Από τη μια οι χαμηλές τιμές διάθεσης των προϊόντων και από την άλλη τα «κανόνια» εμπόρων έχουν φέρει σε απόγνωση τους αγρότες της Λακωνίας.
Ειδικά το τελευταίο διάστημα πληθαίνουν τα κρούσματα ακάλυπτων επιταγών εμπόρων αγροτικών προϊόντων, που σκάνε στα χέρια παραγωγών, όπως δηλώνει στη «δημοκρατία» ο πρόεδρος της Ενωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Λακωνίας Νίκος Προκοβάκης. Δηλαδή, παίρνουν τα προϊόντα -το φαινόμενο είναι εκτεταμένο στα πορτοκάλια-, τα διαθέτουν στην αγορά και δίνουν στον παραγωγό μεταχρονολογημένες (6-8 μηνών) επιταγές, που αρκετές φορές αποδεικνύονται ακάλυπτες!
Ο κ. Προκοβάκης αποδίδει «σε ένα κύκλωμα που αισχροκερδεί» και το χάσμα τιμών στα εσπεριδοειδή (γύρω στους 300.000 τόνους ετησίως παράγει η Λακωνία) μεταξύ παραγωγού και καταναλωτή. Τα πορτοκάλια φεύγουν από τα χωράφια με 15 λεπτά το κιλό, κατά μέσον όρο, και φτάνουν στον καταναλωτή, μέσω λαϊκών αγορών, μανάβικων και σούπερ μάρκετ, στην τριπλάσια, τετραπλάσια ή και ακόμα υψηλότερη τιμή!
«Το κράτος αδυνατεί να δημιουργήσει μητρώο και ο καθένας γίνεται έμπορος με ένα μπλοκάκι» μας λέει, πιστοποιώντας την ανικανότητα παρέμβασης του κράτους.
Η γεωργία αποτελεί τη βάση της λακωνικής οικονομίας. Ο νομός εκτός από τα εσπεριδοειδή διακρίνεται και στην παραγωγή ελαιολάδου (είναι τρίτος πανελλαδικά, μετά το Ηράκλειο και τη Μεσσηνία). Μάλιστα το 95% της παραγόμενης ποσότητας -περίπου 27.000 έως 30.000 τόνοι ετησίως- ανήκει στην κορυφαία κατηγορία extra παρθένο. Η ποιότητα του λακωνικού λαδιού είναι εξαιρετική, ωστόσο οι μονάδες τυποποίησης στην περιοχή είναι λίγες -μόνο 1.500 έως 2.000 τόνοι διατίθενται τυποποιημένοι κάθε χρόνο- με αποτέλεσμα ο τόπος να στερείται την υπεραξία της παραγωγής. Το 90% του πωλούμενου λακωνικού ελαιολάδου εξάγεται ατυποποίητο στην Ιταλία. Και βεβαίως στη συνέχεια οι Ιταλοί το λανσάρουν σαν δικό τους!
Για τον πρόεδρο της Ενωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Λακωνίας (έχει 16.500 παραγωγούς μέλη) η υπόθεση της τυποποίησης του ελληνικού ελαιολάδου χάθηκε τη δεκαετία 1985-1995, οπότε οι επιδοτήσεις ήταν σημαντικές. Δυστυχώς, η «χρυσή» ευκαιρία δεν αξιοποιήθηκε, αντίθετα «εξαερώθηκαν» συνολικά 1,7 δισ. ευρώ σε επιδοτήσεις για «μαϊμού» τυποποίηση! Στο ίδιο διάστημα οι Ισπανοί αναπτύσσονταν μεθοδικά και σήμερα κυριαρχούν παγκοσμίως στο τυποποιημένο ελαιόλαδο, μαζί με τους Ιταλούς, οι οποίοι τυποποιούν από το 1820!
Σήμερα η μέση τιμή του extra παρθένου ελαιολάδου Λακωνίας κυμαίνεται στα 2,35- 2,40 ευρώ το κιλό, από τον παραγωγό. Η τιμή είναι υψηλότερη από τις ισχύουσες σε άλλες περιοχές της χώρας, «χάρη στην κορυφαία ποιότητα του λακωνικού ελαιολάδου και τις παρεμβάσεις της Ενωσης» δηλώνει ο Νίκος Προκοβάκης. Ομως τη θεωρεί γενικά χαμηλή, όταν «ο Ιταλός παραγωγός πουλάει στα 3,50 ευρώ».
Ο συνομιλητής μας εκτιμά ότι η Ελλάδα, με την κρατική καθοδήγηση, πρέπει να επενδύσει στην ποιότητα του ελαιολάδου της, καθώς δεν είναι ανταγωνιστική στις τιμές σε σχέση με τους μεγάλους αντιπάλους της στην παγκόσμια σκηνή. Επικαλείται μάλιστα το παράδειγμα της Ενωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Λακωνίας, που πριν από έξι χρόνια έστειλε ως δείγματα στην Ιαπωνία 1.000 μπουκαλάκια ελαιολάδου των 250 ml και σήμερα εξάγει 60-70 τόνους ετησίως, κερδίζοντας τους Ιάπωνες καταναλωτές με την ποιότητα του προϊόντος.
«Στηρίζουμε πολλά στον Σαμαρά»
Αριστος γνώστης των αγροτικών θεμάτων ο Νίκος Προκοβάκης, ασκεί σκληρή κριτική στην κυβέρνηση για τον νέο νόμο περί αγροτικών συνεταιρισμών. Πιστεύει ότι έχει δύο στόχους: την κομματική χειραγώγηση της ΠΑΣΕΓΕΣ και τον έλεγχο από ιδιώτες ακμαίων συνεταιριστικών ενώσεων, εφόσον ακολουθήσουν τον προβλεπόμενο δρόμο μετεξέλιξής τους σε ανώνυμες εταιρίες. Ο ίδιος καλεί τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης Αντώνη Σαμαρά να δηλώσει την πρόθεσή του για κατάργηση του σχετικού άρθρου, που δεν ψήφισε στη Βουλή η Ν.Δ., όταν το κόμμα αναλάβει τη διακυβέρνηση του τόπου, ενώ σημειώνει ότι το ξεκαθάρισμα των συνεταιρισμών «σφραγίδων» μπορούσε να γίνει και με τον προηγούμενο νόμο, αν υπήρχε πολιτική βούληση.
Δημήτρης Κυριακόπουλος
