Στις 23 Ιουνίου 2026 συμπληρώθηκαν 30 έτη από την εκδημία του Ανδρέα Παπανδρέου. Παρουσιάζεται από τους «οπαδούς» του (πολλοί εκ των οποίων ανακάλυψαν στον «σοσιαλισμό» τη χήνα με τα χρυσά αβγά) κάτι ανάμεσα σε Κατσαντώνη και τον Περικλή, τον υιό του Ξανθίππου. Ηρωας, δηλαδή, και πολιτική διάνοια. Για να είναι ήρωας πρέπει κάπου να πολέμησε, σε κάποιο πεδίο της τιμής να διακρίθηκε.
Αναζητώντας τις μάχες του Παπανδρέου και τα εχθρικά βόλια που μάτωσαν τα αντρειωμένα στήθια του, μπορεί να απογοητευτείς, διότι δεν θα τα βρεις. Δεν πολέμησε στο αλβανικό μέτωπο, παρόλο που ήταν σε ηλικία στράτευσης (γεννήθηκε το 1919). Είχε ήδη φύγει από την Ελλάδα το 1939, μετά τη σύλληψή του από το καθεστώς Μεταξά για την πολιτική του δράση, και τους μήνες που θερίζονταν σαν τα στάχυα οι Ελληνες φαντάροι από τα εχθρικά πολυβόλα εκείνος βρισκόταν στις Ηνωμένες Πολιτείες για σπουδές στο Χάρβαρντ. Για να φύγει, μάλιστα, από την Ελλάδα, με γενναιότατο τρόπο και άκαμπτο φρόνημα, υπέγραψε δήλωση μετανοίας (ή δήλωση νομιμοφροσύνης προς το καθεστώς του Ιωάννη Μεταξά).
Τι έκανε στην Κατοχή ο Ανδρέας, όταν στην πικρή πατρίδα μας τα Ες-Ες έκαναν ολοκαυτώματα και τα μικρά παιδιά, οι άρρωστοι και οι ηλικιωμένοι αλλά και νέοι και μεσήλικες έπεφταν κατά χιλιάδες νεκροί στους δρόμους από τη μαύρη πείνα που σάρωνε την επικράτεια; Παρέμεινε στις ΗΠΑ καθ’ όλη τη διάρκεια της Κατοχής. Το 1943 ολοκλήρωσε το διδακτορικό του και στη συνέχεια κατατάχθηκε εθελοντικά στο αμερικανικό ναυτικό. Υπηρέτησε κυρίως ως… νοσοκόμος (pharmacist’s mate) και παράλληλα χρησιμοποιούσε μαθηματικά και στατιστικά μοντέλα για να υπολογίσει τη φθορά, την αντοχή και το προσδόκιμο ζωής των πολεμικών πλοίων. Μιλάμε για τεράστιους κινδύνους. Ξέρετε πόσο εύκολα μπορεί να τρυπήσει κανείς το δάχτυλό του αν παίζει με καλοξυσμένο μολύβι;
Πάντως, η θητεία του στο αμερικανικό ναυτικό και οι εν γένει επιδόσεις του στην υπηρεσία της αστερόεσσας του έδωσαν τη δυνατότητα να λάβει την αμερικανική υπηκοότητα το 1944 (αυτό κι αν αποδείχθηκε κίνηση… ματ). Και επί χούντας αντίσταση από απόσταση ασφαλείας έκανε ο απών ήρως. Οταν έγινε το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967, βρισκόταν στην Ελλάδα ως βουλευτής και κορυφαίο στέλεχος της Ενωσης Κέντρου. Συνελήφθη από το καθεστώς, φυλακίστηκε και τέθηκε υπό περιορισμό.
Επειτα από διεθνείς πιέσεις αφέθηκε ελεύθερος και έφυγε στο εξωτερικό (κυρίως Σουηδία, Καναδά και ΗΠΑ), όπου ανέπτυξε έντονη αντιδικτατορική δράση. Ιδρυσε το Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνημα (ΠΑΚ). Επέστρεψε στην Ελλάδα μετά την πτώση της χούντας, το 1974, διότι δεν ήτο κορόιδο να επιστρέψει προτού πεθάνει ο δράκων. Μόνο επί νεκρών δρακόντων βύθιζε την καλοακονισμένη εις τας ΗΠΑ σπάθα του ο ηγεμών της Χαριλάου Τρικούπη αρ. 50 (τα κεντρικά της πασοκάρας).
Τα άλλα κατορθώματα δεν χρειάζεται καν να τα αναφέρουμε (κατάργηση πολυτονικού, Κοσκωτάδες, Μένιοι, Μαυράκηδες, χειρονομίες σε αεροπλάνα, ουίσκια και ζεϊμπέκικα, κλαδικές, Τσοβόλα δώσ’ τα όλα και διορισμοί με μπιλιέτα νεαντερτάλειων πρασινοφρουρών). Ακόμα τα πληρώνουμε και θα τα πληρώνουμε εις τους αιώνας των αιώνων. Το μόνο που απαιτείται να υπενθυμίζεται από καιρού εις καιρόν είναι η απόσταση του τεθνεώτος ήρωος από τα πεδία των μαχών. Ητο, καθώς φαίνεται, πιστός στο αρχαιότατο ρητό «του φευγάτου η μάνα δεν έκλαψε ποτέ».
Από τη στήλη «Περι πωλητικης» της «δημοκρατίας»
