«Μαύρα μαντάτα» από αρμόδια χείλη για ανατροπές στο Δημόσιο, περικοπές επιδομάτων και μίνι τέταρτο Μνημόνιο
Ρεπορτάζ
Μάριος Ροζάκος
Στη δίνη νέων σκληρών μέτρων, όπως περικοπές επιδομάτων και πρόσθετοι (ήδη ψηφισμένοι) φόροι, και μεγάλων ανατροπών στο Δημόσιο και στα εργασιακά, που θα πρέπει να μπουν σε τροχιά υλοποίησης έως τις αρχές του 2018, θα βρεθεί η κυβέρνηση τον Σεπτέμβριο, με την έναρξη της τρίτης αξιολόγησης.
Η διάρκεια και η έκβαση του νέου αυτού γύρου διαπραγματεύσεων με τους δανειστές θα κρίνουν -σε μεγάλο βαθμό- «τι μέλλει γενέσθαι» μετά την ολοκλήρωση του 3ου Μνημονίου, τον Αύγουστο του 2018.
Μολονότι ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας έχει βάλει πολύ ψηλά τον πήχη, δηλώνοντας ήδη δημοσίως ότι επιδιώκει «καθαρή έξοδο» από το πρόγραμμα, δηλαδή κάλυψη των χρηματοδοτικών υποχρεώσεων της χώρας αποκλειστικά από τις αγορές, υπάρχουν φωνές στην κυβέρνηση που παραδέχονται πως κάτι τέτοιο δεν θα είναι εύκολο.
Ανώτατος κυβερνητικός παράγοντας άφησε τις τελευταίες ημέρες να εννοηθεί πως είναι πιθανό ένα 4ο Μνημόνιο -έστω και… light-, διότι οι δανειστές θεωρούν πως η χώρα μας δεν είναι έτοιμη για πλήρη επιστροφή στις αγορές. Κατά την άποψή τους, η Αθήνα θα χρειαστεί ένα «δίχτυ ασφαλείας» μετά το ερχόμενο καλοκαίρι.
Το «δίχτυ» θα το… απλώσει ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM), με τη μορφή μιας από τις δύο προληπτικές πιστωτικές γραμμές του (ECCL ή PCCL), ενώ δεν αποκλείεται να βρεθεί και κάποιο νέο μοτίβο, που θα δοκιμαστεί στην Ελλάδα.
Με εποπτεία
Η PCCL προβλέπει εποπτεία, αλλά με πιο χαλαρούς όρους. Η ECCL (η οποία είχε έρθει στο προσκήνιο επί κυβέρνησης Σαμαρά, το 2014, ως πιθανή διάδοχη κατάσταση μετά το 2ο Μνημόνιο, αλλά το σενάριο αυτό ναυάγησε εξαιτίας της πρόωρης προσφυγής στις κάλπες και της ανάδειξης του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία) είναι πολύ αυστηρότερη και ισοδυναμεί με «μίνι Μνημόνιο».
Στον ένα χρόνο που απομένει μέχρι να ολοκληρωθεί το τρέχον πρόγραμμα η κυβέρνηση καλείται να κερδίσει τέσσερα αλληλένδετα μεγάλα «στοιχήματα»:
1 Τρίτη αξιολόγηση: Από τα 113 προαπαιτούμενα που απομένουν έως τη λήξη του τρίτου Μνημονίου, τα 90 πρέπει να υλοποιηθούν μέχρι το τέλος του έτους, γι’ αυτό κυβέρνηση και δανειστές αναμένεται να αρχίσουν επαφές στο τέλος Αυγούστου ή στις αρχές Σεπτεμβρίου, είτε μέσω τηλεδιάσκεψης είτε ακόμα και μέσω συναντήσεων στο εξωτερικό. Εως τον Αύγουστο του 2018 εκτιμάται πως θα υπάρξουν άλλες δύο αξιολογήσεις.
2 Νέα μέτρα και εφαρμογή των ήδη ψηφισμένων: Η κυβέρνηση καλείται να διαχειριστεί επώδυνες μνημονιακές δεσμεύσεις, όπως περικοπές στα προνοιακά, οικογενειακά και στεγαστικά επιδόματα, ριζικές ανακατατάξεις στο Δημόσιο με σύνδεση μισθών – παραγωγικότητας ή ακόμα και μείωση μισθών -ή και απασχολουμένων- στο Δημόσιο, ανατροπές στον τρόπο προκήρυξης απεργιών κ.ά. Επίσης, πρέπει να εφαρμόσει από το 2018 τα ήδη ψηφισμένα φορολογικά μέτρα (κατάργηση τελευταίων φοροαπαλλαγών και εκπτώσεων, επιβολή φόρου στις μισθώσεις τύπου Airbnb και φόρου υπεραξίας στις πωλήσεις ακινήτων κ.λπ.), ενώ υπάρχει κίνδυνος το ΔΝΤ να εγείρει αξιώσεις για πρόσθετα μέτρα. Στην τελευταία έκθεσή του υποστηρίζει ότι το 2018 δεν θα επιτευχθεί ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ και θα υπάρξει υστέρηση 1,3% του ΑΕΠ (2,34 δισ. ευρώ).
3 Ρόλος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου: Η κυβέρνηση θέλει να πιέσει το Ταμείο να ξεκαθαρίσει ως το τέλος του έτους αν θα μείνει ή όχι στο ελληνικό πρόγραμμα.
4 Capital controls: Η κατάρτιση νέου οδικού χάρτη για τη σταδιακή άρση των περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων, με έμφαση στο άνοιγμα νέων καταθετικών λογαριασμών, είναι κομβική προτεραιότητα για την κυβέρνηση.
