Υψηλόβαθμοι Αμερικανοί αξιωματούχοι έγιναν στόχος παρακολούθησης, ανάμεσά τους και πρόσωπα που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν
Μέχρι πού μπορεί να φτάσει η στρατηγική συνεργασία του Ντόναλντ Τραμπ και του Μπενιαμίν Νετανιάχου όταν η εμπιστοσύνη στην ανταλλαγή πληροφοριών αρχίζει να κλονίζεται;
- Από τη Μαρία Δεναξά
Σίγουρα όχι σε πλήρη ρήξη, αλλά ενδεχομένως σε μείωση της αμερικανικής κάλυψης ή υποστήριξης σε μονομερείς ισραηλινές ενέργειες, όπως είναι οι επιχειρήσεις στον Λίβανο.
Πάντως, το Πεντάγωνο φέρεται ότι ανέβασε το επίπεδο απειλής αντικατασκοπίας που σχετίζεται με το Ισραήλ στο ανώτατο επίπεδο. Αμερικανοί αξιωματούχοι ανησυχούν για την κλιμάκωση των προσπαθειών απόκτησης ευαίσθητων πληροφοριών σχετικά με τις συνομιλίες με το Ιράν και τους πολέμους στη Μέση Ανατολή.
Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι αρκετά υψηλόβαθμα στελέχη αποτέλεσαν στόχο προσπαθειών συλλογής πληροφοριών ή παρακολούθησης, συμπεριλαμβανομένων προσώπων που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις. Το Ισραήλ διαψεύδει τις κατηγορίες αυτές, όμως η υπόθεση αποκαλύπτει μια ασυνήθιστη ένταση μεταξύ των δύο ιστορικών συμμάχων.
Για δεκαετίες, η σχέση μεταξύ των ΗΠΑ και του Ισραήλ παρουσιαζόταν συχνά ως μία από τις ισχυρότερες στρατηγικές συμμαχίες των Ηνωμένων Πολιτειών. Ωστόσο, οι αποκαλύψεις που δημοσιεύτηκαν τις τελευταίες ημέρες υποδηλώνουν ότι, παρασκηνιακά, η δυσπιστία μεταξύ των δύο εταίρων ενδέχεται να έχει φτάσει σε επίπεδο που σπάνια εκδηλώνεται δημόσια.
Σύμφωνα με αρκετά αμερικανικά μέσα ενημέρωσης που επικαλούνται νυν και πρώην αξιωματούχους, η αναβάθμιση της εσωτερικής αξιολόγησης αντικατασκοπίας σχετικά με το Ισραήλ στο επίπεδο «κρίσιμο» ελήφθη από την Αμυντική Υπηρεσία Πληροφοριών (DIA) σε ένα πλαίσιο αυξανόμενων εντάσεων μεταξύ της κυβέρνησης Τραμπ και της ισραηλινής κυβέρνησης σχετικά με την περιφερειακή στρατηγική, ιδιαίτερα όσον αφορά το Ιράν.
Ο ευαίσθητος χαρακτήρας της υπόθεσης συνδέεται κυρίως με τη χρονική συγκυρία. Εδώ και αρκετές εβδομάδες η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει επισήμως να διατηρήσει έναν διπλωματικό δίαυλο με το Ιράν, παρά τις πρόσφατες συγκρούσεις και την εύθραυστη εκεχειρία. Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ υποστηρίζει μια πιο επιθετική γραμμή και, σύμφωνα με αρκετά αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, πιέζει την Ουάσινγκτον να διατηρήσει τη μέγιστη δυνατή πίεση προς την Τεχεράνη.
Για ορισμένους παρατηρητές στην άλλη άκρη του Ατλαντικού αυτό που προκαλεί έκπληξη δεν είναι τόσο η κατασκοπία μεταξύ συμμάχων όσο η έκταση των ανησυχιών που εκφράζονται εσωτερικά. Αρκετοί αξιωματούχοι που ερωτήθηκαν εκτιμούν ότι οι πρακτικές που παρατηρήθηκαν υπερβαίνουν όσα συνήθως θεωρούνται ανεκτά στις σχέσεις μεταξύ στρατηγικών εταίρων.
Η ισραηλινή πρεσβεία στην Ουάσινγκτον, πάντως, δηλώνει ότι δεν διεξάγει καμία επιχείρηση συλλογής πληροφοριών εναντίον Αμερικανών αξιωματούχων. Ο Λευκός Οίκος, όμως, αμφισβητεί δημόσια ορισμένους από τους ιραηλινούς ισχυρισμούς που δημοσιεύτηκαν στον Τύπο.
Η υπόθεση αυτή αναζωπυρώνει ένα πάγιο ζήτημα στις διμερείς σχέσεις: την οριοθέτηση της στρατηγικής συνεργασίας σε συνθήκες φθίνουσας εμπιστοσύνης στην ανταλλαγή πληροφοριών. Το περιστατικό υπενθυμίζει επίσης ότι ακόμη και οι στενότερες στρατιωτικές συμμαχίες δεν αποκλείουν ούτε τις συγκρούσεις συμφερόντων ούτε τις αμοιβαίες υποψίες όταν οι πολιτικοί στόχοι αποκλίνουν.
Γενικευμένη σύρραξη
Η αναζωπύρωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή με τις εκατέρωθεν επιθέσεις από Ισραήλ και Ιράν το βράδυ της Κυριακής εντείνει τους φόβους για ένα νέο μεγάλο ξέσπασμα στην περιοχή, ύστερα από μια εύθραυστη εκεχειρία που διήρκεσε περίπου δύο μήνες.
Η ένταση κλιμακώθηκε όταν το Ιράν εκτόξευσε το βράδυ της Κυριακής 11 βαλλιστικούς πυραύλους προς το βόρειο Ισραήλ ως απάντηση σε ισραηλινό βομβαρδισμό στα νότια προάστια της Βηρυτού, περιοχή που ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από τη Χεζμπολάχ.
Σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό, αναχαιτίστηκαν όλοι. Στη συνέχεια, το Ισραήλ απάντησε με αεροπορικά πλήγματα σε στόχους στο δυτικό και κεντρικό Ιράν, συμπεριλαμβανομένων της Τεχεράνης, της Ισφαχάν και της Ταμπρίζ.
Σύμφωνα με τις ιρανικές Αρχές, δεν επλήγησαν αστικές περιοχές, ωστόσο εκρήξεις αναφέρθηκαν σε δυτικές περιοχές της Τεχεράνης, όπου ανεστάλησαν προσωρινά οι πτήσεις στο διεθνές αεροδρόμιο της χώρας.
Παράλληλα, επλήγη και πετροχημική εγκατάσταση στο Μαχσαχάρ. Οι ιρανικές Αρχές προειδοποιούν τώρα ότι θα κλιμακώσουν τις επιθέσεις τους εάν συνεχιστούν τα ισραηλινά πλήγματα στον Λίβανο.
Στην αναζωπύρωση της σύγκρουσης εμπλέκονται επίσης σύμμαχοι του Ιράν, όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και οι Χούθι στην Υεμένη, που εκτόξευσαν επίσης πυραύλους προς το Ισραήλ, ενώ απείλησαν με επιθέσεις στη θαλάσσια κυκλοφορία στην Ερυθρά Θάλασσα. Η εμπλοκή πολλαπλών μετώπων ενισχύει την ανησυχία ότι η σύγκρουση μπορεί να εξελιχθεί σε μια ευρύτερη περιφερειακή κρίση, με πιθανή ανάμειξη και διεθνών δυνάμεων.
Πολιτικές και διπλωματικές διαστάσεις
Η κρίση εκδηλώνεται εν μέσω δύσκολων διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Ιράν, οι οποίες επιχειρούν να περιορίσουν την ένταση, χωρίς όμως ουσιαστική πρόοδο.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η Ουάσινγκτον δεν συμμετείχε στις ισραηλινές επιθέσεις, αν και παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Παράλληλα, πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η ισραηλινή κυβέρνηση βρίσκεται υπό εσωτερική πίεση, καθώς ζητείται πιο σκληρή στάση απέναντι στο Ιράν, ενώ η αμερικανική πλευρά προειδοποιεί για ανάγκη αυτοσυγκράτησης. Η νέα ανταλλαγή πυρών θεωρείται η σοβαρότερη κλιμάκωση από την πρόσφατη εκεχειρία.
Ειδικοί εκτιμούν ότι το κρίσιμο ερώτημα είναι αν το Ιράν θα κλιμακώσει τις επιθέσεις του σε στόχους εκτός Ισραήλ, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε άμεση εμπλοκή των ΗΠΑ και σε περαιτέρω περιφερειακή αποσταθεροποίηση. Παρά τις εκατέρωθεν δηλώσεις περί αποτροπής η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή, με τη Μέση Ανατολή να βρίσκεται ξανά στο όριο μιας γενικευμένης σύγκρουσης.
