατία είναι παλιά ιδέα από την «Αμεση Δημοκρατία» του Γλέζου στ’ Απεράθου έως τον Δημοτικό Κώδικα του Παυλόπουλου, αλλά οι δήμοι και η κυβέρνηση δεν τη θέλουν. Μια απόπειρα δημοψηφίσματος για τη ΔΕΘ στη Θεσσαλονίκη έπεσε στο κενό.
Η επαναφορά των δύο γύρων, που σημαίνει πως αν θες να ηγείσαι στην τοπική κλίμακα πρέπει να εξασφαλίζεις συναινέσεις άνω του 50% (μόνο έτσι γίνονται οι μεγάλες αλλαγές), είναι το πλέον ενδιαφέρον σημείο που εντόπισα από ένα κείμενο μάλλον αφυδατωμένο σε ελληνικότητα. Και ας το υπογράφει μια ακρωτηριασμένη με ένα λάμδα… ΕΛΑΣ. Οι ιδέες θέλουν ψυχή. Πομφόλυγες τύπου κοινωνικό συμβόλαιο, νέα Μεταπολίτευση, μητροπολιτική διοίκηση, συμμετοχική διακυβέρνηση, νέα αρχιτεκτονική, ετεροδιοίκηση δεν λένε και πολλά πράγματα στους Ελληνες. Οσο για τον Αριστοτέλη, θα πρότεινα να τον αφήναμε στην ησυχία του. Αρκετά ταλαιπωρήσαμε τον «Καποδίστρια» και τον «Καλλικράτη». Ωραία η ιδέα, αλλά της λείπει η μεσότητα.
