Τα παιχνίδια με την Ιστορία των ΗΠΑ και η πρόβλεψη για τη διάλυση των Ρεπουμπλικάνων και τη δημιουργία ενός νέου κόμματος, του Συντηρητικού
Από τον
Νίκο Σταματάκη*
Ακόμα κι αν δεν είχαμε δει τίποτε άλλο πριν και μετά τις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου, η σφοδρή διαμάχη για τα αγάλματα προσωπικοτήτων που έλαμψαν στον αμερικανικό εμφύλιο, πριν από 150 χρόνια, θα ήταν η τέλεια ένδειξη: Η μεγάλη αυτή χώρα φαίνεται ότι βαδίζει με γοργά βήματα στον δρόμο της εμφύλιας σύγκρουσης – ενδεχόμενο για το οποίο ο γράφων έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει. Οσοι καταγόμαστε από τη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, όπου «ιστορικές» συγκρούσεις παραμένουν ζωντανές και καθορίζουν το παρόν, ακόμα και ύστερα από εκατοντάδες ή και χιλιάδες χρόνια, έχουμε ζήσει στο πετσί μας τις τρομακτικές συνέπειες που μπορεί να έχει η χρήση της Ιστορίας για πολιτικούς σκοπούς.
Πολιτικοί παράγοντες του σήμερα «ξαναγράφουν» ερμηνευτικά τα ιστορικά γεγονότα του παρελθόντος, με τρόπο που να βολεύει τους σκοπούς τους. Από την αραβοϊσραηλινή διαμάχη στον «νεοοθωμανισμό» του Ερντογάν, τα παραδείγματα περισσεύουν. Και για να μην πάμε πολύ μακριά, οι λεγόμενοι «Νεοκύπριοι» ξαφνικά ανακάλυψαν, στις δεκαετίες του 1970 και του 1980, ότι όλοι οι Κύπριοι, Ελληνες και Τούρκοι, είχαν κοινές ιστορικές ρίζες στους… Φοίνικες. Ετσι, με ένα μεγάλο ψέμα, προσπάθησαν να σβήσουν τις ελληνικές ρίζες της Μεγαλονήσου και να επιβάλουν την ενδοτική προοπτική τους στη λύση του Κυπριακού.
Γνωστός είναι, επίσης, ο «συνωστισμός στην παραλία της Σμύρνης το 1922» από την απαράδεκτη «ιστορικό» Μαρία Ρεπούση με την εθνομηδενιστική ιδεολογία… Και τι να πούμε για το Σκοπιανό; Οπου ένας λαός καθαρά σλαβικός υπέστη ομαδική πλύση εγκεφάλου από τις ιστορικές φαντασιώσεις του «μακεδονισμού» και βρίσκεται τώρα στα πρόθυρα της παράκρουσης και της διάλυσης του κράτους του;
Τα παιχνίδια με την αμερικανική Ιστορία είναι λοιπόν πολύ επικίνδυνα. Ασφαλώς δεν έχουν μεγάλη σχέση με την αλήθεια. Ας δούμε συνοπτικά τα πολλά τωρινά ιστορικά ψέματα και τις αντίστοιχες αλήθειες:
O Ρόμπερτ Λι, του οποίου το άγαλμα κατεδαφίστηκε στη Σάρλοτσβιλ της Βιρτζίνια, ήταν στρατηγός με μεγάλη εθνική προσφορά -πριν από τη συμμετοχή του ως αρχιστρατήγου του Νότου στον εμφύλιο- και θεωρούνταν για πολλά χρόνια μετά τον εμφύλιο σύμβολο ενότητας του έθνους, επειδή ακριβώς είχε εκφράσει τις αντιθέσεις του στη δουλεία και είχε εκφράσει την «τιμή» του Νότου. Ποιοι έχουν ΤΩΡΑ συμφέρον να μετατρέψουν ένα σύμβολο ενότητας σε εργαλείο μίσους;
O Ρόμπερτ Λι και πριν από αυτόν σχεδόν όλοι οι θεμελιωτές του αμερικανικού Συντάγματος (μεταξύ των οποίων ο Τζορτζ Ουάσινγκτον και ο Τόμας Τζέφερσον) είχαν δούλους στην κατοχή τους. Ηταν, άραγε, τόσο αφελείς αυτοί οι σπουδαίοι άνδρες, ώστε να μη βλέπουν τις αντιφάσεις ανάμεσα στην προσωπική ζωή τους και στις θαυμαστές πανανθρώπινες αρχές που κήρυτταν στο αμερικανικό Σύνταγμα και στη Διακήρυξη της Aνεξαρτησίας; Ασφαλώς όχι. Γνώριζαν άριστα τις αντιφάσεις, αλλά γνώριζαν επίσης ότι οι κοινωνίες δεν αλλάζουν από τη μια νύχτα στην άλλη. Εσπειραν, όμως, τον σπόρο που ακόμα και στις ημέρες μας -έπειτα από τόσους και τόσους αγώνες και θυσίες- δεν έχει καρποφορήσει πλήρως ακόμα… Αλλά ένας σίγουρος τρόπος για να μην καρποφορήσει ποτέ είναι η τωρινή σπορά του μίσους και του διχασμού – από εκείνους που έχουν δόλιους στόχους…
Για πολλές δεκαετίες μέχρι πρόσφατα, οι εκφραστές της πρωτοκαθεδρίας των λευκών στον αμερικανικό Νότο και οι αμύντορες της δουλείας ήταν οι Δημοκρατικοί. Κλασικό παράδειγμα, ο Δημοκρατικός γερουσιαστής (έως το 2010) από τη Δ. Βιρτζίνια Ρόμπερτ Μπερντ, o οποίος για πολλά χρόνια στα νιάτα του ήταν ηγέτης της Κου Κλουξ Κλαν στην πολιτεία του. Βέβαια, αργότερα παραδέχτηκε το λάθος του, συγχωρέθηκε ευρέως και συνέχισε την πολιτική καριέρα του. Δεν θα ‘πρεπε τώρα οι ίδιοι φανατικοί που γκρεμίζουν αγάλματα να σβήσουν και το όνομα του Ρόμπερτ Μπερντ από τους πολλούς δρόμους και τις πλατείες της Δ. Βιρτζίνια; Απόλυτη σιγή από το στρατόπεδο των «τιμητών», κάτι ασφαλώς που αποδεικνύει καθαρά τους δόλιους στόχους τους. Γιατί το σωστό είναι να επουλωθούν οι πληγές του παρελθόντος και να συγχωρεθούν τα λάθη, και όχι να φτάσει η χώρα στα άκρα επειδή κάποιοι είναι τυφλωμένοι από το μίσος και έχουν συμφέροντα να εξυπηρετήσουν.
Από την άλλη πλευρά, μπορεί να μην έχει ξεκαθαρίσει εάν ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ ήταν Ρεπουμπλικάνος, όπως ισχυρίζεται η ανιψιά του, Αλβίδα Κινγκ, είναι όμως γεγονός ότι το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα -από την ίδρυσή του από τον Λίνκολν- υπήρξε σταθερός υποστηρικτής των δικαιωμάτων των μειονοτήτων. Το πώς κατάφεραν οι αντίπαλοί του να του προσάψουν αντίθετες προθέσεις και να του κολλήσουν ρατσιστική ετικέτα αξίζει να μελετηθεί από τους αληθινούς ιστορικούς. Εδώ, ας σημειώσουμε ότι ο τελευταίος αληθινός ηγέτης που είχαμε ως ομογένεια, ο Αρχιεπίσκοπος Ιάκωβος, που ήταν ο μόνος θρησκευτικός ηγέτης στην Αμερική ο οποίος στάθηκε στο πλευρό του Κινγκ στην περίφημη πορεία στη Σέλμα της Αλαμπάμα, ήταν γνωστός για τις ρεπουμπλικανικές τάσεις του και τις πολλές φιλίες στο κόμμα.
Δεν σημειώνω τα παραπάνω για να υποστηρίξω ή να εξαγνίσω το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα – το οποίο, δυστυχώς, στις ημέρες μας έχει αλωθεί από κυκλώματα πολλαπλών συμφερόντων, που καθόλου δεν εκφράζουν ούτε την παραδοσιακή ιδεολογία του ούτε τη θέληση των ψηφοφόρων. Εάν εξέφραζε τη θέληση του λαού, τότε θα είχε ήδη ψηφίσει τις βασικές νομοθετικές ρυθμίσεις που ήθελαν οι ψηφοφόροι οι οποίοι του έδωσαν τον έλεγχο της Βουλής, της Γερουσίας και της προεδρίας μέσα σε κύμα αγανάκτησης για το κατάντημα της σημερινής Αμερικής. Αλλά δεν το κάνει, και αυτό σύντομα θα οδηγήσει στη διάλυσή του, με τη δημιουργία άλλου κόμματος. Πρόβλεψή μας είναι ότι -εφόσον αποφευχθεί μια ανοιχτή εμφύλια σύγκρουση- σύντομα θα επέλθει η ίδρυση νέου κόμματος, του Συντηρητικού.
Η χώρα αυτή έχει σημειώσει τεράστιες προόδους στα θέματα των δικαιωμάτων των μειονοτήτων. Από προσωπική εμπειρία, σημειώνω ότι τα κορυφαία αμερικανικά πανεπιστήμια στις ημέρες μας δέχονται περιορισμένο αριθμό λευκών φοιτητών για να έχουν καλύτερη πρόσβαση οι μειονότητες, μεταξύ των οποίων υπήρξε και ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα. Δημιουργούν, δηλαδή, αίσθημα αδικίας στους νέους φοιτητές για να διορθώσουν τα κακά του παρελθόντος. Και για να γίνω συγκεκριμένος, θα αναφέρω ότι πριν από τρία χρόνια το περίφημο ΜΙΤ απάντησε στον 18χρονο γιο μου ότι η αίτησή του ήταν πλήρης και τέλεια, «όμως, τα ποσοστά των λευκών φοιτητών ήταν ήδη πλήρη και δεν υπήρχε χώρος για αυτόν…». Ο νεαρός, μετά την αρχική φυσιολογική αγανάκτηση, αποδέχτηκε το γεγονός ότι, εάν είσαι ικανός, θα ανέβεις τη σκάλα της αξίας, έστω κι αν δεν έχεις πτυχίο από το ΜΙΤ…
Ενώ λοιπόν τέτοιοι ριζικοί μηχανισμοί «επανόρθωσης ιστορικών λαθών» έχουν θεμελιωθεί στη χώρα, θα βγουν τώρα οι καλοθελητές έμποροι του μίσους να απαιτήσουν τι ακριβώς; Να γκρεμίσουμε όλα τα σύμβολα που θεμελιώνουν τη χώρα αυτήν για να τους γίνει το χατίρι και να πέσει ο Τραμπ; Εχω τονίσει σχεδόν σε κάθε σχετικό κείμενό μου ότι οι ψηφοφόροι γνώριζαν άριστα όλα τα ελαττώματα του Ντόναλντ Τραμπ. Και τον ψήφισαν παρότι τα γνώριζαν – και μερικοί υποστηρίζουν ότι τον ψήφισαν επειδή τα γνώριζαν. Ο Τραμπ δεν μπορούσε να αποκρύψει τίποτα, επειδή ήταν στα φώτα της δημοσιότητας συνεχώς. Οι ψηφοφόροι τον έστειλαν στην προεδρία πρώτα από αγανάκτηση και έπειτα στη βάση της αμερικανικής ρήσης «it takes a thief to catch a thief» – στην περίπτωσή μας, «μόνο ένας εγωπαθής, ξεροκέφαλος και εγωίσταρος θα μπορούσε να τα βάλει με όλα αυτά τα συμφέροντα με κάποιες πιθανότητες επιτυχίας»… Που αποδεικνύονται μέρα με τη μέρα όλο και λιγότερες… Και φέρνουν το φάσμα του εμφυλίου -και πιθανώς άλλων ριζικών αλλαγών- όλο και πιο κοντά…
*Ο Νίκος Σταματάκης είναι διδάκτωρ Κοινωνικών Επιστημών, διεθνολόγος και επιχειρηματίας που ζει και εργάζεται στη Ν. Υόρκη – [email protected]
