Εάν υπάρχει μια ομάδα τροφίμων που αύξησε δραματικά τις πωλήσεις της τα τελευταία χρόνια, είναι τα ενεργειακά ποτά. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) το 68% των εφήβων (ηλικίας 10 έως 18 ετών) στην ΕΕ τα καταναλώνουν. Μεταξύ αυτών, το 12% έχει μια κατανάλωση επτά λίτρων το μήνα!
Και αυτό γιατί χρησιμοποιούνται σχεδόν για όλα. Οι αθλητές για να αυξήσουν τη φυσική τους απόδοση, οι σπουδαστές να μπορέσουν να συγκεντρωθούν, όσοι πρέπει να μείνουν ξύπνιοι για να μην κοιμηθούν, άλλοι για να διασκεδάσουν…. Ωστόσο, τα υφιστάμενα κενά σχετικά με τα ενεργειακά ποτά είναι πολλά. Ας αναλύσουμε προσεκτικά τα συστατικά αυτών των μοντέρνων προϊόντων:
Η πρώτη ομάδα συστατικών σε αυτά τα ποτά είναι μια σειρά από «συστατικά-αστέρες» που υπόσχονται αμέτρητα οφέλη. Παραδείγματα είναι η καρνιτίνη, η ταυρίνη, το ginseng κ.λπ. Οι επίσημες εκθέσεις της EFSA είναι σαφείς: Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει ουδεμία επιστημονική απόδειξη ότι αυτά τα συστατικά παρουσιάζουν οποιοδήποτε όφελος.
Όλα αυτά τα ενεργειακά ποτά είναι επίσης πλούσια σε καφεΐνη. Εκτός από το συνηθισμένο αποτέλεσμα που μας «ξυπνάει» … έχει η καφεΐνη κάποια άλλη ιδιότητα; Ναι, 75 mg καφεΐνης είναι αρκετά για να βελτιώσουν τις γνωστικές διαδικασίες που σχετίζονται με την αύξηση της προσοχής, της μνήμης ή της μάθησης. Λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλά από τα προϊόντα αυτά περιέχουν συγκέντρωση 32 mg/100 ml και εμφανίζονται κυρίως σε μονάδες των 500 ml, η συνολική ποσότητα καφεΐνης μόνο σε ένα από αυτά τα ποτά είναι 160 mg! Ωστόσο, η κατανάλωση της ποσότητας καφεΐνης που υπάρχει στα ενεργειακά ποτά μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, προκαλώντας συμπτώματα ανησυχίας, νευρικότητας, αϋπνίας, γαστρεντερικών διαταραχών κ.λπ.
Η τρίτη ομάδα συστατικών ενεργειακών ποτών είναι μερικές από τις βιταμίνες του συμπλέγματος Β, τα οποία που προστίθενται σε αυτά τα προϊόντα. Ενδεικτικά: η νιασίνη, το παντοθενικό οξύ, η βιταμίνη Β6 και τη βιταμίνη Β12. Παρόλο που αυτά τα θρεπτικά συστατικά είναι χρήσιμα, πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι οι Έλληνες, όχι μόνο δεν χρειάζονται συμπληρώματα αυτών των συστατικών, αλλά ότι υψηλά επίπεδα αυτών των βιταμινών βρίσκονται στα τρόφιμα που καταναλώνουμε καθημερινά. Με άλλα λόγια, η παρουσία τους στα ενεργειακά ποτά είναι περιττή.
Τέλος, το πιο ανησυχητικό συστατικό σε αυτά τα προϊόντα είναι η ζάχαρη. Η τρέχουσα σύσταση ορίζει ότι η κατανάλωση πρόσθετων σακχάρων δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 50 γραμμάρια την ημέρα, ενώ η ημερήσια πρόσληψη ζάχαρης μειωθεί στα 25 γραμμάρια, θα προκύψουν πρόσθετα οφέλη. Αυτό οφείλεται στην άμεση συσχέτιση μεταξύ της υπερβολικής κατανάλωσης ζάχαρης και των διαφόρων παθολογιών όπως η παχυσαρκία, ο διαβήτης, η τερηδόνα, οι καρδιαγγειακές παθήσεις κ.λπ. Λοιπόν, πόσο ζάχαρη υπάρχει σε ένα ενεργειακό ποτό μισού λίτρου; Σχεδόν 75 γραμμάρια! Και ποια είναι η θερμιδική αξία ενός ενεργειακού ποτού σε σύγκριση με εκείνη ενός παραδοσιακού αναψυκτικού; Ένα δοχείο 500 ml ενεργειακού ποτού περιέχει σχεδόν 300 kcal, ενώ ένα κουτάκι αναψυκτικού έχει ενεργειακή αξία 139 kcal. Το γεγονός αυτό γίνεται ακόμη πιο ανησυχητικό εάν λάβουμε υπόψη ότι οι συνήθεις καταναλωτές ενεργειακών ποτών είναι τα παιδιά και νέοι, δύο ομάδες που παρουσιάζουν υψηλά επίπεδα παχυσαρκίας στη χώρα μας.
Η μη υπεύθυνη κατανάλωση ενεργειακών ποτών πρέπει να σταματήσει και για είναι απολύτως απαραίτητο οι καταναλωτές να είναι ενημερωμένοι. Πολλές άλλωστε από τις ιδιότητες που προσφέρουν αυτά τα ποτά, μπορούν να επιτευχθούν και με άλλους τρόπους: αν θέλετε να συγκεντρωθείτε για να διαβάσετε, μπορείτε να κλείσετε το κινητό και τη μουσική. Αν θέλετε να «ανεβείτε» και να διασκεδάσετε , μπορείτε να παίξετε παιχνίδια καζίνο, μέσω του διαδικτύου, χωρίς να επιβαρύνετε την υγεία σας! Τέλος, αν θέλετε να μείνετε ξύπνιοι, φάτε λίγη μαύρη σοκολάτα: είναι πιο υγιεινή και έχει και λιγότερες θερμίδες από τα ενεργειακά ποτά.
