Ξηλώνουν ό,τι θετικό εισήγαγαν οι νόμοι Γιαννάκου (2006) και Διαμαντοπούλου (2011)! Επιστρέφουν το άσυλο για τους κουκουλοφόρους και οι «φοιτητοπατέρες»
Μοναδική αλλά αρνητική πρωτοτυπία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί για την Ελλάδα ο φρενήρης ρυθμός με τον οποίο αλλάζει η Πολιτεία το νομοθετικό πλαίσιο λειτουργίας των ανώτατων ιδρυμάτων. Το φως της δημοσιότητας είδε χθες το σχέδιο του υπουργείου Παιδείας που θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση για να αποτελέσει τον νέο νόμο-πλαίσιο για τα πανεπιστήμια. Είναι η τρίτη φορά μέσα σε 11 χρόνια που επιχειρείται αλλαγή των κανόνων λειτουργίας των ανώτατων ιδρυμάτων, καθώς είχαν προηγηθεί ο νόμος Γιαννάκου το 2006 και ο νόμος Διαμαντοπούλου το 2011, που -κατά γενική ομολογία- εισήγαγαν καινοτόμες ρυθμίσεις που εκσυγχρόνισαν το πλαίσιο λειτουργίας των ελληνικών πανεπιστημίων, επιχειρώντας να εισαγάγουν τα ελληνικά πανεπιστήμια στη νεότερη εποχή.
Αυτό φαίνεται να αλλάζει, καθώς το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο φέρνει πάλι τα πανεπιστήμια στα μέτρα της Πολιτείας, το αυτοδιοίκητό τους οδηγείται σε περιστολή και ο υπουργός Παιδείας αποκτά σημαντικές αρμοδιότητες στην οργάνωση των ιδρυμάτων.
Επέμβαση αστυνομίας
Αίσθηση προκαλεί η επαναφορά του ασύλου, καθώς σήμερα ισχύει ότι σε αξιόποινες πράξεις που τελούνται εντός των χώρων των ΑΕΙ εφαρμόζεται η κοινή νομοθεσία. Τυπικά η νέα ρύθμιση προβλέπει την ελεύθερη διακίνηση ιδεών μέσα στους χώρους του πανεπιστημίου, πρακτικά όμως αυτό είναι η «ασπίδα» πίσω από την οποία θα μπορούν να καλύπτονται οι γνωστοί κουκουλοφόροι, αλλά και λαθρέμποροι, καθώς στα πανεπιστήμια, αν και είναι δημόσιος χώρος, δεν θα επιτρέπεται η είσοδος της Αστυνομίας χωρίς την άδεια του πρυτανικού συμβουλίου και του εκπροσώπου των φοιτητών.
Σε γενικές γραμμές το νομοσχέδιο, αντί να εισάγει ρηξικέλευθες αλλαγές, ενισχύει τη δυσκίνητη γραφειοκρατία στα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ (περισσότεροι αντιπρυτάνεις, δημιουργία περιφερειακών ακαδημαϊκών συμβουλίων). Ωστόσο, υπάρχουν αξιόλογες ρυθμίσεις που θεραπεύουν παθογένειες, όπως η καθιέρωση των πενταετών πτυχίων των πολυτεχνείων ως master που θα τα κάνουν διεθνώς ανταγωνιστικά και ελκυστικά, τα περισσότερα και δωρεάν μεταπτυχιακά και η ευελιξία στη συγχώνευση και την κατάργηση τμημάτων, ακόμα και ολόκληρων πανεπιστημίων με απόφαση του υπουργού, έπειτα από αιτιολογημένη μελέτη.
Αναχρονισμοί
Οπισθοδρόμηση στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης φέρνουν προβλέψεις τού υπό διαβούλευση σχεδίου του υπουργείου Παιδείας. Κορωνίδα είναι η επαναφορά του ασύλου, ενώ έπονται η επιστροφή των «φοιτητοπατέρων» μέσα από τη συμμετοχή των εκπροσώπων των φοιτητών στα όργανα διοίκησης. Επίσης, η κατάργηση των Συμβουλίων Ιδρυμάτων, με ταυτόχρονη επαναφορά του Πρυτανικού Συμβουλίου, διαγράφει μια δικλίδα ασφαλείας κατά της κομματοκρατίας, ενώ η αύξηση του αριθμού των αντιπρυτάνεων στους τρεις ή τέσσερις, ανάλογα με το μέγεθος του πανεπιστημιακού ιδρύματος, η ενίσχυση του ρόλου των κοσμητειών και των κοσμητόρων και η θεσμοθέτηση των Ακαδημαϊκών Συμβουλίων Ανώτατης Εκπαίδευσης και Ερευνας μόνο ευελιξία δεν θα δώσουν στη λειτουργία της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Η πρόβλεψη ότι με απόφαση του υπουργού Παιδείας μπορεί να οργανώνονται στα ΑΕΙ διετή προγράμματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης προκαλεί την έντονη ενόχληση των ΤΕΙ που θεωρούν ότι με αυτή τη ρύθμιση υποβαθμίζεται ο ρόλος τους.
Κατάργηση τμημάτων
Επιπλέον, γίνεται δυνατή η κατάργηση ή η συγχώνευση ολόκληρων ΑΕΙ με μια υπουργική απόφαση, όταν «η λειτουργία μεμονωμένων ΑΕΙ δεν δικαιολογείται επιστημονικά και, αντιθέτως, δυσχεραίνει την έρευνα και τη διδασκαλία στα αντίστοιχα γνωστικά πεδία», ενώ στα θετικά περιλαμβάνονται η δημιουργία υπηρεσίας εσωτερικού ελέγχου του ιδρύματος και η πρόβλεψη για τη θεωρητική -μεν- αλλά υπαρκτή δυνατότητα επέκτασης των πανεπιστημίων στο εξωτερικό μέσα από την ίδρυση παραρτημάτων τους σε άλλες χώρες.
«Γκρίνια» στις διοικήσεις των πανεπιστημίων που είχαν βρει ένα σημαντικό έσοδο από τα δίδακτρα των μεταπτυχιακών φέρνει η ρύθμιση που επιτρέπει την ύπαρξη τελών φοίτησης, το ύψος των οποίων όμως πρέπει να αιτιολογείται.
