Οι εταιρίες εξόρυξης θα επέμβουν (και) στους περιβαλλοντικούς «παραδείσους» παρά τις διαβεβαιώσεις περί του αντιθέτουΑπό τις
Μαρία Παναγιώτου
Ντίνα Ιωακειμίδου

ΜΕΡΟΣ 6ο

Με την ίδια συχνότητα που ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γ. Σταθάκης υπογράφει τις συμβάσεις παραχώρησης για την έρευνα και την εξόρυξη υδρογονανθράκων ανά την επικράτεια, παρέχει επίσης διαβεβαιώσεις περί της προστασίας των περιοχών Natura. «Οποιαδήποτε εξορυκτική δραστηριότητα δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί σε περιοχή Natura» επαναλαμβάνει με το καθησυχαστικό χαμόγελό του.

Το WWF, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Tύπου που διοργάνωσε πρόσφατα για την παρουσίαση της ετήσιας έκθεσής του για την εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, υπογράμμισε: «Η εξόρυξη υδρογονανθράκων επηρεάζει άμεσα πάνω από 100 προστατευόμενες περιοχές σε όλη τη χώρα και συγκεκριμένα: 56 προστατευόμενες περιοχές που βρίσκονται εξ ολοκλήρου μέσα σε χερσαία και θαλάσσια οικόπεδα εξορύξεων (40 καταφύγια άγριας ζωής και 16 περιοχές του δικτύου Natura 2000), καθώς και 136 προστατευόμενες περιοχές που βρίσκονται μερικά σε χερσαία και θαλάσσια οικόπεδα εξορύξεων (59 καταφύγια άγριας ζωής, 69 περιοχές Natura, 7 εθνικά πάρκα και ένας εθνικός δρυμός)». Επομένως, όπως πρόσθεσε, «μόνο ειρωνεία στην όλη διαδικασία αποτελεί η κήρυξη του Κυπαρισσιακού Κόλπου σε προστατευόμενη περιοχή, με την ταυτόχρονη μονογραφή συμφωνίας για εξόρυξη πετρελαίου στην ίδια περιοχή».

Στις έρευνες που διενεργούνται στην Ηπειρο τουλάχιστον 10 περιοχές Natura, καθώς και ο Εθνικός Δρυμός Βίκου – Αώου, το Εθνικό Πάρκο Πίνδου, το Εθνικό Πάρκο Λίμνης Παμβώτιδας – Ιωαννίνων και τα Ζαγοροχώρια παραδίδονται στη βιομηχανία πετρελαίου. Πάντως, ο γενικός γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του ΥΠΕΝ Μ. Βερροιόπουλος παραδέχτηκε στη «δημοκρατία» ότι «θα υπάρξει κάποιου είδους επέμβαση σε περιοχές Natura για την τοποθέτηση γεωφώνων, αλλά σε κάθε περίπτωση έχουν ληφθεί μέτρα προστασίας και ελέγχου». Μέτρα προστασίας και ελέγχου από ποιον; Από την εταιρία που παραβιάζει, όπως θα καταδείξουμε, ακόμη και τις ελάχιστες προϋποθέσεις που έχουν τεθεί για την προστασία του περιβάλλοντος;

Μελέτη-σοκ για τα θύματα του πετρελαίου

«Οι χώρες που στηρίζουν την οικονομική ανάπτυξή τους στο πετρέλαιο δεν ευημερούν. Αντίθετα, οι συνέπειες τείνουν να είναι αρνητικές. Οι δείκτες Υγείας, Παιδείας και Πρόνοιας καταγράφουν καθοδική πορεία, η Δημόσια Διοίκηση και εν γένει η δημοκρατική διακυβέρνηση πλήττονται, παρατηρείται έλλειψη διαφάνειας και διαφθορά, ενώ η μονοδιάστατη ανάπτυξη που στηρίζεται αποκλειστικά στο πετρέλαιο καταλήγει να εξοβελίζει όλες τις υπόλοιπες μορφές οικονομικής δραστηριότητας. Παράλληλα, στις χώρες αυτές σημειώνονται συγκρούσεις και πόλεμοι» υποστηρίζει στη «δημοκρατία» ο Αριστοτέλης Τύμπας, αν. καθηγητής της Ιστορίας της Τεχνολογίας στους Νεότερους Χρόνους στο ΕΚΠΑ. Ο κ. Τύμπας αναφέρεται ιδιαίτερα στην ερευνητική μελέτη διάρκειας πολλών ετών της καθηγήτριας Τέρι Λιν Καρλ από το πανεπιστήμιο Στάνφορντ με τίτλο «Ανάπτυξη βασισμένη στο πετρέλαιο». Η έρευνα συνιστά πραγματικό κόλαφο για τους ένθερμους υποστηρικτές μιας οικονομικής ανάπτυξης με βάση το πετρέλαιο.

«Οι χώρες που εξαρτώνται από το πετρέλαιο υποφέρουν από αυτό που οι οικονομολόγοι αποκαλούν η “κατάρα των πόρων”» τονίζεται σε αυτή, καθώς «οι χώρες που εξάγουν πετρέλαιο καταγράφουν υψηλά ποσοστά φτώχειας, κακή υγειονομική περίθαλψη, υψηλά ποσοστά παιδικής θνησιμότητας, χαμηλό προσδόκιμο ζωής και κακή εκπαίδευση». Χαρακτηριστικά επισημαίνεται: «Οσο αυξάνεται η εξάρτηση από το πετρέλαιο τόσο τα ποσοστά θνησιμότητας των παιδιών κάτω των πέντε ετών αυξάνονται».

Το ίδιο ισχύει και για το φαινόμενο του υποσιτισμού των παιδιών, αφού χαρακτηριστικά τονίζεται πως «ο παγκόσμιος μέσος όρος για τα υποσιτισμένα παιδιά ανέρχεται στο 2,65%, ενώ στην περίπτωση της πλούσιας σε πετρέλαιο Νιγηρίας το ποσοστό αυξάνεται στο 3,77%. Στη Νιγηρία λοιπόν, όπου το 80% του ΑΕΠ της χώρας προέρχεται από τις εξορύξεις, το προσδόκιμο ζωής του πληθυσμού ανέρχεται στα 40 χρόνια και η ίδια παραμένει μια από τις πλέον φτωχές χώρες της Αφρικής, σύμφωνα και με το έγκυρο ιατρικό περιοδικό “The Lancet”».

Γενετικές ανωμαλίες, αποβολές και παιδικός καρκίνος στην Μπαζιλικάτα

Ερημοποίηση, φτώχεια, μετανάστευση, καρκινοπάθειες και αυξημένη θνησιμότητα συνθέτουν την πραγματικότητα στην Μπαζιλικάτα της γειτονικής Ιταλίας ύστερα από 30 χρόνια εξορύξεων πετρελαίου. «Στην Μπαζιλικάτα έχει πραγματοποιηθεί μια αυθεντική καταστροφή του περιβάλλοντος σε όλα τα επίπεδα» τονίζει στο κείμενό της «Τρυπάνια, πετρέλαιο και υγεία: η περίπτωση της Μπαζιλικάτα» η Ρ. Σουότσι, γιατρός – ακτιβίστρια του κινήματος κατά των εξορύξεων.

«Μόλυνση του αέρα από τις εγκαταστάσεις αποθείωσης του πετρελαίου, τις εγκαταστάσεις εξόρυξης και αποθήκευσης, καύσης απορριμμάτων, τα τσιμεντάδικα και τις χαλυβουργίες. Μόλυνση του εδάφους από ατυχήματα κατά τη διαδικασία των εξορύξεων, την ταφή αποβλήτων, την αύξηση της οξύτητας του εδάφους και μόλυνση του νερού. […] Τα επιλεγόμενα ρευστά γεωτρήσεων, μολύνοντας το έδαφος και το νερό, συμβάλλουν στην αλλοίωση της τροφικής αλυσίδας, προκαλώντας σοβαρές βλάβες στην υγεία. […]

Παράλληλα, θα πρέπει να συνυπολογιστούν οι καταστροφικές επιπτώσεις του σολφορικού οξέος-υδρόθειου, το οποίο είναι ιδιαίτερα επιβλαβές ακόμη και σε μικρές δόσεις και συνιστά το κύριο προϊόν των εξορυκτικών εργασιών στην περιοχή. Για την επεξεργασία του απαιτούνται πολύ μεγαλύτερες ποσότητες νερού και υψηλότερες θερμοκρασίες με ταυτόχρονη απελευθέρωση πολύ τοξικών και καρκινογόνων ουσιών, όπως το κοβάλτιο και το μολυβδαίνιο […] ενώ μέσω της φλόγας καύσης διασπείρονται στο περιβάλλον άλλες 60 καρκινογόνες ουσίες. Επίσης, τόσο οι γεωτρήσεις έρευνας όσο και εξόρυξης δεν λαμβάνουν υπ’ όψιν τους τις επιπτώσεις στην υγεία του απεμπλουτισμένου ουρανίου και ενός μείγματος ραδιενεργών υλικών και βαρέων μετάλλων, που συνθέτουν την κεφαλή των γεωτρύπανων, ή της χρήσης χημικών που χρησιμοποιούνται για τη διευκόλυνση της διείσδυσης των τρυπανιών στο υπέδαφος – περίπου 700, σύμφωνα με τους Σούζαν και Νάγκελ της Ιατρικής Σχολής του πανεπιστημίου της Μινεσότα».

Για τους κατοίκους της Μπαζιλικάτα εξορύξεις σημαίνουν αύξηση των ενδοκρινικών διαταραχών σε ενηλίκους και παιδιά, του καρκίνου του μαστού στις γυναίκες και του προστάτη στους άνδρες, αύξηση των αποβολών, των γενετικών ανωμαλιών και του παιδικού καρκίνου… Και οποία σύμπτωση: «Ενας από τους αέριους ρύπους που θα πρέπει να παρακολουθείται είναι το υδρόθειο, καθώς υπάρχει η πιθανότητα τυχαίας απελευθέρωσης πετρελαίου, νερού ταμιευτήρα και υδρόθειου» τονίζεται στη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Ηπείρου…