Η μείωση του επιχειρησιακού μας αποτυπώματος στην ανατολική Μεσόγειο, ως αποτέλεσμα τουρκικών πιέσεων, αποτελεί και ένα πολύ αρνητικό μήνυμα σε φίλους και συμμάχους και ιδιαίτερα επί της βιωσιμότητας του άξονα Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ
Με ιδιαίτερη ανακούφιση ανέφεραν τα τουρκικά ΜΜΕ τη δήλωση του υπουργού Αμυνας της Γερμανίας ότι το Βερολίνο θα στείλει πυροβολαρχία Patriot στην Τουρκία μαζί με 150 στελέχη του γερμανικού στρατού, στο πλαίσιο της επίσκεψης του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χ. Φιντάν στο Βερολίνο.
- Γράφει ο Λάζαρος Καμπουρίδης*
Από την άλλη πλευρά η είδηση της απόφασης του ΚΥΣΕΑ για απόσυρση της συστοιχίας Patriot από την Κάρπαθο σχολιάστηκε από την τουρκική πλευρά ως υποχώρηση της Ελλάδας λόγω των τουρκικών πιέσεων στο πλαίσιο του υπό ψήφιση νέου νόμου «Γαλάζια Πατρίδα», ο οποίος θα εισαχθεί για ψήφιση στην τουρκική Εθνοσυνέλευση στις αρχές του Ιουνίου.
Πάντα το μήνυμα μιας απόφασης η οποία εκλαμβάνεται από την άλλη πλευρά ως υποχωρητικότητα έχει πολλαπλασιαστικά αρνητικό αποτέλεσμα, αφού ο αντίπαλος αποθρασύνεται και την επόμενη φορά εμφανίζεται πιο επιθετικός και αναθεωρητικός. Η συστοιχία των Patriot τοποθετήθηκε στην Κάρπαθο στις αρχές του Μαρτίου για λόγους άμυνας έναντι της ιρανικής απειλής με αφορμή την επίθεση με drones εναντίον της Κύπρου από τη Χεζμπολάχ του Λιβάνου.
Την ίδια περίοδο οι τέσσερις ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις εναντίον της τουρκικής επικράτειας αντιμετωπίστηκαν από νατοϊκά συστήματα Patriot. Η κατάσταση απειλής προερχόμενης από το Ιράν δεν έχει εκλείψει, καθώς το μέτωπο με ΗΠΑ και Ισραήλ όχι μόνο παραμένει ανοιχτό, αλλά θεωρείται πολύ πιθανό ενδεχόμενο η επανέναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων και των πυραυλικών επιθέσεων από πλευράς Ιράν εναντίον χωρών της περιοχής.
Η Αγκυρα όλο αυτό το διάστημα προέβαλλε αντίδραση όχι μόνο για την τοποθέτηση των συστημάτων Patriot στην Κάρπαθο αλλά και για την ταυτόχρονη αποστολή τεσσάρων ελληνικών αεροσκαφών F-16 και δύο φρεγατών στην Κύπρο. Η διάσταση της ιρανικής απειλής εναντίον της Κύπρου προκάλεσε μετακίνηση του ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος επί θεμάτων ασφαλείας από τη Μαύρη Θάλασσα στην ανατολική Μεσόγειο.
Αυτός ήταν και ο λόγος που την κίνηση της Αθήνας για αποστολή φρεγατών στην Κύπρο ακολούθησαν και άλλες χώρες της Ε.Ε., όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Ολλανδία, προκαλώντας την ανησυχία της Τουρκίας. Η τουρκική πλευρά ανησύχησε όχι μόνο για την παρουσία πολεμικών πλοίων και άλλων ευρωπαϊκών χωρών στην Κύπρο αλλά κυρίως γιατί στο επίκεντρο των Βρυξελλών για θέματα άμυνας και ασφάλειας βρέθηκαν η Ελλάδα και η Κύπρος μειώνοντας τη σημασία που είχε η Τουρκία για την Ε.Ε. στο θέμα της αντιμετώπισης της ρωσικής απειλής το προηγούμενο διάστημα.
Αυτός εξάλλου ήταν και ο λόγος που ο Τούρκος πρόεδρος το τελευταίο διάστημα έχει μιλήσει δημόσια πολλές φορές για τη σημασία που έχει η Τουρκία για την άμυνα και την ασφάλεια της Ευρώπης. Η αύξηση της σημασίας της Ελλάδας και της Κύπρου για την άμυνα και την ασφάλεια της Ε.Ε. λειτουργεί αρνητικά για τον στρατηγικό στόχο της Αγκυρας να ενταχθεί στον ευρωπαϊκό μηχανισμό άμυνας και ασφάλειας, στοιχείο το οποίο θα αποφέρει αυτόματα και ένταξη της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας στην ευρωπαϊκή αγορά.
Το τελευταίο διάστημα και ιδιαίτερα από της εμφανίσεως της πρόθεσης της Αγκυρας να θεσμοθετήσει το δόγμα «Γαλάζια Πατρίδα» με εσωτερικό νόμο, η Ελλάδα έχει μπει στο στόχαστρο μιας άνευ προηγουμένου τουρκικής επικοινωνιακής επίθεσης με σκοπό τον εκφοβισμό και την υποχώρηση επί βασικών κόκκινων εθνικών γραμμών. Για τον λόγο αυτό επιστρατεύθηκαν όλα τα στοιχεία επικοινωνιακής επιρροής της Διεύθυνσης Επικοινωνίας της Προεδρίας Τουρκικής Δημοκρατίας μέσω των ΜΜΕ, κάνοντας παράλληλα και προβολή ισχύος των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΤΕΔ) στο πλαίσιο των προασκήσεων της μεγαλύτερης τουρκικής Διακλαδικής Ασκησης EFES (ΕΦΕΣΟΣ) 2026, η οποία είναι σε εξέλιξη στην περιοχή έναντι της Σάμου.
Για πρώτη φορά παρατηρείται τόσο μεγάλη προβολή νέων οπλικών συστημάτων κατά τη διάρκεια της άσκησης αυτής πριν από την τελική φάση της, η οποία θα εκτελεστεί στις 21 Μαΐου παρουσία και του Τούρκου προέδρου Ρ.Τ. Ερντογάν. Δεν υπάρχει κανένας λόγος μείωσης του επιχειρησιακού μας αποτυπώματος στην ανατολική Μεσόγειο – Κύπρο εφόσον συνεχίζεται η ύπαρξη της ιρανικής απειλής. Το θέμα αυτό θα έπρεπε να αποτελεί βασικό στοιχείο της στρατηγικής μας, προβάλλοντας μάλιστα στον ευρωπαϊκό παράγοντα την ανάγκη συνεχούς αυξημένης ελληνικής αεροναυτικής παρουσίας στην Κύπρο ακόμη και μετά το πέρας του πολέμου στο Ιράν, μια και η περιοχή Συρία, Λίβανος – Ισραήλ θα αποτελεί ένα μεγάλο hot spot (περιοχή συγκρούσεων), το οποίο θα ενέχει παράγοντα απειλής της ευρωπαϊκής άμυνας και ασφάλειας.
Επιπρόσθετα, η μείωση του επιχειρησιακού μας αποτυπώματος στην ανατολική Μεσόγειο, ως αποτέλεσμα τουρκικών πιέσεων, αποτελεί και ένα πολύ αρνητικό μήνυμα σε φίλους και συμμάχους και ιδιαίτερα επί της βιωσιμότητας του άξονα Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ, ο οποίος από μόνος του λειτουργεί ως ανάχωμα αποτροπής και ανάσχεσης της τουρκικής επιθετικότητας εναντίον Ελλάδας και Κύπρου.
Η Ελλάδα και η Κύπρος θα πρέπει να επιδείξουν ότι διαθέτουν την κατάλληλη στρατιωτική ισχύ και κυρίως την απαραίτητη βούληση να αποτελέσουν αξιόπιστα στοιχεία της στρατηγικής σχέσης με το Ισραήλ. Ειδικά αυτήν την περίοδο, που είναι σε εξέλιξη η πολύ μεγάλη άσκηση πίεσης εναντίον της Ελλάδας από πλευράς Αγκυρας, καθίσταται όσο ποτέ άλλοτε επιβεβλημένη η προβολή της βούλησής μας για εφαρμογή μιας στρατηγικής προάσπισης της εθνικής μας κυριαρχίας και των εθνικών μας κυριαρχικών δικαιωμάτων, την οποία θα εφαρμόσουμε απαρέγκλιτα, βάζοντας στην άκρη τις τουρκικές πιέσεις.
* Αντιστράτηγος ε.α.
