Η κατάθεση Ζαράμπ και η διπλή ομολογία ενοχής
Από τον
Σάββα Καλεντερίδη
Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, Παρασκευή μεσημέρι, το δράμα του Ερντογάν τείνει στην κορύφωσή του, αφού ο Ιρανοαζέρος επιχειρηματίας Ρεζά Ζαράμπ, στον οποίο ο Ερντογάν έδωσε αριστίνδην την τουρκική υπηκοότητα και τον υπερασπίστηκε σθεναρά, όταν τον συνέλαβαν οι Αρχές των ΗΠΑ, στις 19 Μαρτίου 2016, ήδη στη χθεσινή κατάθεσή του στο δικαστήριο των ΗΠΑ ανέφερε ότι ο Ζαφέρ Τσαγλαγιάν ήταν εκείνος που του άνοιξε τις πόρτες στις κρατικές τράπεζες της Τουρκίας για να κάνει εμπόριο χρυσού με το Ιράν και να διευκολύνει την κυβέρνηση Αχμαντινετζάντ σε τραπεζικές συναλλαγές, παραβιάζοντας το εμπάργκο. Πού καίει η κατάθεση του Ζαράμπ τον Ερντογάν;
Είπε στο δικαστήριο ότι ο Ζαφέρ Τσαγλαγιάν τον διαβεβαίωσε ότι έχει εντολή του ίδιου του πρωθυπουργού Ερντογάν για να προβεί σε αυτή την πράξη.
Δεν γνωρίζουμε δικονομικά αν αυτή η αναφορά από μόνη της είναι ικανή να βάλει στο «κάδρο» τον πρόεδρο της Τουρκίας.
Ομως θεωρούμε αδύνατο, αν είναι αληθινή η δήλωση Τσαγλαγιάν, να μη διαθέτουν οι αμερικανικές Αρχές και άλλα στοιχεία για την εμπλοκή Ερντογάν στην παραβίαση του εμπάργκο που επέβαλαν οι ΗΠΑ στο Ιράν.
Πάντως χθες η δήλωση του Ερντογάν ότι η Τουρκία δεν παραβίασε το εμπάργκο αλλά είχε εμπορικές δοσοληψίες με το Ιράν, παίρνοντας πετρέλαιο και φυσικό αέριο, στην ουσία είναι ομολογία ενοχής!
Την ίδια ώρα που γίνονται αυτά είναι σε εξέλιξη η επιχείρηση αποκάλυψης από το Λαϊκό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα στοιχείων και ντοκουμέντων που αφορούν την υπόθεση μεταφοράς εκατομμυρίων δολαρίων από άτομα του στενού οικογενειακού περιβάλλοντος του Ερντογάν σε offshore εταιρία της Νήσου Μαν. Μετά την πρώτη αποκάλυψη από τον ηγέτη του κόμματος Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, ασκήθηκαν τεράστιες πιέσεις πανταχόθεν να παραδώσει τα στοιχεία στον εισαγγελέα.
Ο Κιλιτσντάρογλου ζήτησε τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής, πρόταση που απορρίφθηκε από το ΑΚΡ, το οποίο έδειξε τη Δικαιοσύνη, η οποία όμως ελέγχεται ασφυκτικά από τον Ερντογάν.
Κατόπιν αυτού και επειδή υπάρχει φόβος να κουκουλωθεί η υπόθεση, το Λαϊκό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα την Παρασκευή έδωσε φάκελο με όλα τα στοιχεία στα τουρκικά ΜΜΕ, ελπίζοντας ότι έτσι θα είναι πιο δύσκολο το έργο εκείνων που επιδιώκουν τη συγκάλυψη του σκανδάλου.
Ο βουλευτής Μπουλέντ Τερτζάν, αντιπρόεδρος και εκπρόσωπος του Λαϊκού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, στη συνέντευξη Τύπου, προτού μοιράσει στους δημοσιογράφους το αποδεικτικό υλικό, μεταξύ άλλων είπε:
«Επί τέσσερις ημέρες, χρησιμοποιώντας τον στρατό των ΜΜΕ, έκαναν ψυχολογικό πόλεμο για να κλείσουν το στόμα και να τρομοκρατήσουν την αντιπολίτευση. Δεν το πέτυχαν. Αφού είδαν ότι δεν πέτυχαν αυτό που ήθελαν, ο κ. Ερντογάν μάς το είπε ξεκάθαρα: “Αυτά τα λεφτά είναι από μια πώληση εταιρίας. Οι συγγενείς μου πήραν αυτά τα λεφτά από την πώληση μιας εταιρίας”». Δεν είναι σωστό να προτρέχουμε, αλλά ο Ερντογάν με αυτή τη δημόσια δήλωσή του στην ουσία δέχεται ότι τα λεφτά διακινήθηκαν από τους συγγενείς του, ενώ μέχρι πριν από δύο μέρες έλεγε ότι όλα είναι ψέματα και ότι ο Κιλιτσντάρογλου είναι προδότης και θα καταλήξει στη φυλακή.
Με άλλα λόγια, πρόκειται για ομολογία ενοχής.
Δεν γνωρίζουμε πού θα καταλήξουν οι δύο υποθέσεις, που ενδεχομένως με κάποιον πολύ «βαθύ» τρόπο συνδέονται. Πάντως θα πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι η καρέκλα του Ερντογάν τρίζει.
Τι σημαίνει αυτό για εμάς;
Οτι, αν τελικά ανατραπεί ο Ερντογάν, οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις θα περάσουν σε άλλη φάση, θα εγκαταλειφθεί η πολιτική προσέγγισης με τη Ρωσία και το Ιράν, και το πιο πιθανό είναι να επανέλθει σταδιακά η Τουρκία στη θέση που είχε στο ΝΑΤΟ και στις ΗΠΑ. Το ενδεχόμενο αυτό θα πρέπει να απασχολήσει τους Ελληνες διπλωμάτες και στρατηγιστές, γιατί θα επηρεάσει και τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και τη γεωπολιτική αξία που έχει αποκτήσει η Ελλάδα όσο επιδεινώνονται και είναι σε κρίση οι σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ.
Τέλος, ο μεγάλος χαμένος από μια τέτοια εξέλιξη θα είναι η Κύπρος, αφού ο επόμενος πρόεδρος της Τουρκίας θα υπογράψει τη συμφωνία διάλυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας, στην Πενταμερή, που, σημειωτέον, παραμένει ενεργή.
