Τους κουκλοπαίκτες που ελέγχουν την ανάπτυξη και την εξάπλωση του καρκίνου του προστάτη, όπως ακριβώς ένας μαριονετίστας κρατά τα νήματα και ελέγχει την κίνηση μιας κούκλας, ανακάλυψαν οι επιστήμονες. Πρόκειται για δεκαπέντε γονίδια, τα οποία, παραδόξως, δεν εντοπίζονται στους ίδιους τους όγκους αλλά στα λεγόμενα στρωματικά κύτταρα του προστάτη. Κύτταρα δηλαδή που, παρότι δεν είναι καρκινικά, παίζουν ρόλο-κλειδί στην εξέλιξη της ασθένειας.
Παλαιότερες έρευνες έχουν δείξει ότι η ανάπτυξη του όγκου και των μεταστάσεων τροφοδοτείται άμεσα από τα φυσιολογικά κύτταρα υποστήριξης, κύτταρα που παράγουν το στρώμα, δηλαδή τον συνδετικό ιστό που περιβάλλει τα κύτταρα του όγκου. Καθώς ο καρκίνος εξελίσσεται, όλο και περισσότερα στρωματικά κύτταρα «αυτοτρώγονται» για να ανακυκλώσουν θρεπτικές ουσίες που θα προμηθεύσουν στα καρκινικά κύτταρα – η διαδικασία που οδηγεί σε δραματική απώλεια βάρους των ασθενών.
Οι ειδικοί από το Ιατρικό Ερευνητικό Συμβούλιο του Εδιμβούργου μελέτησαν κύτταρα στρώματος που είχαν πάρει από υγιείς εθελοντές και καρκινοπαθείς, καθώς και εμβρυϊκά κύτταρα του προστάτη. Πιστεύουν ότι τα δεκαπέντε γονίδια που έχουν ανακαλύψει είναι υπεύθυνα για τον έλεγχο της εξάπλωσης της επάρατης νόσου. Οπως λένε, τα φάρμακα που πρόκειται να αναπτύξουν, ώστε να στοχοποιούν τα συγκεκριμένα γονίδια, μελλοντικά θα επιβραδύνουν ή ακόμη και θα σταματούν την εξέλιξή της.
«Οι επιστήμονες αποδεικνύουν πλέον ότι είναι τα υγιή κύτταρα του προστάτη που προκαλούν και ελέγχουν την ανάπτυξη του καρκίνου» επισημαίνει ο Οουεν Σαρπ, από τη βρετανική Οργάνωση για τον Καρκίνο του Προστάτη. Οπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο υπεύθυνος της έρευνας Αξελ Τόμσον, «τα στρωματικά κύτταρα είναι τελικά οι κουκλοπαίκτες της ανάπτυξης του καρκίνου». «Ο ρόλος τους είναι έμμεσος, αλλά δεν θα μπορούσε να είναι πιο σημαντικός». Τονίζει δε ότι η συγκεκριμένη έρευνα γίνεται σε δείγματα ανθρώπινων κυττάρων και όχι σε πειραματόζωα, κάτι που έχει πολύ μεγάλη σημασία για την εφαρμογή των συμπερασμάτων που θα εξαχθούν στο μέλλον.
Μυρτώ Μπούτση
