Μυστικά που επιμένουν να στοιχειώνουν το παρόν, οικογενειακές σχέσεις γεμάτες ρωγμές και μια δημοσιογράφος που αναζητά την αλήθεια εκεί όπου όλοι φαίνεται να έχουν κάτι να κρύψουν.
- Από τον Ηλία Μαραβέγια
Αυτά είναι μερικά από τα βασικά συστατικά του νέου μυθιστορήματος της Θεοφανίας Ανδρονίκου Βασιλάκη «Χωρίς άλλοθι», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Χάρτινη Πόλη.
Στα παιδικά σας χρόνια είχατε ενδιαφέρον για τα βιβλία;
Από πολύ μικρή ηλικία τα βιβλία ήταν για μένα ένα παράθυρο σε άλλους κόσμους. Μεγάλωσα διαβάζοντας ασταμάτητα και θυμάμαι ότι πολλές φορές προτιμούσα να περάσω ένα απόγευμα με ένα μυθιστόρημα παρά έξω για παιχνίδι. Η λογοτεχνία με μάγευε γιατί μου έδινε τη δυνατότητα να ταξιδεύω, να γνωρίζω ανθρώπους και καταστάσεις που διαφορετικά δεν θα συναντούσα ποτέ. Νομίζω ότι εκεί γεννήθηκε και η ανάγκη μου να αφηγούμαι ιστορίες.
Υπάρχουν βιβλία που αρχίσατε να διαβάζετε αλλά δεν τα τελειώσατε ποτέ;
Βεβαίως. Πιστεύω πως κάθε αναγνώστης έχει βρεθεί μπροστά σε ένα βιβλίο που, για κάποιον λόγο, δεν τον συνάντησε τη σωστή στιγμή. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι κακό βιβλίο. Ισως απλώς δεν ήμουν στην κατάλληλη ψυχολογική φάση για να το ακολουθήσω μέχρι το τέλος. Εχω μάλιστα επιστρέψει χρόνια αργότερα σε βιβλία που είχα αφήσει στη μέση και τα απόλαυσα πραγματικά.
Εχετε γράψει πάνω από 10 βιβλία. Γράφετε ένα σχεδόν κάθε χρόνο. Πώς καταφέρνετε να είστε τόσο συνεπής; Πώς έρχεται η έμπνευση;
Η συγγραφή είναι για μένα συνδυασμός έμπνευσης και πειθαρχίας. Η έμπνευση μπορεί να έρθει από οπουδήποτε: από μια είδηση, μια συζήτηση, μια εικόνα στον δρόμο ή μια φράση που θα ακούσω τυχαία. Ομως ένα βιβλίο δεν ολοκληρώνεται μόνο με έμπνευση. Χρειάζεται καθημερινή δουλειά, αφοσίωση και πρόγραμμα. Αν περιμένεις μόνο τη στιγμή που θα σε επισκεφθεί η μούσα, δύσκολα θα τελειώσεις ένα μυθιστόρημα. Προσπαθώ να γράφω συστηματικά και να αντιμετωπίζω τη συγγραφή ως ένα δημιουργικό αλλά και απαιτητικό επάγγελμα.
Η αρχική ιδέα που έχετε για ένα βιβλίο μπορεί ν’ αλλάξει κάποιες φορές κατά τη δημιουργία του;
Πολύ συχνά. Συνήθως ξεκινώ έχοντας έναν βασικό κορμό της ιστορίας, όμως οι χαρακτήρες έχουν την τάση να αποκτούν δική τους ζωή. Καθώς προχωρά η πλοκή, αποκαλύπτουν πτυχές του εαυτού τους που δεν είχα σχεδιάσει εξαρχής. Ετσι, πολλές φορές η ιστορία ακολουθεί μια διαφορετική διαδρομή από αυτή που είχα φανταστεί στην αρχή. Αυτή είναι και μία από τις μεγαλύτερες χαρές της συγγραφής.
Πώς γεννήθηκε η ιδέα του νέου σας μυθιστορήματος «Χωρίς αλλοθι», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Χάρτινη Πόλη;
Το «Χωρίς άλλοθι» γεννήθηκε από την ανάγκη να εξερευνήσω πώς τα μυστικά και τα λάθη του παρελθόντος μπορούν να καθορίσουν ολόκληρες ζωές. Ηθελα να δημιουργήσω μια ιστορία όπου τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται και όπου οι ήρωες έρχονται αντιμέτωποι όχι μόνο με ένα έγκλημα, αλλά και με τις προσωπικές τους αλήθειες. Με γοητεύουν οι οικογενειακές σχέσεις, οι σκιές που αφήνουν πίσω τους οι επιλογές μας, και οι συνέπειες που μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και έπειτα από πολλά χρόνια.
Η ηρωίδα σας, Λητώ Ράλλη, είναι δημοσιογράφος αστυνομικού ρεπορτάζ. Πόσο επηρέασε η δική σας δημοσιογραφική εμπειρία τη δημιουργία και τη σκιαγράφηση του χαρακτήρα της;
Η δημοσιογραφία με βοήθησε σημαντικά. Μέσα από τη δουλειά μου γνώρισα ανθρώπους, ιστορίες και καταστάσεις που δύσκολα θα συναντούσα διαφορετικά. Η Λητώ διαθέτει την περιέργεια, την επιμονή και την ανάγκη να αναζητά την αλήθεια, χαρακτηριστικά που συναντά κανείς συχνά στους δημοσιογράφους. Δεν είναι αυτοβιογραφικός χαρακτήρας, όμως σίγουρα κουβαλά στοιχεία από τις εμπειρίες που αποκόμισα όλα αυτά τα χρόνια στον χώρο της ενημέρωσης.
Στο βιβλίο το παρελθόν μοιάζει να καθορίζει τις ζωές των ηρώων. Πιστεύετε ότι μπορούμε ποτέ να ξεφύγουμε πραγματικά από τα οικογενειακά μας τραύματα και μυστικά;
Δεν πιστεύω ότι μπορούμε να διαγράψουμε το παρελθόν μας. Μπορούμε όμως να το κατανοήσουμε και να συμφιλιωθούμε μαζί του. Τα οικογενειακά τραύματα και τα μυστικά έχουν μεγάλη δύναμη όταν παραμένουν κρυμμένα. Οταν όμως τα αντιμετωπίζουμε κατάματα, παύουν να μας ελέγχουν στον ίδιο βαθμό. Νομίζω ότι η αληθινή ελευθερία δεν βρίσκεται στη λήθη, αλλά στην αποδοχή της αλήθειας.
Πόσο δύσκολο είναι για έναν συγγραφέα αστυνομικής λογοτεχνίας να εκπλήξει τον αναγνώστη σε μια εποχή που το κοινό είναι εξοικειωμένο με τις ανατροπές;
Είναι σίγουρα πιο δύσκολο απ’ ό,τι παλαιότερα. Οι αναγνώστες παρακολουθούν σειρές, διαβάζουν αστυνομικά μυθιστορήματα και έχουν αναπτύξει ένστικτο απέναντι στις κλασικές ανατροπές. Γι’ αυτό πιστεύω ότι το μυστικό δεν είναι απλώς να κρύβεις τον ένοχο, αλλά να δημιουργείς πολυδιάστατους χαρακτήρες και συναισθηματικό βάθος. Η πιο δυνατή ανατροπή είναι εκείνη που αιφνιδιάζει τον αναγνώστη, αλλά, όταν φτάσει στο τέλος, τον κάνει να συνειδητοποιήσει ότι όλα τα στοιχεία ήταν μπροστά του από την αρχή.
Εχοντας εργαστεί ως σεναριογράφος, προσεγγίζετε τη συγγραφή ενός μυθιστορήματος με «κινηματογραφική» ματιά; Θα μπορούσατε να φανταστείτε το «Χωρίς άλλοθι» ως τηλεοπτική σειρά;
Η αλήθεια είναι ότι η σεναριογραφική μου εμπειρία επηρεάζει τον τρόπο που γράφω. Συχνά βλέπω τις σκηνές σαν να εκτυλίσσονται μπροστά σε μια κάμερα. Δίνω μεγάλη σημασία στον ρυθμό, στην εικόνα και στους διαλόγους. Οσο για το «Χωρίς άλλοθι», πιστεύω ότι διαθέτει όλα τα στοιχεία μιας δυνατής τηλεοπτικής σειράς: μυστήριο, οικογενειακά μυστικά, έντονες συγκρούσεις και χαρακτήρες με βάθος. Θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να το δω κάποτε να ζωντανεύει στην οθόνη.
Υπάρχει κάποιος άνθρωπος που να είναι πραγματικά αθώος ή όλοι κουβαλάμε ένα μυστικό που κάποια στιγμή μας αφήνει… χωρίς άλλοθι;
Νομίζω πως όλοι οι άνθρωποι κουβαλάμε μυστικά, φόβους, λάθη ή αποφάσεις που δεν θα θέλαμε πάντα να βγουν στο φως. Αυτό δεν μας κάνει απαραίτητα ενόχους. Μας κάνει ανθρώπους. Το πραγματικό ερώτημα είναι τι κάνουμε όταν βρεθούμε αντιμέτωποι με την αλήθεια για τον εαυτό μας. Εκείνη τη στιγμή, πράγματι, μένουμε όλοι λίγο ή πολύ χωρίς άλλοθι.
