Στην πιο σοβαρή θεσμική κρίση της σύγχρονης ιστορίας του παγκόσμιου ποδοσφαίρου οδηγεί η απόφαση-σεισμός της UEFA. Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία, μετά από έκτακτη συνεδρίαση, αποφάσισε ομόφωνα το μποϊκοτάζ του Παγκοσμίου Κυπέλλου και όλων των διοργανώσεων της FIFA.
Η αιτία της μετωπικής σύγκρουσης είναι το αμφιλεγόμενο σχέδιο του προέδρου της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, να εκχωρήσει εμπορικά δικαιώματα και μετοχικά ποσοστά του Μουντιάλ σε ιδιώτες επενδυτές. Το πλάνο προέβλεπε την ίδρυση μιας νέας εταιρικής οντότητας και την πώληση ποσοστού της σε εξωτερικά επενδυτικά κεφάλαια, με υπόσχεση την αναδιανομή χρηματικών ποσών στις εθνικές ομοσπονδίες.
Η UEFA, μαζί με τις 55 ομοσπονδίες-μέλη της, αντέδρασε άμεσα και σθεναρά, κάνοντας λόγο για «απόπειρα πώλησης της ψυχής του ποδοσφαίρου» και καταγγέλλοντας εκβιαστικά τελεσίγραφα και παντελή έλλειψη διαφάνειας από την πλευρά της FIFA.
Η έκτακτη συνεδρίαση κατέληξε σε μια απόφαση σταθμό: καμία ευρωπαϊκή εθνική ομάδα δεν θα κατέβει σε καμία διοργάνωση της FIFA, εάν το σχέδιο αυτό δεν αποσυρθεί οριστικά.
Αναλυτικά η ανακοίνωση της UEFA:
«Η UEFA και οι εθνικές ομοσπονδίες της δεν θα συμμετάσχουν σε διοργανώσεις της FIFA
Η UEFA και οι 55 ομοσπονδίες-μέλη της είναι ενωμένες. Απορρίπτουμε ομόφωνα και κατηγορηματικά την πρόταση της FIFA να μεταβιβάσει τα δικαιώματα ιδιοκτησίας στο Παγκόσμιο Κύπελλο και σε άλλες διοργανώσεις της FIFA σε ιδιώτες επενδυτές.
Το Παγκόσμιο Κύπελλο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως επενδυτικό προϊόν. Είναι μια από τις μεγαλύτερες αθλητικές κληρονομιές του ποδοσφαίρου. Έχει χτιστεί εδώ και γενιές από παίκτες, εθνικές ομάδες και οπαδούς σε κάθε ήπειρο. Κανένα μέρος του δεν πρέπει ποτέ να παραδοθεί σε ιδιώτες επενδυτές. Το Παγκόσμιο Κύπελλο δεν είναι προς πώληση.
Είναι ανεύθυνο και αδικαιολόγητο ότι μια πρόταση τόσο σημαντικής σημασίας για το ποδόσφαιρο συνελήφθη κρυφά και έφτασε στο χείλος της έγκρισης χωρίς καμία ουσιαστική διαβούλευση με εκείνους που είναι επιφορτισμένοι με τη διαχείριση του παιχνιδιού. Δεν πρόκειται απλώς για μια βαθιά αποτυχία ηγεσίας, αλλά για παραίτηση από το καθήκον της FIFA ως θεματοφύλακα του παγκόσμιου ποδοσφαίρου.
Οι εθνικές ομοσπονδίες σε όλο τον κόσμο αντιμετωπίζουν τώρα ένα τελεσίγραφο: να αποδεχτούν την μη αναστρέψιμη κατάληψη των μεγαλύτερων διοργανώσεων του ποδοσφαίρου ή να υποστούν τις συνέπειες. Δεν πρόκειται για «δημοκρατική απόφαση», αλλά για διακυβέρνηση μέσω εκφοβισμού – μια πράξη εξαναγκασμού ανάξια ενός θεσμού που έχει αναλάβει τη διαχείριση του παγκόσμιου αθλήματος.
Αλλά η αντίθεσή μας υπερβαίνει κατά πολύ τη διαδικασία.
Τη στιγμή που οι εξωτερικοί επενδυτές αποκτούν ιδιοκτησιακά δικαιώματα σε διοργανώσεις της FIFA, το ποδόσφαιρο αλλάζει για πάντα. Η εμπορική απόδοση γίνεται μόνιμη υποχρέωση. Οι προσδοκίες των επενδυτών γίνονται καθημερινή πίεση. Από εκείνη τη στιγμή και μετά, κάθε απόφαση στο διεθνές ημερολόγιο, κάθε απόφαση για τις μορφές των αγώνων και κάθε απόφαση που διαμορφώνει το μέλλον του ποδοσφαίρου δεν καθοδηγείται πλέον από αυτό που εξυπηρετεί καλύτερα το άθλημα, αλλά από αυτό που εξυπηρετεί καλύτερα τους μετόχους.
Αυτό το μοντέλο δεν έχει θέση στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο. Το μέλλον του ποδοσφαίρου δεν μπορεί να υπαγορεύεται από τις προσδοκίες εκείνων των οποίων το πρώτο καθήκον είναι η μεγιστοποίηση της οικονομικής απόδοσης. Ούτε τα συμφέροντα των εθνικών ομοσπονδιών, των πρωταθλημάτων, των συλλόγων, των παικτών και των οπαδών μπορούν να υποταχθούν στις αποδόσεις των επενδυτών. Το ποδόσφαιρο δεν μπορεί να υποθηκεύσει το μέλλον του για οικονομικό κέρδος.
Η θέση της Ευρώπης είναι σαφής. Δεν θα δανείσουμε ποτέ σε αυτό το μοντέλο τη νομιμότητά μας. Κανείς δεν έχει την ηθική εξουσία να πουλήσει αυτό που απλώς κατέχει εμπιστευτικά για την επόμενη γενιά.
Ως αποτέλεσμα της σημερινής συζήτησης, καμία εθνική ομάδα της UEFA δεν θα συμμετάσχει σε καμία διοργάνωση της FIFA για όσο διάστημα αυτές οι προτάσεις παραμένουν ενεργές, εκτός εάν η πρόταση αυτή έχει εγκαταλειφθεί στο σύνολό της και έχουν δοθεί δεσμευτικές διαβεβαιώσεις ότι η FIFA δεν θα ανοίξει ποτέ ξανά τη διακυβέρνηση ή τις διοργανώσεις της σε ιδιωτική ιδιοκτησία.
Κανείς δεν πρέπει να έχει καμία αμφιβολία: η UEFA και οι εθνικές ομοσπονδίες της θα αντιταχθούν σε αυτά τα σχέδια με απόλυτη αποφασιστικότητα.
Υπάρχουν στιγμές που οι θεσμοί κρίνονται όχι από αυτό που είναι διατεθειμένοι να αποδεχτούν, αλλά από αυτό που αρνούνται να συμβιβαστούν. Αυτή είναι μια από αυτές τις στιγμές.
Κάποια πράγματα είναι απλώς πολύ σημαντικά για να πουληθούν. Το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA ανήκει στο ποδόσφαιρο. Πάντα θα ανήκει. Και όσο η Ευρώπη έχει φωνή, δεν θα πωληθεί ποτέ».
Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον
Η κίνηση αυτή της UEFA βάζει στον «πάγο» τις κορυφαίες διοργανώσεις της FIFA. Χωρίς την παρουσία των ευρωπαϊκών δυνάμεων (όπως η Ισπανία, η Γαλλία, η Αγγλία, η Γερμανία κ.ά.), το προϊόν του Παγκοσμίου Κυπέλλου απαξιώνεται πλήρως, καθιστώντας το πλάνο του Ινφαντίνο πρακτικά ανεφάρμοστο. Η μπάλα πλέον βρίσκεται στο γήπεδο της FIFA, η οποία καλείται να αποφασίσει αν θα υποχωρήσει ή αν θα οδηγήσει το παγκόσμιο ποδόσφαιρο σε έναν ανεπανόρθωτο διχασμό.
