Λύση-πακέτο για το πρόβλημα των αυθαιρέτων πρόκειται να καταθέσει στη Βουλή εντός του Ιουνίου το υπουργείο Περιβάλλοντος και έτσι θα εξαιρούνται οριστικά από την κατεδάφιση όλα τα κτίρια με αυθαιρεσίες που κατασκευάστηκαν πριν από το 1983, ενώ παράλληλα θα νομιμοποιούνται τυχόν μικρές παραβάσεις. Ολα αυτά θα γίνονται με αύξηση του χρόνου αποπληρωμής του προστίμου μέσω της αύξησης των δόσεων από 48 σε 60, ενώ οι ευπαθείς κοινωνικά ομάδες θα καταβάλλουν πρόστιμο σημαντικά μειωμένο. Οι βασικές διατάξεις του νέου νόμου έχουν ήδη τεθεί σε διαβούλευση και το ΥΠΕΚΑ εμφανίζεται έτοιμο να τον καταθέσει εντός του επόμενου μήνα στη Βουλή, για να αντικαταστήσει τον νόμο Παπακωνσταντίνου (ν. 4014/2011), ο οποίος κρίθηκε αντισυνταγματικός από την ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Η σημερινή ρύθμιση θα παραμείνει σε ισχύ έως τις 31 Μαΐου, για όσους θέλουν έστω και την τελευταία στιγμή να υπαχθούν σε αυτήν. Το ΥΠΕΚΑ γνωστοποίησε χθες ότι δεν θα δοθεί παράταση στη ρύθμιση, ενώ όσοι έκαναν χρήση αυτής θα καλυφθούν από τις διατάξεις του νέου νόμου, χωρίς την καταβολή παραβόλου και με συμψηφισμό των ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί.
Ο νέος νόμος αναμένεται να δίνει τη δυνατότητα σε όσους έχουν αυθαίρετα που χτίστηκαν πριν από το 1975, να τα εξαιρέσουν οριστικά από την κατεδάφιση με την καταβολή 500 ευρώ. Βασική προϋπόθεση θα είναι ο ιδιοκτήτης να υποβάλει τη σχετική αίτηση, συνοδευόμενη από μια βεβαίωση μηχανικού. Για αυθαίρετα που κατασκευάστηκαν από το 1975 έως το 1983 προβλέπεται επίσης οριστική εξαίρεση από την κατεδάφιση, με την καταβολή όμως του 15% του ειδικού προστίμου. Επίσης, με την εφάπαξ καταβολή 500 ευρώ μπορούν να νομιμοποιηθούν όλες οι μικρές παραβάσεις – αυθαιρεσίες που έχουν γίνει σε ένα ακίνητο. Για παράδειγμα, τέτοιες θεωρούνται από το ΥΠΕΚΑ οι πέργκολες, τα μπάρμπεκιου, οι αλλαγές στα διαμερίσματα ενός κτιρίου, ακόμη και οι αλλαγές χρήσεων, όπως είναι μια αποθήκη που έγινε δωμάτιο.
Για όσα αυθαίρετα χτίστηκαν από το 1983 έως το 2011 θα προβλέπεται αναστολή κυρώσεων για 30 έτη με καταβολή παραβόλου και ειδικού προστίμου.
Βασικός όρος του νέου νόμου είναι ότι απαγορεύεται η υπαγωγή στη νέα ρύθμιση για όσα αυθαίρετα κατασκευάστηκαν μετά την 28η Ιουλίου 2011, ημερομηνία που λειτουργεί ως «κόκκινη γραμμή». Παράλληλα, θα γίνεται χρήση πρόσφατων αεροφωτογραφιών μέσω του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΤΕΕ), για να διαπιστωθεί το είδος της αυθαιρεσίας αλλά και για να βρεθεί ο ακριβής χρόνος ανέγερσης των κτιρίων.
Για να αποφευχθεί ο κίνδυνος να κριθεί αντισυνταγματικός και ο νέος νόμος, θα δίνεται έμφαση στο γεγονός ότι πλέον για έναν μεγάλο αριθμό αυθαιρέτων θα δίνεται η δυνατότητα πλήρους νομιμοποίησης και όχι απλής τακτοποίησης.
Πόσοι έχουν υπαχθεί στον νόμο Παπακωνσταντίνου
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΤΕΕ, έως τις 14 Μαΐου είχαν υποβληθεί συνολικά 531.828 αιτήσεις υπαγωγής στη ρύθμιση Παπακωνσταντίνου. Από αυτές το σύνολο του προστίμου έχει καταβληθεί για 132.555 υποθέσεις, ενώ για άλλες 218.019 έχει καταβληθεί το παράβολο και βρίσκονται σε διάφορα στάδια της διαδικασίας. Αλλες 181.225 αιτήσεις βρίσκονται σε φάση επεξεργασίας, με αρμόδια στελέχη του υπουργείου να εκτιμούν ότι πολύ δύσκολα οι συγκεκριμένες αιτήσεις θα προχωρήσουν, μια και πλέον η ρύθμιση Παπακωνσταντίνου κρίθηκε αντισυνταγματική.
Σημειώνεται ότι ο νόμος 4014 τέθηκε σε εφαρμογή τον Σεπτέμβριο του 2011 και έως τώρα έχει αποφέρει στο Δημόσιο έσοδα 846.500.000 ευρώ. Από αυτά τα 264.500.000 ευρώ έχουν εισπραχθεί από παράβολα και τα υπόλοιπα 580.900.000 ευρώ από πρόστιμα.
