Απόφαση-σταθμός από το ΣτE: Οι ΔΟΥ θα πρέπει να αποδείξουν ποιοι φοροδιαφεύγουν
Από τον
Παναγιώτη Στάθη
Η φορολογική Αρχή είναι αυτή που φέρει το βάρος της απόδειξης -και μάλιστα με απόλυτα τεκμηριωμένο τρόπο- για τα ζητήματα φοροδιαφυγής. Αυτό είναι το διά ταύτα της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας που εκδόθηκε στα τέλη του περασμένου χρόνου και δημοσιοποιήθηκε στις αρχές του 2017.
Η απόφαση αυτή ναρκοθετεί μια σειρά από πρόστιμα που έχουν επιβληθεί από τις Αρχές σε ελεύθερους επαγγελματίες, αφού αποδομεί τη λογική που κυριάρχησε στα χρόνια της κρίσης και επέβαλλε στον φορολογούμενο ουσιαστικά να πρέπει να αποδείξει πως δεν είναι φοροφυγάς, δηλαδή να φέρει εκείνος το βάρος της απόδειξης. Ως γνωστόν, αποτελεί βασική νομική αρχή πως το βάρος της απόδειξης φέρει -πάντα- η κατηγορούσα αρχή. Δηλαδή το κράτος.
Το ανώτατο δικαστήριο της χώρας (Β Τμήμα) αποφάνθηκε ότι η φορολογική Αρχή οφείλει να αποδείξει ότι ο ελεύθερος επαγγελματίας έχει φοροδιαφύγει, προκειμένου εν συνεχεία να του επιβληθεί πρόστιμο. Εάν η φορολογική Αρχή δεν αποδείξει ότι τα επίμαχα αποκρυφθέντα ποσά προέρχονται από την άσκηση του επαγγέλματος, τότε τα όποια πρόστιμα ακυρώνονται. Οπως αναφέρει η απόφαση, η φορολογική Αρχή «πρέπει, ιδίως, να διαπιστώσει, κατά τρόπο αρκούντως τεκμηριωμένο (ακόμα και με έμμεσες αποδείξεις), ότι ο επιτηδευματίας εισέπραξε το επίμαχο ποσό ως αμοιβή για την παροχή υπηρεσιών, στο πλαίσιο της επαγγελματικής του δραστηριότητας».
Σε αντίθετη περίπτωση, εάν δηλαδή η φορολογική Αρχή δεν προβεί σε τεκμηριωμένη κρίση, αλλά «απλώς θεωρεί ότι πρόκειται για περιουσιακή προσαύξηση άγνωστης προέλευσης (επομένως, δυνάμενη να προέρχεται και από πηγή ή αιτία μη αναγόμενη στην άσκηση ελευθέριου επαγγέλματος) και, συνακόλουθα, βάσει των διατάξεων του άρθρου 48 παρ. 3 του ΚΦΕ, για εισόδημα από υπηρεσίες ελευθέριων επαγγελμάτων», τότε τα πρόστιμα ακυρώνονται.
Τη δίκη κέρδισε δικηγόρος, στον οποίο επιβλήθηκαν πρόστιμα ύψους 634.178 ευρώ λόγω μη έκδοσης αποδείξεων παροχής υπηρεσιών κατά τα έτη 2001-2009. Οι Αρχές θεώρησαν ότι τα επίμαχα ποσά, τα οποία υπερέβαιναν αυτά που αναγράφονταν στα δελτία παροχής υπηρεσιών, αποτελούσαν αποκρυβείσα αμοιβή που εισέπραξε για «την υπ’ αυτού παροχή υπηρεσιών στο πλαίσιο άσκησης του επαγγέλματός του».
Ο δικηγόρος προσέφυγε αρχικά στο Διοικητικό Εφετείο Αθηνών, το οποίο μείωσε τα πρόστιμα στις 316.554 ευρώ, και εν συνεχεία στα ΣτΕ. Μετά την επίμαχη απόφαση του Β’ Τμήματος που τον δικαίωσε, τα πρόστιμα ακυρώθηκαν.
