Το Παρίσι είναι παγιδευμένο ανάμεσα στο να πουλήσει στην Αγκυρα τα όπλα που του ζητά και στην Αθήνα λόγω της στρατηγικής εταιρικής σχέσης
Με φόντο την αυξανόμενη ένταση στην ανατολική Μεσόγειο, ένα αποκαλυπτικό δημοσίευμα της γαλλικής σατιρικής εφημερίδα «Le Canard Enchaîné», η οποία έχει πολύ συχνά καλή πληροφόρηση, βάζει τα πράγματα στη θέση τους σχετικά με την περίφημη ελληνογαλλική αμυντική συμφωνία.
- Γράφει η Μαρία Δεναξά
Το δημοσίευμα φέρει τον τίτλο «Ο Εμανουέλ Μακρόν παγιδευμένος από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν» και υπότιτλο «Η Γαλλία βρίσκεται παγιδευμένη ανάμεσα στην Τουρκία, η οποία επιθυμεί να αποκτήσει πυραύλους γαλλοευρωπαϊκής κατασκευής, και την Ελλάδα -ιστορικό αντίπαλο της Αγκυρας-, που είναι εξοπλισμένη με αεροσκάφη Rafale και συνδέεται με το Παρίσι μέσω στρατηγικής εταιρικής σχέσης. Ενα δίλημμα όπου το “ταυτόχρονα” θα μπορούσε να καταλήξει σε πυροτέχνημα».
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, στους κόλπους του γαλλικού υπουργείου Αμυνας επικρατεί έντονος σκεπτικισμό, με ανώτερο αξιωματικό να κάνει λόγο για «ένα φοβερό μπέρδεμα». Η Γαλλία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε αντιτιθέμενους συμμάχους εντός του NATO και βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κορνελιανό δίλημμα: «το δυνητικό θύμα είναι η Ελλάδα και ο Ρετζέπ Ταγιπ Ερντογάν είναι αυτός που δίνει το ρυθμό» τονίζει η «Canard Enchaîné».
Το δημοσίευμα εξηγεί πως η παράδοξη ιστορία αρχίζει γύρω στο 2010, όταν οι Τούρκοι, επιδιώκοντας να ενισχύσουν την αντιαεροπορική τους άμυνα, φέρνουν σε ανταγωνισμό Αμερικανούς, Κινέζους, Ρώσους και Ευρωπαίους για την απόκτηση αντιαεροπορικών συστημάτων. Το κονσόρτσιουμ Eurosam (γαλλοϊταλικό, με βρετανική συμμετοχή) παράγει τον SAMP/T, έναν από τους πιο αποδοτικούς πυραύλους εδάφους αέρος μέσου βεληνεκούς.
Το 2013 η Τουρκία επιλέγει την κινεζική προσφορά, η οποία είναι φθηνότερη και πιο ανοιχτή στη μεταφορά τεχνολογίας. Ομως το ΝΑΤΟ ανησυχεί και το 2016 ο Τούρκος πρόεδρος στρέφεται προς τους Ευρωπαίους. Οπως αναφέρεται, οι απαιτήσεις του στρατού του και οι κακές του σχέσεις με τον Εμανουέλ Μακρόν οδηγούν τις διαπραγματεύσεις σε ναυάγιο. Ετσι, το 2019 η Τουρκία αποκτά τελικά το ρωσικό σύστημα S-400, προκαλώντας την οργή του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επιβάλλει κυρώσεις και ακυρώνει την πώληση περίπου εκατό αεροσκαφών F-35 στην Αγκυρα. Ο Ερντογάν το μετανιώνει ακόμα περισσότερο, καθώς το σύστημα S-400 αποδεικνύεται απογοητευτικό και οι Ρώσοι εμφανίζονται φειδωλοί στη μεταφορά τεχνολογίας.
Ανατροπή
Αφού αναχαίτισαν τέσσερις ιρανικούς πυραύλους στον εναέριο χώρο τους, οι Τούρκοι, που επιδιώκουν να αποκτήσουν έναν «σιδερένιο θόλο», δείχνουν ανανεωμένο ενδιαφέρον για το ευρωπαϊκό σύστημα SAMP/T. Απευθύνονται αρχικά στους Ιταλούς και πιο διακριτικά στους Βρετανούς, παραγκωνίζοντας de facto τη Γαλλία. Ταυτόχρονα, απαιτούν τη μερική παραγωγή τους στην Τουρκία, με τη συμμετοχή εγχώριων βιομηχανιών, όπως οι Aselsan και Roketsan, καθώς και πρόσβαση σε ορισμένες τεχνολογικές τεχνογνωσίες.
Η πιθανή πώληση του συστήματος SAMP/T στην Τουρκία φέρνει τη Γαλλία αντιμέτωπη με ένα «πολιτικο-βιομηχανικό δίλημμα», υποστηρίζει ένας ειδικός. Πράγματι, το Παρίσι έχει παραδώσει 24 αεροσκάφη Rafale στην Αθήνα, η οποία έχει επίσης παραγγείλει τέσσερις φρεγάτες. Καθώς οι σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας είναι «ιδιαίτερα τεταμένες», οι αξιωματούχοι του γαλλικού υπουργείου Αμυνας εκφράζουν την ανησυχία τους. «Στα χέρια των Τούρκων οι συστοιχίες SAMP/T θα στοχεύουν κατά προτεραιότητα την ελληνική αεροπορία. Δεν μπορούμε να παραδώσουμε Rafale στην Αθήνα και ταυτόχρονα να δώσουμε στην Τουρκία μέσα για να τα καταρρίψει» συνοψίζει ένας στρατηγός.
Στήριξη
Στην Αθήνα, στις 25 Απριλίου, ο Εμανουέλ Μακρόν υπογράμμισε έντονα τη στήριξη της Γαλλίας προς την Ελλάδα, αφήνοντας υπονοούμενο εναντίον της Τουρκίας. «Μην αναρωτιέστε καν. Ο,τι κι αν συμβεί, θα είμαστε εκεί, στο πλευρό σας» είπε στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Η στρατηγική εταιρική σχέση άμυνας και ασφάλειας που υπεγράφη το 2021 και προβλέπει ρήτρα «απαράβατης» αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση επίθεσης ανανεώθηκε.
Παρ’ όλα αυτά, η Γαλλία βρίσκεται εγκλωβισμένη ανάμεσα σε τρεις αντικρουόμενες λογικές: την ισχυρή στρατηγική της σχέση με την Ελλάδα, τη βιομηχανική της συνεργασία με την Ιταλία και την εμπορική πίεση της Τουρκίας. «Μεταξύ του να στηρίξεις την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και του να επιβάλεις βέτο με βάση τα συμφέροντά σου στην ανατολική Μεσόγειο, θα χρειαστεί να επιλέξεις» συνοψίζει ένας ειδικός. Το «ταυτόχρονα» έχει τα όριά του, υπογραμμίζει το δημοσίευμα.
