Πάνω στη ματαιοδοξία, στην απελπισία και την άγνοια στηρίζεται μεγάλη φάμπρικα, που κόβει μονέδα και κάποιοι κάνουν ζωάρα εκμεταλλευόμενοι τις αδυναμίες της ανθρώπινης φύσης. Αλλοι δίνουν χαμένη από τα αποδυτήρια μάχη με τον χρόνο, άλλοι αναζητούν στην απελπισία τους τη λύση για σοβαρές αρρώστιες σε μαντζούνια και τσαρλατάνους και άλλοι ψάχνουν τη λύση για άλυτα προβλήματα, ψυχικές ασθένειες ή ερωτικές απογοητεύσεις και κατεστραμμένους γάμους σε μέντιουμ, καφετζούδες, αστρολόγους.
Στα τέλη ’60 μέχρι το ’80 και κάτι, μερικά τετράγωνα από τη γειτονιά μου, στον Κορυδαλλό, υπήρχε ένα «μέντιουμ», καφετζού κ.λπ., η Κούλα Ρ. Ευτραφής, και ο άντρας της, ένας κουτσός, που υποδεχόταν τους πελάτες, κυνήγαγε εμάς, την τσογλαναρία, που πηγαίναμε και χτυπάγαμε το κουδούνι ή πετάγαμε πέτρες και την κοπανάγαμε, διακόπτοντας την επικοινωνία της Κούλας με το υπερπέραν. Καταδικάζω, απολογούμαι, αλλά τέτοιοι ήμασταν, που θα ‘λεγε κι ο Κουτσούμπας.
Ενα βράδυ πετάω την πέτρα και περνάει μέσα από την κιγκαλερία και σπάει το τζάμι της πόρτας του… μαντείου. Την κοπανάμε όλη η συμμορία σφαίρα στην ανηφόρα και αυτήν τη φορά δεν βγήκε ο κουτσός, βγήκε το μέντιουμ αυτοπροσώπως στον δρόμο αλλά πού να μας πιάσει. Μέσα στο πίσσα σκοτάδι του χωματόδρομου, πίσσα διότι ο δημοτικός φωτισμός ήταν τότε πιο αραιός κι από διαδήλωση της ΟΑΚΚΕ, την ακούσαμε να μας φωνάζει «Δεν θα σας βρω, ρε κωλόπαιδα; Τότε θα δείτε τι θα πάθετε». Ο γράφων κωλόπαις σταμάτησα το κατοστάρι και της φώναξα μέσα στο σκοτάδι: «Ε, μέντιουμ δεν είσαι; Βρες μας». Δεν μας βρήκε ποτέ η συχωρεμένη πια συνάδελφος της Πυθίας.
Εξω από το συνοικιακό καφεμαντείο της, εκτός από λαϊκά κορίτσια με το υστέρημά τους και πληγωμένους προλετάριους, ουρά τα παρκαρισμένα Mercedes, Jaguar, Cadillac, Buick. Τότε οι φραγκάτοι αγόραζαν και θηριώδη αμερικάνικα, που είναι η αδυναμία μου παιδιόθεν και πήγαινα και τα χάζευα. Προφανώς είχε φήμη και έρχονταν άντρες και γυναίκες, κυρίως γυναίκες, να μάθουν το μέλλον από τον ντελβέ του βαρύ γλυκού της κυρα-Κούλας, να τους λύσει μάγια, να κάνει μάγια, να τους κάνει επαναφορά της σκορδόπιστης ή του αλανιάρη συζύγου κ.ά. Ανάμεσα τους, αρκετοί αστοί, αστές από Κολωνάκι, βόρεια και νότια προάστια, με χρήμα, ενίοτε μόρφωση, επιχειρήσεις, που διοικούσαν κόσμο. Υπήρξε πρωθυπουργός που είχε διακόψει υπουργικό συμβούλιο για να κάνει επίκληση πνεύματος αποβιώσαντος πολιτικού, δεν σας λέω ποιος, αλλά μου το είχε πει κορυφαίος πολιτειακός παράγων.
Το ίδιο συμβαίνει και τώρα. Δεν θέλω να σας στενοχωρήσω, αλλά μετά τον πόλεμο, όπου στην Κατοχή καταστράφηκε η μικρή αστική τάξη που είχαμε, γιατί δεν καταδέχτηκαν να γίνουν μαυραγορίτες, βγήκε αυτό το λούμπεν πράγμα που έχουμε τώρα και είναι άλλη συζήτηση η δημιουργία του. Δεν είναι βέβαια όλοι έτσι, υπάρχουν αστοί με αίσθημα αποστολής, καθήκοντος να επιστρέψουν κάτι στην κοινωνία και έχουν υπάρξει και σημαντικές προσωπικότητες παγκοσμίως που πίστευαν σε παράξενες θεωρίες. Ομως οι αντάξιοι επίγονοι αυτών που έχτιζαν Πανεπιστήμια, Πολυτεχνεία, δημόσια κτίρια, σχολεία, κρήνες, χρηματοδοτούσαν ναυπήγηση πολεμικών πλοίων και τις εθνικές εξορμήσεις, νοσοκομεία, σπουδές απόρων αριστούχων είναι λαμπρές εξαιρέσεις.
Οι υπόλοιποι είναι ένα λουμπεναριό, που διαγωνίζονται ποιος έχει το μεγαλύτερο κότερο, θαμώνες σινιέ σκυλάδικων, πίνουν κόκες, μισές δουλειές νόμιμες, μισές παράνομες, ημιμαθείς και ψευτόμαγκες. Ενίοτε θέλουν να κουμαντάρουν και τη χώρα. Αριστοκρατία πάντως, με την κυριολεκτική σημασία της λέξης, όπως ήταν ο Μπενάκης, ο Ζάππας, ο Τοσίτσας, ο Κοργιαλένης, ο Ωνάσης, ο Ιάκωβος Τσούνης, δεν είναι. Οι σοβαροί απέχουν από τα κοσμικά, δημιουργούν και προσφέρουν μακριά από τους προβολείς.
Ομως οι λούμπεν αγράμματοι χλιδάτοι δίνουν τον ρυθμό σε ένα ολόκληρο πλήθος που μιμείται μπατίρικα τους μοδάτους και προβαλλόμενους από τα κοινωνικά δίκτυα και το μιντιακό σύστημα, πουλώντας κι αυτοί ψευτογκλαμουριά τύπου ινφλουένσερ και λοιπών συγγενών. Αυτοί συμπαρασύρουν και άλλους, που έχουν άγνοια, καλούς ανθρώπους, σε τσαρλατάνικες μεθόδους «ευεξίας» και «νεότητας», δήθεν θεραπείες σοβαρών νόσων, χάνοντας χρήμα, την υγεία τους ή και τη ζωή τους.
Αφού πηγαίνουν κάποιοι ισχυροί σε αυτούς, κάτι θα ξέρουν, σου λέει. Δεν είναι μόνο η διαφήμιση, που πλημμελώς ελέγχεται για το παραπλανητικό μήνυμα. Είναι και ο ένας με τον άλλο, από στόμα σε στόμα. Γιαγιάδες νομίζουν πως θα ξαναγίνουν παιδούλες, μεσόκοποι ή γερομπαμπαλήδες πιστεύουν πως θα γίνουν ξανά πουλάρια και θα πηλαλάνε ξέφρενα στα λιβάδια και οι πιτσιρίκες θα πάψουν να τους μιλάνε στον πληθυντικό και θα ανταγωνιστούν ερωτικά τους αληθινούς νέους, απελπισμένοι καρκινοπαθείς προσπαθούν να πιαστούν από κάπου ή γονείς που νομίζουν πως η ψυχική νόσος του παιδιού τους είναι… μάγια.
Μεγάλη φάμπρικα, γιατί υπάρχει ζήτηση. Πάντα θα υπάρχει. Αλλά ακριβώς υπέρ αυτών, των εύπιστων, έτσι είναι η ανθρώπινη φύση, φτωχών ή πλούσιων, διάσημων ή άσημων, υπάρχει ο νόμος και οι δυνάμεις που τον τηρούν καταστέλλοντας. Δεν θα εξαφανιστεί ένα πρόβλημα συνακόλουθο με την ανθρώπινη φύση, αλλά πρέπει να το περιστείλουμε δραστικά, αλλάζοντας το θεσμικό πλαίσιο και εφαρμόζοντας αυστηρούς ελέγχους στο διηνεκές. Οι ζωές και οι περιουσίες που θα διαφυλαχθούν από τα νύχια των επιτήδειων παράσιτων είναι σημαντικές.
*Δικηγόρος, Πρόεδρος της Νέας Δεξιάς
