Νέα δεδομένα στο γεωπολιτικό σκηνικό της Μέσης Ανατολής δημιουργεί η αεροπορική επιδρομή που εξαπέλυσε το Ισραήλ σε υποδομή που ανοικοδομείται στην επαρχία Ιντλίμπ της Συρίας. Το Τελ Αβίβ, αν και δεν ανέλαβε ρητά την ευθύνη, κατηγόρησε την Τουρκία ότι συνιστά «απειλή» για την ασφάλειά του, υποστηρίζοντας ότι ετοιμάζεται να στείλει στρατεύματα στη συγκεκριμένη αεροπορική βάση.
Η κίνηση αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση των ΗΠΑ, οι οποίες απέδωσαν ανοιχτά το χτύπημα στο Ισραήλ. Σε μια από τις σπάνιες περιπτώσεις ανοιχτής ρήξης μεταξύ των δύο στενών συμμάχων, η Ουάσιγκτον καταδίκασε την επίθεση, καθώς πλέον υποστηρίζει ενεργά τη νέα συριακή κυβέρνηση –η οποία πρόσκειται στην Τουρκία και ηγείται από πρώην τζιχαντιστή.
Τι λένε οι 2 πλευρές
Από την πλευρά του, το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ανέφερε σε ανακοίνωσή του: «Το Ισραήλ είχε προειδοποιήσει επανειλημμένα τη Συρία ότι μια τέτοια ανάπτυξη θα ήγειρε απειλή για την ασφάλεια του Ισραήλ. Η Συρία επέλεξε να αγνοήσει αυτές τις προειδοποιήσεις».
Η αντίδραση της Άγκυρας ήταν άμεση, διαψεύδοντας κατηγορηματικά οποιονδήποτε σχεδιασμό για ανάπτυξη στρατευμάτων στο συριακό έδαφος. Μέσω του κρατικού πρακτορείου Anadolu, η τουρκική κυβέρνηση έκανε λόγο για «ανυπόστατες κατηγορίες» που έχουν ως μοναδικό σκοπό να «νομιμοποιήσουν τις παράνομες αεροπορικές επιδρομές του Ισραήλ, οι οποίες καταφέρνουν πλήγμα στην εθνική κυριαρχία και στην εδαφική ακεραιότητα της Συρίας».
Την «αδικαιολόγητη επίθεση» καταδίκασε με τον πιο έντονο τρόπο η Δαμασκός, ενώ η συριακή κρατική τηλεόραση έκανε λόγο για οκτώ στοχευμένα πλήγματα της ισραηλινής πολεμικής αεροπορίας στη βάση. Από τους βομβαρδισμούς προκλήθηκαν εκτεταμένες υλικές ζημιές, χωρίς ωστόσο να αναφερθούν θύματα.
Το κλίμα δυσαρέσκειας από την πλευρά των ΗΠΑ μετέφερε ο Τομ Μπαράκ, πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου στη Συρία. Ο ίδιος εξέφρασε τη βαθιά ανησυχία της αμερικανικής πλευράς για τα «επιβεβαιωμένα ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα εναντίον της βάσης Αμπού Ντούχουρ», κάνοντας λόγο για μια «αχρείαστη κλιμάκωση που δεν προωθεί την περιφερειακή σταθερότητα».
Το παρασκήνιο με την τουρκική στρατιωτική αντιπροσωπεία
Η συγκεκριμένη αεροπορική βάση, η οποία βρισκόταν εκτός λειτουργίας από το 2012 λόγω των καταστροφών του εμφυλίου, φυλάσσεται σήμερα από δυνάμεις του συριακού υπουργείου Άμυνας. Σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η ισραηλινή επίθεση ακολούθησε την πρόσφατη επίσκεψη τουρκικής στρατιωτικής αντιπροσωπείας στις εγκαταστάσεις, στο πλαίσιο των προσπαθειών να τεθεί ξανά σε επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Υπενθυμίζεται ότι μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024, το Ισραήλ έχει προχωρήσει σε εκατοντάδες επιδρομές, δημιουργώντας παράλληλα μια «ζώνη ασφαλείας» στο Γκολάν. Πάντως, παρά τη συνεχιζόμενη ένταση και τα αιτήματα της Δαμασκού για απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων, οι νέες αρχές της Συρίας και το Ισραήλ έχουν ήδη προχωρήσει σε απευθείας συνομιλίες, συμφωνώντας μάλιστα στη δημιουργία μηχανισμού ανταλλαγής πληροφοριών.
Οι νέες ισλαμιστικές αρχές ελέγχουν τη βάση Αμπού Ντούχουρ από τα τέλη του 2024 και απολαμβάνουν τη στήριξη του διεθνούς συνασπισμού υπό τις ΗΠΑ για την αντιμετώπιση των υπολειμμάτων του Ισλαμικού Κράτους. Στο πλαίσιο αυτών των επιχειρήσεων, η Δαμασκός ανακοίνωσε μόλις χθες τη σύλληψη ανώτερου στελέχους της τζιχαντιστικής οργάνωσης στα βόρεια της χώρας.
