Περίπου 400.000 επαγγελματίες εκτιμάται ότι κινδυνεύουν και φέτος να φορολογηθούν άδικα, όχι για όσα έβγαλαν αλλά για όσα θεωρεί η Εφορία ότι… έπρεπε να έχουν κερδίσει, μένοντας με εντελώς άδειες τσέπες. Αυτή η δυσανάλογη επιβάρυνση ενδέχεται να σπρώξει ακόμα μία φορά χιλιάδες πραγματικά αδύναμους οικονομικά ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολουμένους στο κλείσιμο βιβλίων, σε μια περίοδο κατά την οποία τα στοιχεία δείχνουν ήδη υποχώρηση του αριθμού τους στην Ελλάδα.
Συγκεκριμένα, με βάση το ισχύον σύστημα του τεκμαρτού, άγρια φορολόγηση δεν υφίστανται μόνο όσοι ελεύθεροι επαγγελματίες κρύβουν εισοδήματα, αλλά και όσοι είχαν πραγματικά χαμηλά κέρδη. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι πέρσι η «τσιμπίδα» των τεκμηρίων ενεργοποιήθηκε για περίπου 387.000 επαγγελματίες σε σύνολο περίπου 714.000 και φέτος η βάση του ελάχιστου εισοδήματος είναι υψηλότερη λόγω της αύξησης του κατώτατου μισθού (άρα αναμένεται το ζήτημα να «αγγίξει» περισσότερους).
Στις περσινές δηλώσεις, δηλαδή για τα εισοδήματα του 2024 που δηλώθηκαν το 2025, όσοι επαγγελματίες «πιάστηκαν» από το τεκμαρτό δήλωσαν περίπου 3.665 ευρώ κατά μέσο όρο, αλλά το φορολογητέο εισόδημά τους διαμορφώθηκε στα… 13.107 ευρώ, είτε απέκρυψαν στοιχεία είτε είχαν πραγματικά λίγες δουλειές!
Ποιο είναι, όμως, το πρόβλημα με τη φορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών και των αυτοαπασχολουμένων βάσει του τεκμαρτού; Το «αγκάθι» είναι ότι το μέτρο λειτουργεί οριζόντια.
Αν και θεωρητικά στόχος του κράτους είναι η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, το σύστημα δεν ξεχωρίζει τον επαγγελματία που αποκρύπτει εισόδημα από εκείνον που πραγματικά είχε λίγους πελάτες, άρα είχε μειωμένο τζίρο και προφανώς αυξημένα έξοδα. Ετσι, όπως λέει ο θυμόσοφος λαός, μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά!
Σημειώνεται ότι το μέτρο του τεκμαρτού εισοδήματος θεσπίστηκε με τον νόμο 5073/2023 και εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στα εισοδήματα του φορολογικού έτους 2023, δηλαδή στις δηλώσεις του 2024 (αφορά φυσικά πρόσωπα με ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα, δηλαδή ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολουμένους και ατομικές επιχειρήσεις).
ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΕΣ ΣΤΡΕΒΛΩΣΕΙΣ
Το κρίσιμο σημείο, αυτό το οποίο προκαλεί αδικίες εις βάρος των πραγματικά αδύναμων οικονομικά ελεύθερων επαγγελματιών, είναι η σύνδεση του συστήματος φορολόγησής τους με τον κατώτατο μισθό του ιδιωτικού τομέα. Βάσει του νόμου, το ελάχιστο εισόδημά τους δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από το ετήσιο ποσό του μεικτού κατώτατου μισθού, όπως αυτός ισχύει την τελευταία ημέρα του φορολογικού έτους.
Για τη χρήση του 2025, αναφέρεται ότι ο κατώτατος μισθός είχε αυξηθεί στα 880 ευρώ από την 1η Απριλίου. Αρα, το βασικό ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα διαμορφώνεται στα 12.320 ευρώ (880 ευρώ επί 14 μισθούς). Για επαγγελματίες με περισσότερα χρόνια δραστηριότητας το ποσό ανεβαίνει ως εξής: α) για 7 έως 9 χρόνια λειτουργίας φτάνει στα 13.552 ευρώ, β) για 10 έως 12 χρόνια στα 14.907,20 ευρώ και γ) για 13 χρόνια και άνω στα 16.397,92 ευρώ.
Το μέγεθος της επιβάρυνσης φάνηκε από την πρώτη κιόλας εφαρμογή του μέτρου, το 2024 (για τη φορολογική χρήση του 2023). Σύμφωνα με ανάλυση των στοιχείων της ΑΑΔΕ, για το φορολογικό έτος 2023 το 56% των επιτηδευματιών φυσικών προσώπων φορολογήθηκε βάσει ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, ενώ ο πρόσθετος φόρος εισοδήματος λόγω του μέτρου υπολογίστηκε σε 470 εκατ. ευρώ.
Στη δεύτερη εφαρμογή του μέτρου, τα στοιχεία της Eurostat για την αγορά εργασίας έδειξαν μείωση των αυτοαπασχολουμένων στην Ελλάδα κατά περίπου 63.000 άτομα το 2025 σε σχέση με το 2024. Το στοιχείο δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι η μείωση οφείλεται στο τεκμαρτό. Δείχνει, όμως, ότι μέσα στην περίοδο εφαρμογής του νέου συστήματος καταγράφεται καθαρή υποχώρηση στους αυτοαπασχολουμένους. Φέτος, στην τρίτη εφαρμογή του, το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσοι τελικά πραγματικά αδύναμοι οικονομικά επαγγελματίες θα αντέξουν να μην «κατεβάσουν ρολά».
Δεδομένο αποτελεί ότι οι φορείς εκπροσώπησης των επαγγελματιών αντιδρούν. Μεταξύ άλλων, η ΓΣΕΒΕΕ και η ΕΣΕΕ έχουν ζητήσει την κατάργηση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, υποστηρίζοντας ότι το μέτρο είναι φοροεισπρακτικό και προκαλεί στρεβλώσεις στην πραγματική οικονομία.
Ωστόσο, αν και η κυβέρνηση φαίνεται να εξετάζει βελτιώσεις στο σύστημα εν όψει της ΔΕΘ, μέχρι στιγμής το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι το τεκμαρτό αυξάνει τα δημόσια έσοδα και περιορίζει την εικόνα των μηδενικών δηλώσεων. Ομως, για όσους πραγματικά είχαν αδύναμη δραστηριότητα, μετατρέπεται σε φόρο πάνω σε εισόδημα που ποτέ δεν υπήρξε, οδηγώντας τους στην απόφαση να κλείσουν τα βιβλία τους.
Παράδειγμα: Δήλωσε εισόδημα 2.746 και τον άφησαν με 1.070 ευρώ!
Σε πραγματικό φετινό εκκαθαριστικό ελεύθερου επαγγελματία, το οποίο ανέλυσε η «DEALnews», φαίνονται οι αδικίες τις οποίες προκαλεί εις βάρος των πραγματικά αδύναμων η φορολόγησή τους με το τεκμαρτό.
Στην προκειμένη, ο φορολογούμενος εμφάνισε ακαθάριστα έσοδα 7.500 ευρώ από επιχειρηματική δραστηριότητα. Μετά τις εκπιπτόμενες δαπάνες, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι ασφαλιστικές εισφορές, το δηλωθέν εισόδημα περιορίστηκε στα 2.746,47 ευρώ.
Ωστόσο, η Εφορία δεν τον φορολόγησε για αυτό το ποσό. Το εισόδημα προσδιορίστηκε τεκμαρτά στα 13.552 ευρώ και ο φόρος κλίμακας διαμορφώθηκε στα 1.676 ευρώ! Από τον φόρο αυτό ήδη είχαν παρακρατηθεί 1.500 ευρώ. Γι’ αυτό το τελικό ποσό πληρωμής στο εκκαθαριστικό είναι 176 ευρώ. Ουσιαστικά, όμως, μετά τη συνολική φορολόγηση, από το πραγματικό δηλωθέν εισόδημα των 2.746,47 ευρώ μένουν στον εν λόγω ελεύθερο επαγγελματία μόλις 1.070,47 ευρώ.
Τι προκύπτει πολύ απλά από τα στοιχεία αυτά; Διαφαίνεται ξεκάθαρα ότι ένας επαγγελματίας με χαμηλή δραστηριότητα φορολογείται σαν να είχε πολλαπλάσιο εισόδημα από αυτό που εμφάνισαν τα βιβλία του!
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ
Αμοιβές πριν από εισφορέςΕισφορές 2025Πραγματικό κέρδος μετά τις εισφορέςΕισόδημα πάνω στο οποίο φορολογείταιΦόρος εισοδήματοςΠροκαταβολή φόρου 55%Φόρος + προκαταβολήΣύνολο μαζί με εισφορές5.000 ευρώ3.055,80 ευρώ1.944,20 ευρώ16.397,92 ευρώ2.307,54 ευρώ1.269,15 ευρώ3.576,69 ευρώ6.632,49 ευρώ15.000 ευρώ3.055,80 ευρώ11.944,20 ευρώ16.397,92 ευρώ2.307,54 ευρώ1.269,15 ευρώ3.576,69 ευρώ6.632,49 ευρώ30.000 ευρώ3.055,80 ευρώ26.944,20 ευρώ26.944,20 ευρώ5.044,38 ευρώ2.774,41 ευρώ7.818,79 ευρώ10.874,59 ευρώ
Σημ.: Τα παραδείγματα αφορούν περιπτώσεις παλαιών ελεύθερων επαγγελματιών
ΠΗΓΗ: dealnews.gr
