Κάτι πρωτόγνωρο για τη δημοκρατία μας μπορεί να συμβεί στις ερχόμενες βουλευτικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για το 2027: να σχηματιστεί κυβέρνηση χωρίς το πρώτο κόμμα. Σε αυτή την περίπτωση σχηματίζεται κυβέρνηση «μειοψηφίας», με τους βουλευτές του δεύτερου, τρίτου, τέταρτου ή και άλλων κομμάτων. Σας φαίνεται επιστημονική φαντασία; Κι όμως τα τελευταία 10 έτη στην Ευρώπη σε πέντε περιπτώσεις έγινε ακριβώς αυτό σε χώρες όπως η Πορτογαλία, η Ισπανία, το Βέλγιο (δις) και η Λετονία. «Η δημοκρατία δεν έχει αδιέξοδα» βροντοφώναζαν πολλοί δημαγωγοί τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα προσπαθώντας να καπηλευτούν την έννοια της δημοκρατίας, αλλά ίσως σε αυτές τις εκλογές εκπλαγούν ισχυρά και καταλάβουν -και με μαθηματικό τρόπο- ότι η δημοκρατία δεν μπορεί να εγκλωβιστεί βάσει της δικής τους βουλησιαρχίας, και πως καμιά φορά οι εξελίξεις μπορεί να είναι απρόβλεπτες.
Πώς όμως μπορεί να δημιουργηθεί τεχνικά μια κυβέρνηση μειοψηφίας; Σε περίπτωση που η Ν.Δ., η οποία πιθανότατα θα είναι το πρώτο κόμμα, δεν καταφέρει αυτοδυναμία και δεν μπορέσει να συνεργαστεί με άλλα κόμματα όπως με το ΠΑΣΟΚ (με το οποίο έχει κάκιστες σχέσεις σε κάθε επίπεδο, δυσκολεύοντας τέτοιο σενάριο), τότε με μια κίνηση ματ και αιφνιδιασμού μπορεί ο ηγέτης ή η ηγέτιδα του δεύτερου κόμματος να συναθροίσει δυνάμεις από τα άλλα κόμματα, να φτάσει αθροιστικά τον απαραίτητο αριθμό των 151 βουλευτών, ώστε να σχηματιστεί κυβέρνηση. Ποιος θα είναι πρωθυπουργός σε τέτοια περίπτωση; Από τα παραδείγματα των ευρωπαϊκών χωρών που ανέφερα προηγουμένως και στα οποία ίσχυσε κάτι τέτοιο, συνήθως ο πρωθυπουργός είναι ο ηγέτης του δεύτερου κόμματος. Υπάρχει βέβαια και η πιθανότητα ο πρωθυπουργός να είναι ο επικεφαλής του τρίτου ή μικρότερου κόμματος ή κάποιος τεχνοκράτης και πρόσωπο κοινής αποδοχής (αλλά το θεωρώ εξαιρετικά απίθανο).
Σε μια κυβέρνηση μειοψηφίας δεν θα κυβερνήσει ο αρχηγός που κέρδισε το «χρυσό» στην κούρσα των εκλογών, αλλά εκείνος που κέρδισε το «αργυρό» μετάλλιο. Αυτό σημαίνει ότι η κύρια κούρσα σε αυτή την περίπτωση εστιάζεται στο ποιος θα τερματίσει αναμφισβήτητα δεύτερος. Τα πρόσωπα που επικρατούν αυτή τη στιγμή με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις είναι ο Τσίπρας, ο Ανδρουλάκης και η Καρυστιανού. Ο ανταγωνισμός μεταξύ τους θα ενταθεί τους επόμενους μήνες, όπως έχουμε ήδη διαπιστώσει από τα πυρά που εκτοξεύονται πρόσφατα από τα επιτελεία τους. Θα είναι ανατρεπτικό που ενδέχεται όλοι τους να συνεργαστούν μετά τις εκλογές, αλλά, όπως έγραψα, η δημοκρατία δεν έχει αδιέξοδα και το πάθος για εξουσία στην πολιτική είναι πολύ γλυκό.
