Επτά στις δέκα επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα καθυστερούν την καταβολή του μισθού στους εργαζομένους τους κατά τουλάχιστον έναν μήνα. Από αυτές, οι τέσσερις στις δέκα «βάζουν μέσα» τους υπαλλήλους τους πάνω από τρεις μήνες. Τα στοιχεία προέκυψαν από πανελλαδικούς ελέγχους που πραγματοποιεί από την αρχή του έτους το Σώμα Επιθεωρητών Εργασίας (ΣΕΠΕ) και δείχνουν το τεράστιο μέγεθος της κρίσης που βιώνει η αγορά εργασίας στον ιδιωτικό τομέα. Μια κρίση που γίνεται ακόμα πιο βαθιά, αν στην κακοπληρωμένη ή απλήρωτη εργασία προστεθούν η τεράστια ανεργία (17,5% τον Σεπτέμβριο) και η αδήλωτη, «μαύρη» εργασία, που εκτιμάται ότι βρίσκεται στα επίπεδα του 30%.
Από τα στοιχεία του ΣΕΠΕ, το μεγαλύτερο πρόβλημα απλήρωτων εργαζομένων παρουσιάζουν οι εργασιακοί τομείς των κατασκευών, της εστίασης, του τουρισμού και το λιανεμπόριο. Σε επίπεδο περιφερειών, θραύση κάνουν οι εργοδότες που «ξεχνούν» να καταβάλουν τα δεδουλευμένα στην ώρα τους, στη Δυτική και τη Κεντρική Μακεδονία, στη Θράκη, στην Ηπειρο, στο βόρειο και το Νότιο Αιγαίο. Από την επεξεργασία των στοιχείων προκύπτει ότι για το εννιάμηνο Ιανουάριος – Σεπτέμβριος 2011 η μεσοσταθμική μείωση μισθών στον ιδιωτικό τομέα φτάνει το 15%.
Με βάση τον ΣΕΠΕ και τις καταγγελίες που δέχεται από απλήρωτους εργαζομένους, οι καθυστερήσεις μισθών στον ιδιωτικό τομέα έχουν μετατραπεί σε «καθημερινό, συνηθισμένο φαινόμενο». Είναι χαρακτηριστικό ότι από την αρχή του έτους το τμήμα καταγγελιών του ΣΕΠΕ έχει δεχτεί 1.900 αιτήματα για παρέμβαση, εξαιτίας μη καταβολής δεδουλευμένων, σχεδόν τριπλάσια από πέρυσι. Επίσης, οι περιπτώσεις στις οποίες χρειάστηκε να παρέμβει έως τώρα ο ΣΕΠΕ για να επιλυθούν εργατικές διαφορές, μέσω της συμφιλιωτικής διαδικασίας, ξεπέρασαν τις 15.000 στο διάστημα Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2011. Μάλιστα, οι επιχειρήσεις «βάζουν μέσα» τους εργαζομένους, παρά το γεγονός ότι βάσει νομοθεσίας η διαδικασία αυτή θεωρείται ποινικό αδίκημα και σε περίπτωση καταγγελίας ενεργοποιείται το αυτόφωρο.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το υπουργείο Εργασίας επιβεβαιώνει την ύπαρξη του προβλήματος, χωρίς να έχει καταφέρει να το περιορίσει. Ο ίδιος ο υπουργός Εργασίας Γιώργος Κουτρουμάνης έχει δηλώσει ότι η κατάσταση στην αγορά εργασίας είναι δραματική και σε αρκετές περιπτώσεις ανεξέλεγκτη. Μάλιστα, έχει θέσει ως στόχο τον άμεσο περιορισμό της αδήλωτης εργασίας, που σε πανελλαδικό επίπεδο προσεγγίζει το 30%, μέσα στην επόμενη τριετία στο 10%. Σύμφωνα με τους ελέγχους του ΣΕΠΕ, τα μεγαλύτερα ποσοστά «μαύρης εργασίας» καταγράφονται στους κλάδους των διανομών κατ’ οίκον (60%), της νυχτερινής διασκέδασης (55%), των cafe-bar (50%), της καθαριότητας (45%), των κατασκευών (39%), της εστίασης (37%) και των υπηρεσιών φύλαξης – ταχυμεταφορών (35%).
Βασίλης Αγγελόπουλος
