Πρώτο κουδούνι σήμερα για τη νέα σχολική χρονιά, όμως τα στοιχεία είναι πιο απογοητευτικά από ποτέ, αφού οι αίθουσες ολοένα και αδειάζουν. Η απώλεια 30.000 μαθητών από την Α’ Δημοτικού μέσα σε μόλις μία δεκαετία αποτελεί μία από τις πιο ηχηρές αποδείξεις της δημογραφικής κρίσης που βαθαίνει χρόνο με τον χρόνο.
Οι αριθμοί είναι ακόμη πιο αποκαλυπτικοί στο σύνολο της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το σχολικό έτος 2014-2015 σε νηπιαγωγεία και δημοτικά φοιτούσαν 799.801 παιδιά, ενώ το 2023-2024 μόλις 729.859. Δηλαδή, σχεδόν 70.000 μαθητές χάθηκαν μέσα σε μία δεκαετία.
Μόνο στα δημοτικά η πτώση είναι ακόμη εντονότερη: από 639.600 μαθητές το 2014-2015 σε 561.890 το 2023-2024, δηλαδή 77.710 λιγότερα παιδιά ή μείωση 12,1%.
1.154 τάξεις που έμειναν χωρίς παιδιά
Τα 30.000 λιγότερα «πρωτάκια» αντιστοιχούν, με έναν μέσο όρο 26 μαθητών ανά αίθουσα, σε περίπου 1.154 σχολικές τάξεις. Η συρρίκνωση έχει ήδη πρακτικές συνέπειες: περίπου 100 σχολεία έχουν καταργηθεί την τελευταία τριετία λόγω έλλειψης μαθητών, ενώ μόνο για τη φετινή χρονιά έκλεισαν 43 νηπιαγωγεία και 32 δημοτικά.
Πίσω από την εικόνα βρίσκεται πρωτίστως η υπογεννητικότητα, αλλά και η φυγή νέων οικογενειών στο εξωτερικό. Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Δημογραφίας Βύρων Κοτζαμάνης, «η μείωση των μαθητών οφείλεται κατά τα δύο τρίτα στη μείωση των γεννήσεων και κατά το ένα τρίτο στη μετανάστευση».
Δύο θάνατοι για κάθε γέννηση
Το πρόβλημα ξεπερνά κατά πολύ τα σχολεία. Μεταξύ των απογραφών του 2011 και του 2021, τα παιδιά ηλικίας έως εννέα ετών μειώθηκαν κατά 16,3%, ενώ οι πολίτες άνω των 80 ετών αυξήθηκαν κατά 31,3%.
Το 2024, μάλιστα, οι γεννήσεις αντιστοιχούσαν μόλις στο 53,9% των θανάτων. Με άλλα λόγια, η χώρα πλησιάζει πλέον στην αναλογία μίας γέννησης για κάθε δύο θανάτους.
Τα άδεια θρανία είναι επομένως κάτι πολύ περισσότερο από ένα εκπαιδευτικό στατιστικό. Είναι ίσως η πιο σκληρή φωτογραφία μιας χώρας που αποκτά ολοένα λιγότερα παιδιά και ολοένα περισσότερους ηλικιωμένους.
