Η αιφνίδια απώλεια της εργασίας αποτελεί ένα τραυματικό γεγονός, με πολλές προεκτάσεις. Μπορεί όμως να αποτελέσει και την αφορμή για ένα καινούργιο ξεκίνημα • Με την υπογραφή του Μιχάλη ΚεφαλογιάννηΟι ξαφνικές και ακούσιες απολύσεις των εργαζομένων σε διάφορους κλάδους αποτελούν σημεία των καιρών, λόγω της οικονομικής κρίσης. Η ξαφνική απόλυση ενός εργαζομένου έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην ψυχολογία του ατόμου, στην αυτοπεποίθησή του, στην ποιότητα της ζωής του αλλά και στις σχέσεις του με τον υπόλοιπο κόσμο.
Η αιτία μίας απόλυσης μπορεί να είναι ένα σημαντικό λάθος του εργαζομένου αλλά και άλλοι λόγοι, για τους οποίους δεν ευθύνεται ο ίδιος, όπως αναγκαστικές μειώσεις προσωπικού ή συγχωνεύσεις εταιριών, οι οποίες είναι πολύ συχνές σε περιόδους οικονομικής κρίσης.
«Οταν η απόλυση είναι απροσδόκητη, το άτομο υφίσταται αρχικά ένα σοκ. Στη συνέχεια, όταν συνειδητοποιήσει τι του συμβαίνει, αρχίζει να νιώθει ανασφάλεια για το μέλλον και για τις οικονομικές υποχρεώσεις της καθημερινότητας, στις οποίες θα δυσκολεύεται να αντεπεξέλθει. Επίσης, η αυτοπεποίθησή του υφίσταται ένα σημαντικό πλήγμα, καθώς η εργασία για τον κάθε άνθρωπο είναι ένα κομμάτι της αυτοεικόνας του και της αίσθησης του εαυτού του. Μέσω της εργασίας ο άνθρωπος νιώθει ότι δημιουργεί, ότι είναι χρήσιμος και σημαντικός καθώς και ότι προσφέρει στο κοινωνικό σύνολο. Βιώνοντας, όμως, μία ξαφνική απόλυση ο εργαζόμενος νιώθει όλα τα παραπάνω να κλονίζονται» εξηγεί η Κασσιανή Τρικαλιώτη, ψυχολόγος.
Τα στάδια
Η απόλυση βιώνεται από τον άνθρωπο ως μία σημαντική απώλεια. Ετσι, μπαίνει σε μία φάση πένθους, όπως συμβαίνει με κάθε απώλεια που βιώνουμε στη ζωή μας.
Η φάση του πένθους έχει πέντε στάδια:
➥ Αρνηση: Η άρνηση είναι ασυνείδητη άμυνα του ψυχισμού μας, η οποία κάποιες φορές μπορεί να αποδειχτεί χρήσιμη, όταν αυτό που βιώνουμε είναι πολύ δύσκολο να το αντέξουμε στην πραγματική του διάσταση. Στη φάση αυτή ο εργαζόμενος που μαθαίνει για την απόλυσή του μπορεί να αρνείται ότι αυτή συμβαίνει ή μπορεί να μειώνει τη σημαντικότητα της κατάστασης.
➥ Θυμός: Στη φάση αυτή το άτομο μπορεί να θυμώσει, συνειδητοποιώντας την αίσθηση της αδικίας. Ο θυμός είναι ένα απαραίτητο στάδιο που πρέπει να περάσει το άτομο προκειμένου να μπορέσει να προχωρήσει παρακάτω.
➥ Διαπραγμάτευση: Το άτομο αρχίζει να αναλύει και να διαπραγματεύεται τους λόγους που μπορεί να οδήγησαν στην απόλυσή του.
➥ Θλίψη. Οταν ο απολυμένος αναγνωρίσει την πραγματικότητα της κατάστασης, τότε μπορεί να αρχίσει να νιώθει πολύ έντονα συναισθήματα θλίψης και ματαίωσης. Μπορεί για ένα διάστημα να θέλει να αποσυρθεί και να μη θέλει να ασχοληθεί με καμία δραστηριότητα ή ενασχόληση, καθώς δεν θα τις βρίσκει ενδιαφέρουσες.
➥ Αποδοχή. Ο απολυμένος αρχίζει να προσαρμόζεται στη νέα κατάσταση και αποκτά νέα ενδιαφέροντα και σχέσεις.
«Δεν περνούν όλοι οι άνθρωποι από όλα αυτά τα στάδια ούτε με τη συγκεκριμένη σειρά. Ο κάθε άνθρωπος βιώνει την κάθε απώλεια στη ζωή του με τον δικό του, μοναδικό τρόπο» επισημαίνει η κυρία Τρικαλιώτη.
Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ
Η απόλυση αποτελεί ένα τραυματικό γεγονός, με πολλές κοινωνικές και συναισθηματικές προεκτάσεις. Μπορεί όμως να αποτελέσει και την αφορμή για ένα καινούργιο ξεκίνημα. «Παρ’ όλη τη δυσκολία της κατάστασης στην οποία έχει επέλθει ο απολυμένος, υπάρχουν αρκετοί τρόποι να διαχειριστεί πιο εύκολα αυτή τη δύσκολη φάση ζωής και να προχωρήσει» επισημαίνει η κυρία Τρικαλιώτη.
➥ Εκφραση συναισθημάτων. Η απόλυση αποτελεί ένα έντονα στρεσογόνο γεγονός. Καλό είναι να εκφράζουμε τη θλίψη και τον φόβο μας, και να μάθουμε να διαχειριζόμαστε το στρες μας. Η συναισθηματική ηρεμία και η ψυχραιμία αποτελούν πλεονεκτήματα.
➥ Ψυχολογική στήριξη από το κοντινό περιβάλλον. «Η αλήθεια είναι ότι στις δύσκολες στιγμές οι δικοί μας άνθρωποι είναι μία σημαντική πηγή στήριξης» τονίζει η κυρία Τρικαλιώτη.
➥ Πλάνο δράσης. Σε αυτό το πλάνο μπορεί να περιλαμβάνονται: η ανανέωση του βιογραφικού, η αποστολή βιογραφικού με ένα καλά μελετημένο cover letter ή η παροχή συμβουλών από έναν επαγγελματικό σύμβουλο εύρεσης εργασίας.
➥ Ενημέρωση γνωστών, φίλων και παλιών συναδέλφων για την τωρινή κατάσταση αναζήτησης εργασίας.
➥ Αναζήτηση πραγμάτων που προκαλούν ευχαρίστηση, ευεξία και χαλάρωση, όπως χόμπι, αθλήματα, περίπατοι στη φύση ή οτιδήποτε άλλο. «Είναι σημαντικό το άτομο να προσέξει να μην αποσυρθεί από τον έξω κόσμο και να μην απομονωθεί, γιατί αυτό σε καμία περίπτωση δεν θα βοηθήσει» λέει χαρακτηριστικά η κυρία Τρικαλιώτη.
➥ Στήριξη από ειδικό. Οταν όλοι οι παραπάνω τρόποι δεν βοηθήσουν να ανακάμψει ψυχολογικά ο απολυμένος, τότε είναι σημαντικό να αναζητήσει τη βοήθεια ενός ειδικού ψυχικής υγείας.
