Το μήνυμα στα βιβλία του Πάνου Σόμπολου
Επιτρέψτε μου μία παρέκβαση από την πολιτική σήμερα. Το Σαββατοκύριακο διάβασα το τελευταίο βιβλίο του πρώην προέδρου της ΕΣΗΕΑ και διακεκριμένου συναδέλφου μας Πάνου Σόμπολου «Οι αστέρες του εγκληματικού πάνθεου» (εκδόσεις Πατάκη) και ειλικρινώς εντυπωσιάστηκα από την πληρότητα της δουλειάς του.
Δεν είναι βεβαίως έκπληξη για όλους όσοι τον γνωρίζουμε η συστηματικότητα και ο επαγγελματισμός του Πάνου. Ωστόσο η εντύπωση που είχα, όταν άρχισα να διαβάζω τις προσωπογραφίες διάσημων παρανόμων του στερεώματος, όπως ο Κοεμτζής, που αφαίρεσε τη ζωή από τρεις συνανθρώπους του στην πίστα ενός κέντρου για μια παραγγελιά (τις «Βεργούλες»), όπως ο Πάσσαρης, όπως ο Παπαχρόνης, όπως ο Ρωχάμης, ο Βενάρδος, οι αδελφοί Παλαιοκώστα, οι αδελφοί Βλαστού, ήταν ότι ο Πάνος θα υποκύψει στη σαγήνη του λαϊκισμού, θα δελεαστεί από τις όποιες σχέσεις ανέπτυξε μαζί τους κατά τη διάρκεια του ρεπορτάζ και θα παρασυρθεί στην «αγιοποίηση» της παρανομίας. Εύκολα εμείς οι δημοσιογράφοι κολακευόμαστε από τις πηγές μας, ακόμη ευκολότερα οι πολίτες θέλγονται από την παραβατικότητα, την παρανομία και την ανυπακοή.
Ομολογώ, έπεσα εντελώς έξω. Ο Σόμπολος τους παρουσιάζει μέσα από επίσημες εκθέσεις και απολογίες όπως ακριβώς ήταν. Δεν αφήνει ίχνος συμπάθειας να διαφανεί προς τα πρόσωπά τους. Προσεγγίζει και αναλύει τις προσωπικότητές τους με τη βοήθεια ειδικών ψυχολόγων, τους δίνει τη δυνατότητα να πουν τη δική τους εκδοχή για τη διολίσθησή τους στην παρανομία, αλλά η απόσταση που λαμβάνει από το έγκλημα και τον εγκληματία είναι σαφής. Δεν χωρά παρερμηνείες. «Κανένας δεν γλιτώνει» είναι το μήνυμά του.
Πέραν αυτού είναι εντυπωσιακή η έγνοια που δείχνει ο Πάνος Σόμπολος ώστε να μη θιγούν τα θύματα των εγκληματιών αυτών από την παρουσίασή του. Δεν υπάρχει κεφάλαιο στο οποίο να μην υπενθυμίζει κάτω από τη δικαιολογία ενός εγκληματία ότι «καλά όλα αυτά, αλλά υπάρχουν και τα θύματα που δεν γυρίζουν πίσω». Βεβαίως ο Σόμπολος τονίζει ότι ήταν αγαπητός ακόμη και στους βαρυποινίτες γιατί ήταν δίκαιος. Τους απέδιδε ακριβώς αυτό για το οποίο κατηγορούνταν, χωρίς υπερβολές και περιττές «σάλτσες».
Στην πραγματικότητα, το βιβλίο αυτό και τα άλλα δύο που έχει γράψει («Τα εγκλήματα που συγκλόνισαν την Ελλάδα», «Τραγικά γεγονότα της τελευταίας 35ετίας») αποτελούν την ακριβή αποτύπωση μίας ολόκληρης εποχής.
Θα μπορούσαν άνετα να αποτελούν πρόσθετο υλικό μελέτης για τους φοιτητές των Νομικών Σχολών που διδάσκονται Εγκληματολογία. Κυρίως όμως είναι χρήσιμα για το μήνυμα που περνά έξυπνα μέσα από τις γραμμές τους: Καμία ανοχή στο έγκλημα.
Mανώλης Κοττάκης
