Η χαμένη ευκαιρία της χώρας στην περιοχή, που οφείλεται στην απουσία οράματος και (βασικά) πολιτικής βούλησης
Από τον
Δημήτρη Γαρούφα
Πριν από αρκετά χρόνια φορείς της Θεσσαλονίκης, βλέποντας την απουσία του επίσημου ελληνικού κράτους στα Βαλκάνια, πήραν κάποιες αξιέπαινες πρωτοβουλίες. Ετσι λειτουργούν εδώ και χρόνια και στη FYROM, σε οκτώ πόλεις, φροντιστήρια ελληνικής γλώσσας, στα οποία φοιτούν κάθε χρόνο περίπου 1.200 παιδιά. Είναι παιδιά βλαχοφώνων, των λίγων Σαρακατσάνων που έχουν απομείνει εκεί, αλλά κυρίως παιδιά Σλάβων, που θέλουν να γνωρίσουν την ελληνική γλώσσα, ιστορία και πολιτισμό, αναζητώντας κάποιοι εξ αυτών και ελληνικές ρίζες.
Οι φορείς αυτοί (ενδεικτικά μόνο αναφέρω τον Σύλλογο Μοναστηριωτών Θεσσαλονίκης με τη δραστήρια πρόεδρό του Βιολέτα Παπαθανασίου) κάνουν αυτό που έπρεπε να κάνει το ελληνικό κράτος, αν είχε όραμα και στρατηγική. Με χαμηλούς τόνους, χωρίς να δημιουργούν προβλήματα, διαδίδουν την ελληνική γλώσσα και τον ελληνικό πολιτισμό, συμβάλλοντας στην άμβλυνση των αντιθέσεων, τη γνωριμία και τη φιλία των λαών.
Αν το ελληνικό κράτος είχε όραμα και βαλκανική πολιτική, θα έπρεπε να έχει ιδρύσει κάποιο φορέα (αντίστοιχο του Ινστιτούτου Γκαίτε ή του Γαλλικού Ινστιτούτου) με παραρτήματα στις μεγάλες βαλκανικές πόλεις για πιστοποιημένη διδασκαλία ελληνικής γλώσσας. Αν το είχε κάνει, είναι βέβαιο ότι δεκάδες χιλιάδες νέοι κάθε χρόνο στα Βαλκάνια θα μάθαιναν την ελληνική γλώσσα, με αυτονόητα και ανυπολόγιστα τα μακροπρόθεσμα οφέλη για τον Ελληνισμό…
Τα γράφω αυτά σήμερα με θλίψη, γιατί, σύμφωνα με έγκυρη πληροφορία μου, οι διδάσκοντες στα φροντιστήρια ελληνικής γλώσσας στα Σκόπια έχουν να πληρωθούν επί ενάμιση χρόνο και τα φροντιστήρια παρά ταύτα λειτουργούν, γιατί οι διδάσκοντες καρτερικά επιμένουν στην αποστολή τους… Κι αναρωτιέμαι: Πού είναι η επίσημη Ελλάδα; Τι κάνουν οι μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις που λειτουργούν στα Σκόπια; Τι κάνουν τα ιδρύματα «Στ. Νιάρχος» και «Ωνάσης»; Τι κάνουν οι Ελληνες εφοπλιστές με τα αμύθητα πλούτη; Και τα λέω αυτά γιατί, σύμφωνα με τις πληροφορίες μου, το ετήσιο κόστος λειτουργίας κάθε φροντιστηρίου (λειτουργικά έξοδα και αμοιβή διδασκόντων) δεν ξεπερνά τα 3.000 – 4.000 ευρώ… Μήπως κάτι άλλο συμβαίνει;
Φοβούμαι ότι οι Ελληνες πολιτικοί δεν παρακολουθούν τη βαλκανική πραγματικότητα και, κυρίως, τι κάνουν άλλες χώρες στην περιοχή. Υπενθυμίζω ότι (τα στοιχεία μου είναι επαληθευμένα) «σε καλές εποχές», το 2005, η Ελλάδα έδινε τρεις υποτροφίες για σπουδές παιδιών από Σκόπια στην Ελλάδα, ενώ την ίδια χρονιά η ρουμανική κυβέρνηση έδινε 63 υποτροφίες για σπουδές παιδιών βλαχοφώνων από τα Σκόπια στη Ρουμανία. Να θυμίσω ακόμα ότι στο ελληνικό λύκειο που ιδρύθηκε στην Κορυτσά τα παιδιά που φοιτούν καταβάλλουν κάποια δίδακτρα, αλλά στο λύκειο που ίδρυσε στην ίδια πόλη η Τουρκία (χωρίς να υπάρχει τουρκική μειονότητα) καταβάλλεται επίδομα στους μαθητές που φοιτούν σε αυτό και γι’ αυτό κάποιοι φτωχοί χριστιανοί από χωριά της Κορυτσάς στέλνουν τα παιδιά τους στο τουρκικό σχολείο.
Κι επειδή κάποιοι δήθεν προοδευτικοί, που είναι δέσμιοι ιδεοληψιών του παρελθόντος, θα πουν ότι αυτά αποτελούν «εθνικιστικές ενέργειες», θα τους υπενθυμίσω ότι για την προώθηση της γαλλικής γλώσσας λειτουργεί σε πάμπολλες χώρες το Γαλλικό Ινστιτούτο και για την προώθηση της γερμανικής γλώσσας το Ινστιτούτο Γκαίτε. Αν θέλουμε να επιζήσουμε ως έθνος αλλά και να βοηθήσουμε στη δημιουργία κλίματος φιλίας και ειρήνης στα Βαλκάνια και στην Ευρώπη, έχουμε χρέος να προβάλλουμε τον ελληνικό πολιτισμό, γιατί είναι ανθρωποκεντρικός και θα μπορούσε να αποτελέσει το προζύμι για ζύμωση στην Ευρώπη, για μια αναγέννησή της, με βάση τις αρχές του οικουμενικού Ελληνισμού.
Δυστυχώς, είμαστε αναγκασμένοι να υπενθυμίζουμε τα αυτονόητα, γιατί κάποιοι ανιστόρητοι και δέσμιοι ιδεοληψιών, δήθεν προοδευτικοί, ευαισθητοποιούνται σε ό,τι αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα ανάλογα με το ποιος είναι ο αδικούμενος.
Ετσι μπορεί να αγωνίζονται με σθένος για τα ανθρώπινα δικαιώματα των προσφύγων (σωστά), αλλά σιωπούν όταν (πολλαπλά) παραβιάζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα των Βορειοηπειρωτών και ξεχνούν ότι η ανθρώπινη ζωή είναι ιερή σε κάθε περίπτωση… Αναφέρθηκα σήμερα ενδεικτικά στα ελληνικά φροντιστήρια στα Σκόπια που κινδυνεύουν να κλείσουν με αφορμή σχετικά πρόσφατες δηλώσεις του πρώην υπουργού Εξωτερικών κ. Κοτζιά και του πρωθυπουργού κ. Τσίπρα, ότι δήθεν με την εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών θα μπορεί να λειτουργήσει η Θεσσαλονίκη ως βαλκανική μητρόπολη και η Ελλάδα να αποκτήσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην περιοχή.
Για να γίνει αυτό όμως έπρεπε να υπάρχει όραμα και βούληση, που ούτε υπήρξε ούτε υπάρχει, και γι’ αυτό με θλίψη παρακολουθούμε την Ελλάδα να αποσύρεται από τα Βαλκάνια (ήδη πουλήθηκαν οι θυγατρικές επιχειρήσεις των ελληνικών τραπεζών στις βαλκανικές χώρες), αφήνοντας κενό, που το καλύπτει μεθοδικά η Τουρκία. Ας μην πούμε τίποτα περισσότερο σήμερα.
*Δικηγόρος, πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης
