Το «εκκρεμές του ιστορικού γίγνεσθαι», όπως το θέτει ο Σολζενίτσιν, μπορεί να καθοριστεί από τις απλούστερες συγκυρίες. Και στη σύγχρονη αντιπολιτική Βαϊμάρη, όπου τα πάντα μυρίζουν ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη αλλά και μπαρούτι, ένα μικρό γεγονός ίσως τελικά αποδειχθεί αρκετό για να πυροδοτηθεί αυτό που όλοι θεωρούν πως μπορούν να προκαλέσουν αλλά και ταυτόχρονα να ελέγξουν. Εναν νέο πόλεμο, παγκόσμιων διαστάσεων.
- Από τον Γιώργο Τραπεζιώτη
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Λειψία δεν αποτελεί παρά μόνο το πιο πρόσφατο επεισόδιο μιας επικίνδυνης ακολουθίας γεγονότων με φόντο τον πόλεμο που μαίνεται στην Ουκρανία. Η γερμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε χθες ότι αποδίδει στη Ρωσία την απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε στις 4 Αυγούστου και οι γερμανικές Αρχές ανακοίνωσαν την ταυτοποίηση δύο υπόπτων, ενός Ρώσου με λετονικό διαβατήριο και ενός Λευκορώσου με ρωσικό διαβατήριο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, ο ένας φέρεται ότι είχε διασυνδέσεις με ρωσική υπηρεσία πληροφοριών, ενώ για τον δεύτερο εντοπίστηκαν ίχνη DNA και επιχειρείται η ανασύνθεση των κινήσεών του. Η Μόσχα, από την πλευρά της, απορρίπτει κατηγορηματικά τις γερμανικές κατηγορίες ως αβάσιμες και «προκλητικές». Χαρακτηριστικά, η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, δήλωσε στο TASS ότι η Μόσχα θα δώσει «ανάλογη απάντηση», ενώ αρνήθηκε τις κατηγορίες του Βερολίνου. Εκανε μάλιστα λόγο για «τραβηγμένο και κατασκευασμένο πρόσχημα» των Γερμανών για την περαιτέρω όξυνση των εντάσεων και υποστήριξε ότι, «όπως συνήθως», δεν υπάρχουν πειστικά ή σοβαρά στοιχεία.
Οι επιπτώσεις
Αυτό όμως που έχει ιδιαίτερη σημασία δεν είναι μόνο το τι συνέβη στη Λειψία, αλλά τι άρχισε να συμβαίνει αμέσως μετά. Το Βερολίνο προχώρησε στη λήψη μέτρων κατά της Ρωσίας, έκλεισε ρωσικές διπλωματικές και πολιτιστικές δομές, ενώ προανήγγειλε νέες κυρώσεις. Η Μόσχα απάντησε με την ίδια σκληρή γλώσσα, κάλεσε τον Γερμανό επιτετραμμένο και προειδοποίησε ότι οι αποφάσεις της γερμανικής κυβέρνησης δεν θα μείνουν χωρίς συνέπειες. Και κάπου ανάμεσα στις δύο πρωτεύουσες, η Ευρωπαϊκή Ενωση έσπευσε… πρόθυμα και αυτή να προσθέσει και τη δική της «πινελιά» στο περιστατικό.
Η Κάγια Κάλας μίλησε για ενέργεια με χαρακτηριστικά κρατικής τρομοκρατίας, ενώ ήδη εξετάζονται νέες κυρώσεις κατά της Μόσχας. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε το γεγονός στη Λειψία «νέα κλιμάκωση» σε ευρωπαϊκό έδαφος και μίλησε για μια «νέα κανονικότητα» απειλών, ενώ την ίδια ώρα ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε προειδοποίησε ότι η Ρωσία γίνεται ολοένα και πιο «απερίσκεπτη», επαναφέροντας στο προσκήνιο το σύνολο της επιχειρηματολογίας περί ρωσικής υβριδικής απειλής κατά της Ευρώπης.
Ετσι ένα περιστατικό που ακόμη αποτελεί αντικείμενο έρευνας μετατρέπεται με εντυπωσιακή ταχύτητα σε πολιτικό (αλλά και πολεμικό) καταλύτη νέων εξελίξεων. Περισσότερες κυρώσεις, περισσότερα όπλα στην Ουκρανία, περισσότερες αμυντικές δαπάνες. Διόλου τυχαία, άλλωστε, η Φον ντερ Λάιεν επανέφερε το σχέδιο των 800 δισ. ευρώ για την ευρωπαϊκή άμυνα, ενώ από τις Βρυξέλλες έρχεται νέο αίτημα οικονομικής στήριξης του Κιέβου.
Η δήλωση του Ρώσου πρώην προέδρου Ντμίτρι Μεντβέντεφ σόκαρε πάντως. «Αξίζουν ένα άμεσο χτύπημα εναντίον όλων των γερμανικών εγκαταστάσεων στρατιωτικής παραγωγής που προορίζονται για τη συμμορία των Μπαντεριστών (σ.σ.: η αναφορά του σχετίζεται με τν Στεπάν Μπαντέρα, τον Ουκρανό εθνικιστή και συνεργάτη των ναζί κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο)» είπε ο Μεντβέντεφ.
Ολοι αντιλαμβάνονται πια πως η ένταση λειτουργεί προσθετικά σε ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο όποιος ζητεί επαναδιαπραγμάτευση της αλόγιστης εμπλοκής της Ε.Ε. στον πόλεμο εμφανίζεται περίπου ως υπονομευτής της ευρωπαϊκής ασφάλειας, ενώ η αποστολή ολοένα και περισσότερων όπλων στην Ουκρανία παρουσιάζεται ως μονόδρομος. Το «εκκρεμές του ιστορικού γίγνεσθαι», όμως, δεν γνωρίζει από πολιτικές βεβαιότητες. Και το πραγματικό ερώτημα επομένως σχετίζεται με το για πόσο ακόμη η Ευρώπη θα μπορεί να ανεβάζει τη θερμοκρασία, πιστεύοντας ότι εκείνη θα αποφασίσει και πότε θα σβήσει και τη φωτιά του πολέμου.
