Οπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, ο δεύτερος γύρος των προεδρικών εκλογών του 2027 μπορεί να εξελιχθεί σε μια αναμέτρηση ανάμεσα στον διάδοχο της Λεπέν και τον ηγέτη της ριζοσπαστικής Αριστεράς!
Ενα πολιτικό σενάριο που μέχρι πριν από λίγους μήνες φάνταζε ακραίο αρχίζει πλέον να αντιμετωπίζεται ως σοβαρή πιθανότητα στη Γαλλία. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις εν όψει των προεδρικών εκλογών του 2027 καταγράφουν εντυπωσιακή άνοδο των πολιτικών άκρων και ταυτόχρονα πρωτοφανή αποδυνάμωση του κεντρώου χώρου που κυριάρχησε στη χώρα την τελευταία δεκαετία, υπό τον χρεοκοπημένο πλέον πολιτικά Εμανουέλ Μακρόν.
Οι μετρήσεις των εταιριών Odoxa και Toluna-Harris Interactive προβληματίζουν έντονα το Παρίσι και τις Βρυξέλλες, καθώς δείχνουν ότι ο δεύτερος γύρος των προεδρικών εκλογών θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια αναμέτρηση ανάμεσα στον Ζορντάν Μπαρντελά και τον ηγέτη της ριζοσπαστικής Αριστεράς Ζαν-Λικ Μελανσόν. Ενα τέτοιο αποτέλεσμα θα σήμαινε τον πλήρη αποκλεισμό των μετριοπαθών πολιτικών δυνάμεων από την τελική μάχη για το Ελιζέ, σηματοδοτώντας ίσως το τέλος μιας ολόκληρης πολιτικής εποχής στη Γαλλία.
Ο 30χρονος Ζορντάν Μπαρντελά, πρόεδρος του Εθνικού Συναγερμού και πολιτικός διάδοχος της Μαρίν Λεπέν, εμφανίζεται να διατηρεί σταθερό προβάδισμα στον πρώτο γύρο με ποσοστά που αγγίζουν το 32%. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει τη σταθερή διεύρυνση της επιρροής της γαλλικής Ακροδεξιάς, η οποία εδώ και χρόνια μετατρέπεται από κόμμα διαμαρτυρίας σε δύναμη εξουσίας.
Ωστόσο, η μεγαλύτερη έκπληξη των τελευταίων εβδομάδων προέρχεται από την Αριστερά. Ο Ζαν-Λυκ Μελανσόν, παρά τα 74 του χρόνια και τη μακρά πολιτική του διαδρομή, φαίνεται να ανακτά σημαντικό μέρος της δυναμικής που είχε αναπτύξει στις εκλογές του 2022. Οι δημοσκοπήσεις τον φέρνουν κοντά στο 16%-17%, σε απόσταση αναπνοής από τους βασικούς εκπροσώπους του Κέντρου, ενώ σε ορισμένα σενάρια τον εμφανίζουν ήδη να εξασφαλίζει τη δεύτερη θέση.
Η εξέλιξη αυτή δεν είναι τυχαία. Ο Μελανσόν και η Ανυπότακτη Γαλλία αξιοποιούν τη βαθιά κοινωνική δυσαρέσκεια που έχει συσσωρευτεί τα τελευταία χρόνια εξαιτίας του υψηλού κόστους ζωής, της στεγαστικής κρίσης, των ανισοτήτων και της αίσθησης εγκατάλειψης που βιώνουν μεγάλα τμήματα του πληθυσμού. Ιδιαίτερα στα φτωχότερα προάστια των μεγάλων πόλεων η επιρροή του κόμματος αυξάνεται σταθερά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρόσφατη εκλογή του Μπασί Κονατέ στη δημαρχία της Σαρσέλ, ενός πολυπολιτισμικού προαστίου βόρεια του Παρισιού.
Με τη στήριξη της Ανυπότακτης Γαλλίας, ο νεαρός πολιτικός κατάφερε να τερματίσει τρεις δεκαετίες κυριαρχίας των σοσιαλιστών, κινητοποιώντας κυρίως νέους ψηφοφόρους και κοινωνικές ομάδες που παραδοσιακά απείχαν από την πολιτική διαδικασία. Η επιτυχία αυτή αποτυπώνει μια ευρύτερη μετατόπιση. Η Ανυπότακτη Γαλλία αποκτά ολοένα μεγαλύτερη επιρροή μεταξύ των νέων ηλικιών, των εργαζομένων σε επισφαλείς μορφές απασχόλησης, των μεταναστευτικών κοινοτήτων και των κατοίκων των λεγόμενων banlieues. Πρόκειται για κοινωνικές κατηγορίες που θεωρούν ότι δεν εκπροσωπούνται πλέον από τα παραδοσιακά κόμματα.
Την ίδια στιγμή το πολιτικό Κέντρο εμφανίζεται περισσότερο κατακερματισμένο από ποτέ. Η δεύτερη θητεία του Εμανουέλ Μακρόν πλησιάζει στο τέλος της χωρίς να έχει αναδειχθεί ένας αδιαμφισβήτητος διάδοχος που θα μπορούσε να συσπειρώσει τον φιλελεύθερο και μετριοπαθή χώρο. Αντίθετα, οι δύο βασικοί δελφίνοι του μακρονισμού, ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ και ο επίσης πρώην πρωθυπουργός Γκαμπριέλ Ατάλ, βρίσκονται σε ανοιχτή πολιτική σύγκρουση. Ο ανταγωνισμός τους για την ηγεσία του Κέντρου οδηγεί σε διάσπαση των δυνάμεων που θα μπορούσαν να αποτελέσουν ανάχωμα απέναντι στην Ακροδεξιά και τη ριζοσπαστική Αριστερά.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι, εάν η κατάσταση αυτή συνεχιστεί, το Κέντρο κινδυνεύει να βρεθεί εκτός δεύτερου γύρου για πρώτη φορά ύστερα από δεκαετίες. Η πολιτική φόρμουλα που επέτρεψε στον Μακρόν να κυριαρχήσει από το 2017, συνδυάζοντας μετριοπαθείς δυνάμεις της Δεξιάς και της Αριστεράς, δείχνει πλέον να εξαντλείται. Παράλληλα, η παραδοσιακή σοσιαλδημοκρατία βρίσκεται σε βαθιά κρίση. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα παραμένει διαιρεμένο, ενώ προσωπικότητες όπως ο Ραφαέλ Γκλικσμάν δυσκολεύονται να δημιουργήσουν το πολιτικό ρεύμα που θα μπορούσε να αμφισβητήσει την κυριαρχία του Μελανσόν στον χώρο της Αριστεράς.
Το ενδεχόμενο μιας αναμέτρησης Μπαρντελά – Μελανσόν προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Και οι δύο πολιτικοί εκφράζουν έντονη κριτική προς το σημερινό ευρωπαϊκό οικοδόμημα, αν και από εντελώς διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες. Ο Μπαρντελά προωθεί μια περισσότερο εθνικιστική προσέγγιση, με έμφαση στην εθνική κυριαρχία και στον περιορισμό της μετανάστευσης.
Ο Μελανσόν ασκεί σκληρή κριτική στις οικονομικές πολιτικές των Βρυξελλών, ζητώντας βαθιές αλλαγές στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Οι ανησυχίες επεκτείνονται και στο ΝΑΤΟ, καθώς ο Μελανσόν έχει κατά καιρούς εκφράσει επιφυλάξεις για τη σημερινή αρχιτεκτονική ασφάλειας της Δύσης, ενώ η Ακροδεξιά στη Γαλλία διατηρεί παραδοσιακά πιο ανεξάρτητες θέσεις σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής.
Αποδυναμώθηκε το λεγόμενο δημοκρατικό μέτωπο
Το μεγάλο παράδοξο των δημοσκοπήσεων είναι ότι, ενώ ο Μελανσόν φαίνεται ικανός να περάσει στον δεύτερο γύρο, δύσκολα θα μπορούσε να κερδίσει την προεδρία. Οι περισσότερες μετρήσεις δείχνουν ότι σε μια απευθείας αναμέτρηση με τον Μπαρντελά, ο ηγέτης της Ακροδεξιάς θα επικρατούσε με συντριπτική διαφορά. Το λεγόμενο δημοκρατικό μέτωπο, που επί δεκαετίες λειτουργούσε ως μηχανισμός αποκλεισμού της Ακροδεξιάς, φαίνεται να αποδυναμώνεται. Πολλοί κεντρώοι και συντηρητικοί ψηφοφόροι δηλώνουν πλέον ότι δεν θα στήριζαν έναν υποψήφιο της ριζοσπαστικής Αριστεράς μόνο και μόνο για να εμποδίσουν την άνοδο του Εθνικού Συναγερμού.
Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που αρκετοί αναλυτές χαρακτηρίζουν το δίπολο Μπαρντελά – Μελανσόν το πιο επικίνδυνο, κατ’ αυτούς, σενάριο για το πολιτικό σύστημα της Γαλλίας. Οχι μόνο επειδή θα σηματοδοτούσε την πλήρη κατάρρευση του Κέντρου, αλλά και επειδή θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την πρώτη εκλογική νίκη της γαλλικής Ακροδεξιάς στην ιστορία της Πέμπτης Δημοκρατίας. Με λιγότερο από έναν χρόνο να απομένει έως τις κάλπες, τίποτα δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο. Ωστόσο, οι πολιτικές ισορροπίες που διαμόρφωσαν τη Γαλλία των τελευταίων δεκαετιών αλλάζουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα.
