Γιατί ο Τσίπρας διαπράττει ολέθριο στρατηγικό λάθοςΑπό τον
Μανώλη Κοττάκη
O παναγιότατος μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Ανθιμος μου είχε εκμυστηρευθεί σε χρόνο ανύποπτο, τον καιρό της ποιμαντορίας του στην Αλεξανδρούπολη, ότι «ούτε εμάς συμφέρει ο χωρισμός Κράτους – Εκκλησίας μα ούτε και το ίδιο το κράτος». Χαμογέλασε τότε, αλλά αρνήθηκε να μου δώσει περισσότερες πληροφορίες για το τι μπορούσε να εννοεί.
Διαβάζοντας την πρόταση αναθεώρησης του ΣΥΡΙΖΑ για το άρθρο 3 του Συντάγματος, αλλά μελετώντας και το περιεχόμενο της συμφωνίας Τσίπρα – Ιερωνύμου για τη μισθοδοσία των ιερέων και για την εκκλησιαστική περιουσία, νομίζω αρχίζω να καταλαβαίνω. Μα είμαι πλέον βέβαιος, δεν καταλαβαίνουν καθόλου ο αδαής κύριος πρωθυπουργός και οι συνεργάτες του, που διάγουν την περίοδο «σπάμε αβγά, φέρτε μας μια μεταρρύθμιση να την εξαγγείλουμε». Εισαγωγικά οφείλω να αναγνωρίσω ότι αυτό που αποπειράται ο ΣΥΡΙΖΑ με το θρησκευτικό και το εκκλησιαστικό φαινόμενο στην Ελλάδα είναι πράγματι μία βαθιά δομική μεταρρύθμιση. Οχι προς τη σωστή κατεύθυνση, όμως. Είναι βαθιά μεταρρύθμιση γιατί αλλάζει ο τρόπος που προσεγγίζει το κράτος τη θρησκεία. Υιοθετείται το αμερικανικό μοντέλο.
Από την Εκκλησία, που αποτελεί χαλαρή προέκταση της Πολιτείας με τη μορφή Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου, σταδιακά οδεύουμε προς την Εκκλησία που λειτουργεί αυτόνομα, μακριά από την αγκάλη του κράτους με τη μορφή του Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου. Και αυτή η επιλογή αργά ή γρήγορα θα συμπαρασύρει και άλλες μορφές θρησκευτικής οργάνωσης, όπως οι μουφτείες της Θράκης, των οποίων οι λειτουργοί (μουφτήδες – ιμάμηδες) μισθοδοτούνται από το κράτος επίσης. Το μοντέλο της «δημόσιας Ορθοδοξίας» και του «κρατικού Ισλάμ» πέτυχε. Η Εκκλησία πρωταγωνίστησε και ως θεσμός εφαρμογής κοινωνικής πολιτικής με 10.000 σημεία επαφής ανά την επικράτεια, ενώ το κρατικό Ισλάμ δεν γέννησε ούτε μισό τζιχαντιστή στη Θράκη έναν αιώνα τώρα. Το πρόβλημα για τον ΣΥΡΙΖΑ και τις αφόρητες συνιστώσες του είναι ότι προσεγγίζουν το εκκλησιαστικό φαινόμενο με κριτήρια ιδεολογικά, όχι εθνικά. Θεωρούν τους ναούς προμαχώνες της συντηρητικής παράταξης και στρατηγικό εχθρό της Αριστεράς. Στην αγωνία τους να κατακτήσουν την εξουσία, αν ως εξουσία ορίζεται ο έλεγχος της Εκκλησίας, της Τραπέζης της Ελλάδος, της Δικαιοσύνης, της Αυτοδιοίκησης (αναλογική), προωθούν, λοιπόν, μια δομική μεταρρύθμιση που υπολογίζουν ότι θα αποδυναμώσει την Εκκλησία ως ιδεολογικό εχθρό της άθεης Αριστεράς.
Με τι «φόντα» θα αντιπολιτεύεται η Εκκλησία τον ΣΥΡΙΖΑ χωρίς την ασφάλεια του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους; Σκέπτονται αφελώς. Και παρασύρουν τον κύριο Τσίπρα. Στην πραγματικότητα ο πρωθυπουργός διαπράττει ολέθριο στρατηγικό λάθος: αγοράζει τον πονοκέφαλό του. Διότι στην πραγματικότητα αυτό που αλλάζει και ναι, είναι μεταρρύθμιση, δεν είναι ο τρόπος που βλέπει η Πολιτεία την Εκκλησία, αλλά ο τρόπος που η Εκκλησία θα βλέπει εφεξής το κράτος! Ως… ξένο! Οσο καιρό πήγαιναν αντάμα, οι μητροπολίτες διέθεταν κρατικό αυτοκίνητο και οι ιερείς μισθό από το δημόσιο ταμείο, οι Ιεράρχες πλην εξαιρέσεων επεδείκνυαν αυτοσυγκράτηση. Απέφευγαν να αναμειχθούν στο πολιτικό παίγνιο. Το πολύ πολύ να μοίραζαν κανένα ψηφοδέλτιο την Κυριακή των εκλογών και όχι μόνο ενός κόμματος, μάλιστα. Μα από τη στιγμή που το κράτος τούς λέει «χωρίζουμε», θα είναι εφεξής αυτόνομοι και δεν θα έχουν το άγχος του τίτλου του δημοσίου υπαλλήλου. Από τη στιγμή εκείνη και μετά αυξάνουν κατά πολύ οι πειρασμοί και για τους μητροπολίτες σήμερα, τους μουφτήδες και τους ραβίνους αύριο, να μετέχουν ανοικτά με παρεμβάσεις στην πολιτική ζωή του τόπου. Χωρίς ενοχές και με άλλοθι την αυτονομία τους.
Τώρα λοιπόν καταλαβαίνω τι μου υπαινίχθηκε πριν από πολλά χρόνια ο Ανθιμος. Η Εκκλησία θα ζήσει με τον κίνδυνο να μη βρίσκει λεφτά στο μέλλον για να πληρώνει τους παπάδες, αλλά και το κράτος θα ζήσει με τον κίνδυνο να αντιμετωπίσει την Εκκλησία ως πολιτική και κοινωνική δύναμη πλέον. Για την Εκκλησία το κράτος θα είναι ξένος λοιπόν, μεγάλος ξένος. Αν έχουμε 10.000 ναούς στη χώρα, διερωτώμαι: Υπάρχει πολιτικό κόμμα με 10.000 τοπικές οργανώσεις στην επικράτεια; Ο ΣΥΡΙΖΑ τελικώς νομοθετεί αυτό που θέλει να αποφύγει, τη μεγαλύτερη εμπλοκή μιας εθναρχούσας Εκκλησίας στα πολιτικά και κοινωνικά θέματα του τόπου. Και στο μέτρο που επαναφέρει τον διχασμό, ολέθριο!
