Ηρθε και στην Ελλάδα το pet therapy, που εδώ και δεκαετίες εφαρμόζεται στην Αμερική και συνεχώς κερδίζει έδαφος και στην Ευρώπη
Από τον
Στάθη Βασιλόπουλο
Φωτό: Βαγγέλης Μασιάς
Τ α κατοικίδια, εκτός από πιστοί φίλοι, μπορούν να γίνουν χρήσιμα «εργαλεία» για τη θεραπεία ατόμων με χρόνια προβλήματα υγείας. Το pet therapy -ή, αλλιώς, θεραπεία μέσω ζώων- είναι μία εναλλακτική, συμπληρωματική μέθοδος θεραπείας, που εδώ και δεκαετίες εφαρμόζεται στην Αμερική και συνεχώς κερδίζει έδαφος στην Ευρώπη. Στη χώρα μας άρχισε να κάνει τα πρώτα της «δειλά» βήματα μόλις πριν από μερικά χρόνια, δίχως να έχει ενταχθεί επίσημα σε κάποιο πρόγραμμα του υπουργείου Υγείας.
Οπως υποστηρίζουν οι ειδικοί, η επαφή με τα ζώα μειώνει τα επίπεδα φόβου και λύπης, βελτιώνει την αυτοεκτίμηση και συμβάλλει στην αντιμετώπιση στρεσογόνων καταστάσεων.
«Εμείς εφαρμόζουμε το pet therapy την τελευταία διετία. Με την παρουσία των σκύλων ή της γάτας οι ασθενείς ηρεμούν, οπότε αυτομάτως γίνονται πολύ πιο συνεργάσιμοι στην εργοθεραπεία, πιο εκδηλωτικοί και πιο κοινωνικοί. Από τις πρώτες συνεδρίες διαπιστώσαμε ότι η μέθοδος αυτή αποδίδει» λέει στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο Σωτήρης Παπαχρόνης, ιδιοκτήτης μονάδας φροντίδας ηλικιωμένων στο Νέο Ψυχικό, που χρησιμοποιεί κατοικίδια ως θεραπευτές επαφής.
Επικοινωνία
Ρόλο «γιατρού» έχουν αναλάβει τρεις σκύλοι και μία γάτα, που επισκέπτονται τους νοσηλευομένους με τη συνοδεία της ιδιοκτήτριάς τους Μαρίνας Λυμπεροπούλου. Οι ασθενείς επικοινωνούν με τα ζώα, τα αγκαλιάζουν, τα χαϊδεύουν, τα χτενίζουν, τους φορούν φουλάρια ή λουράκια και τους δίνουν λιχουδιές.
«Προτού ξεκινήσουμε τη θεραπεία οι ασθενείς παρέμεναν για ώρες ακίνητοι στον καναπέ, σαν αγάλματα, και δεν ήθελαν να μιλήσουν σε κανέναν. Μετά τη γνωριμία τους με τους σκύλους άρχισαν να κάνουν παρέες, να τραγουδούν και να χορεύουν» σημειώνει η Μαρίνα, που συμμετέχει εθελοντικά στο πρόγραμμα, την επιστημονική ευθύνη του οποίου έχει το Αιγινήτειο Νοσοκομείο, με επικεφαλής την κλινική ψυχολόγο – ψυχοθεραπεύτρια δρα Ιλια Θεοτοκά.
Η ιδέα για το pet therapy γεννήθηκε όταν η Μαρίνα (εκπαιδεύτρια σκύλων θεραπείας) επισκέφτηκε τη μονάδα έχοντας μαζί της δύο τετράποδα. «Θυμάμαι, υπήρχε μία ηλικιωμένη που έπασχε από άνοια και ήταν πολύ επιθετική. Με το που είδε τα ζώα, άλλαξε εντελώς και άρχισε να τα χαϊδεύει.
Η συγγνώμη
Στη συνέχεια, μάλιστα, ζήτησε συγγνώμη από το νοσηλευτικό προσωπικό για την κακή της συμπεριφορά. Τότε διαπιστώσαμε την ευεργετική επίδραση των σκύλων και αποφασίσαμε να τα εντάξουμε στο πλαίσιο της εργοθεραπείας» συμπληρώνει η ίδια.
Στο pet therapy συμμετέχουν 20 ασθενείς, που έρχονται σε επαφή με τα ζώα δύο με τρεις φορές την εβδομάδα. Η κάθε «συνεδρία» διαρκεί περίπου μιάμιση ώρα. Τα κατοικίδια που παίρνουν μέρος στο πρόγραμμα είναι τρεις σκύλοι (η Μπαρή, ο Ντολμάς και ο Μπόμπος) και μία γάτα, η Ευτυχία, που κάνει παρέα στους κατάκοιτους. Τα ζώα παρακολουθούνται από κτηνίατρο, είναι εμβολιασμένα και καθαρά.
Ο Ντολμάς και ο Μπόμπος, ράτσας πίτμπουλ, είχαν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν σε κυνομαχίες, που άφησαν τραύματα στο σώμα τους. Τα σκυλιά σώθηκαν, οι πληγές επουλώθηκαν και μέσα από την κατάλληλη εκπαίδευση έγιναν ήρεμα και κοινωνικά. «Στα χέρια της εκπαιδεύτριας γνώρισαν τα χάδια και την αγάπη, την οποία τώρα επιστρέφουν απλόχερα στους ασθενείς» δηλώνει ο κ. Παπαχρόνης.
Οι υπεύθυνοι στο Αιγινήτειο καταγράφουν την πορεία των νοσηλευομένων πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη θεραπεία, και μετρούν την επίδραση που έχει στην ψυχολογία τους η θεραπεία μέσω ζώων. Τα αποτελέσματα πιστοποιούν τη βελτιωμένη εικόνα των ασθενών.
Σύμφωνα με την κυρία Θεοτοκά, τα κατοικίδια μας βοηθούν ψυχολογικά με πολλούς τρόπους: «Προσφέρουν αγάπη, χωρίς να κάνουν τη σχέση σύνθετη και με ιδιαίτερα προβλήματα, αυξάνουν το αίσθημα της υπευθυνότητας, συμβάλλουν στη σωματική μας άσκηση, γιατί μας αναγκάζουν να κινούμαστε και να περπατάμε, ενώ βοηθούν να αναπτύξουμε κοινωνικές σχέσεις. Τέλος, η φυσική επαφή με το ζώο μάς ηρεμεί, μειώνει τον καρδιακό ρυθμό αλλά και το άγχος και την κατάθλιψη».
Κλινικές μελέτες από την Αμερικανική Ακαδημία Νευρολογίας έχουν δείξει ότι η συγκεκριμένη μέθοδος ενδείκνυται για κάθε ηλικίας άτομα με νοητικά προβλήματα (αυτισμός, σύνδρομο Down), πάσχοντες από Alzheimer ή άνοια, ανθρώπους με ψυχολογικά ή ψυχιατρικά προβλήματα, και άτομα με ανίατες ασθένειες.
