Ατομα είτε με «μεσσιανική» αντίληψη του εαυτού τους είτε με διάθεση εκδίκησης για ό,τι τους ταλαιπώρησε
Από τον
Γιώργο Κ. Στράτο*
Οι παραιτήσεις του υπουργού Οικονομίας και της αναπληρώτριας υπουργού Εργασίας, το επίδομα ενοικίου σε μέλη της κυβέρνησης και όσα τα ακολούθησαν με οδήγησαν συνειρμικώς στις παρακάτω σκέψεις σχετικώς με τον τρόπο που αντιλαμβάνονται την ύπαρξή τους αρκετοί συνάνθρωποί μας. Αναφέρομαι σ’ εκείνην την κατηγορία χαρακτήρων που θεωρούν ότι «τους χρωστάει ολόκληρη η κοινωνία».
Δεν εκτίθενται όλοι αυτοί στον δημόσιο βίο, υπό οποιαδήποτε ιδιότητα. Δεν βρίσκονται μόνο στην πολιτική ούτε ανήκουν σε μία μόνο παράταξη. Δεν φωτίζεται η δράση και οι αντιλήψεις των περισσοτέρων από αυτούς από τη δημοσιότητα που δικαίως και αναπόφευκτα παίρνουν οι πράξεις ή οι παραλείψεις των αξιωματούχων με τους οποίους έχουν την ίδια ψυχοσύνθεση.
Είμαι απολύτως βέβαιος όμως ότι τους έχετε συναντήσει όλοι, ανεξαιρέτως, ακόμη και στο συγγενικό και το κοινωνικό σας περιβάλλον. Από την παιδική μας ακόμη ηλικία. Είναι κάποιοι από τα «παιδιά υπόδειγμα» που θεωρούσαν ότι η ιδιότητά τους αυτή συνιστά πλεονέκτημα εξαργυρώσιμο -πάντα- εις βάρος κάποιων λιγότερο «ήσυχων» συνομηλίκων τους.
Είναι εκείνοι που, επειδή έφερναν την μπάλα στην αλάνα της γειτονιάς, θεωρούσαν ότι πρέπει να έχουν εξασφαλισμένη και θέση στην ομάδα. Είναι εκείνοι οι «καλοί μαθητές και φοιτητές» που οι βαθμολογικές επιδόσεις τους δεν αναγνωρίστηκαν με πιο… χειροπιαστούς τρόπους στις γνωριμίες και στα πάρτι της εφηβείας και της νεότητάς τους ούτε ανταμείφτηκαν αργότερα με τους πρώτους τους μισθούς. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν όλοι εκείνοι που διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα τους είτε μέσα σε μια υπερπροστατευτική ατμόσφαιρα, φτιαγμένη από την προβολή των φιλοδοξιών των γονιών τους πάνω τους, είτε εκείνοι που, μέσα από σκληρή προσπάθεια και στερήσεις, κατάφεραν να φτάσουν κάπου και έτσι θεωρούν ότι πρέπει να τους επιστραφούν -και με «τόκο»- όλα όσα τούς έλειψαν στη διαδρομή.
Οι πρώτοι έχουν μία «μεσσιανική» αντίληψη για την παρουσία τους στα κοινά. Θεωρούν ότι μας κάνουν και χάρη ημών των υπολοίπων που ανακατεύονται με τις υποθέσεις μας. Οι δεύτεροι, λόγω όσων συνάντησαν και υπέστησαν στη διαδρομή τους, έχουν αναπτύξει σε μέγιστο βαθμό -συχνά αδιακρίτως- το συναίσθημα του φθόνου, το οποίο όχι μόνο κατευθύνει σε μεγάλο βαθμό την ανθρώπινη ύπαρξη -ειδικώς των Ελλήνων-, αλλά οδηγεί αναπόφευκτα και σε μία διάθεση «εκδίκησης» προς ό,τι, όσα και όποιους θεωρούν ότι τους ταλαιπώρησε. Αμφότερες οι περιπτώσεις είναι προφανείς και πασίγνωστες. Ειδικώς τις τελευταίες δεκαετίες, κατά τις οποίες ένα σύστημα αξιών -κατ’ επιτρεπτή κωδικοποίηση- μιας «πτωχής πλην τιμίας Ελλάδος» λοιδορήθηκε και απαξιώθηκε τόσο βάναυσα μέχρι να καταρρεύσει και να ανοίξει το κουτί της Πανδώρας, από τα… δεξιά και τα… αριστερά του οποίου ξεπήδησαν αναρίθμητα «γκόλντεν μπόις»!
Αυτά τα «χρυσά παιδιά», στο πλαίσιο του «μεσσιανισμού» και της «εκδίκησης» που προαναφέραμε, μαζί με την επαφή τους με την πραγματικότητα χάνουν και το μέτρο των πράξεών τους. Πώς αλλιώς να εξηγήσεις ότι οι συμπεριφορές τους αυτές, που τελικώς τους οδηγούν στην κατακραυγή, στην καταδίκη τους από το δημόσιο αίσθημα και, τέλος, στην απώλεια της θέσεώς τους, συνιστούν παιδαριώδη λάθη;
Πέρα όμως από την ευθύνη αυτών των προσωπικοτήτων για τα πεπραγμένα τους, υπάρχει και μία άλλη, ίσως μεγαλύτερη: Αυτή πολιτειών και κοινωνιών που επιτρέπουν την ανέλιξη τέτοιων χαρακτήρων σε θέσεις εξουσίας. Γι’ αυτόν τον λόγο δεκαετίες τώρα έχει αρχίσει ένας σοβαρός διάλογος για την αναγκαιότητα ψυχιατρικής εξέτασης και πιστοποίησης της επάρκειας κάθε προσώπου που καταλαμβάνει και διαχειρίζεται θέσεις εξουσίας.
Η ίδια αναγκαιότητα υφίσταται, φυσικά, και για τις επιλογές του καθενός πολίτη από εμάς. Πικρή αλήθεια, όπως με χιούμορ την επισημαίνουν οι θεραπευόμενοι: «Στον ψυχίατρο πάνε άνθρωποι σαν κι εμάς, γιατί δεν αποφασίζουν να πάνε άνθρωποι σαν κι εσάς»!
*Δικηγόρος – δημοσιογράφος
