Παγκόσμια ανησυχία για την επιβράδυνση του κλίματος
Ένα από τα πλέον κρίσιμα φυσικά συστήματα του πλανήτη, το δίκτυο ωκεάνιων ρευμάτων του Ατλαντικού γνωστό ως Amoc, ενδέχεται να υποστεί δραματική επιβράδυνση έως το 2100, με ανυπολόγιστες συνέπειες για το Ανησυχητική πρόβλεψη.
Τα ευρήματα αυτά προέρχονται από νέα επιστημονική μελέτη, η οποία ωστόσο αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό από ορισμένους ειδικούς.
Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη έρευνα, το περίπλοκο αυτό σύστημα, γνωστό ως Ατλαντική μεσημβρινή αναστροφική κυκλοφορία, ενδέχεται να χάσει έως και το 51% της ισχύος του μέχρι το τέλος του αιώνα, υπό ένα μεσαίο σενάριο εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Μέχρι σήμερα, τα κλιματικά μοντέλα έκαναν λόγο κατά μέσο όρο για επιβράδυνση 32%.
«Καταλήξαμε σε μια εκτίμηση πολύ πιο σοβαρή από ό,τι περιμέναμε», δήλωσε ο Valentin Portmann, διδάκτωρ Κλιματολογίας στο Inria Centre de Recherche Bordeaux Sud-Ouest και κύριος συγγραφέας της μελέτης. Όπως προσέθεσε, το γεγονός ότι πλησιάζουμε σε ένα κρίσιμο σημείο είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό.
Η εξασθένηση του Amoc προκαλείται από την κλιματική αλλαγή, η οποία ανεβάζει τη θερμοκρασία των επιφανειακών υδάτων και δημιουργεί στρωμάτωση στους ωκεανούς, καθιστώντας δυσκολότερη την ανάμειξη των υδάτινων μαζών.
Παρότι δεν υπάρχει επιστημονική ομοφωνία, μια ισχυρή επιβράδυνση ή ακόμη χειρότερα, κατάρρευση του Amoc θα είχε καταστροφικές επιπτώσεις: πτώση θερμοκρασιών στη Βόρεια Ευρώπη, ξηρασίες στο Σάχελ και τη Νότια Ασία, άνοδο της στάθμης στη Βόρεια Αμερική, μείωση της απορρόφησης διοξειδίου του άνθρακα από τους ωκεανούς, και άλλα.
«Υπάρχει μια γενική συναίνεση ότι η κυκλοφορία επιβραδύνεται, αλλά οι διαφωνίες παραμένουν μεγάλες ως προς το μέγεθος αυτής της επιβράδυνσης», σημείωσε ο Florian Sévellec, διευθυντής έρευνας στο CNRS της Βρέστης.
Προσπάθεια περιορισμού της αβεβαιότητας
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Advances, επιχείρησε να βελτιώσει τις προβλέψεις μειώνοντας τις αποκλίσεις. Ενώ τα κλιματικά μοντέλα δίνουν διακυμάνσεις από -3% έως -72% ανάλογα με τις εκπομπές CO₂, η νέα έρευνα προβλέπει επιβράδυνση 51% με χαμηλό περιθώριο αβεβαιότητας (συν ή πλην 8%).
Ο Portmann κατέληξε στο συμπέρασμα αυτό χρησιμοποιώντας «παρατηρησιακούς περιορισμούς», δηλαδή στατιστικές μεθόδους που συγκρίνουν τα μοντέλα με πραγματικά δεδομένα. Όπως σχολίασε ο ωκεανογράφος Stefan Rahmstorf (Ινστιτούτο Πότσνταμ), η μελέτη δείχνει ότι «τα απαισιόδοξα μοντέλα», εκείνα που προβλέπουν ισχυρή επιβράδυνση, είναι δυστυχώς και τα πιο ρεαλιστικά, καθώς συμφωνούν καλύτερα με τις παρατηρήσεις. Κατά τον ίδιο, αυτό σημαίνει πως το 2100 το Amoc θα βρίσκεται σε τόσο χαμηλή ένταση που θα οδεύει προς πλήρη εξαφάνιση.
Αντίθετα, ο Fabien Roquet, καθηγητής Φυσικής Ωκεανογραφίας στο Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ, χαρακτήρισε την έρευνα «ενδιαφέρουσα» αλλά συνέστησε επιφυλακτικότητα.
«Η συζήτηση δεν έχει ολοκληρωθεί. Ένα άρθρο δεν κλείνει μια επιστημονική συζήτηση», τόνισε και ο Florian Sévellec. Όπως εξήγησε, η έκθεση της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Αλλαγή του Κλίματος (GIEC) παραμένει ο καθρέφτης της επιστημονικής γνώσης σε κάθε δεδομένη στιγμή.
Πάντως, όπως υπογράμμισε ο Sévellec, το βέβαιο είναι ότι το κλίμα θερμαίνεται ταχύτατα. «Είτε το Amoc εξασθενήσει είτε όχι, αλλαγές μεγάλης κλίμακας έχουν ήδη δρομολογηθεί και θα ενταθούν τις επόμενες δεκαετίες», κατέληξε.
