Ακατανόητη καθυστέρηση των ανασκαφών, οι οποίες θα απέφεραν εθνικά, αλλά και οικονομικά οφέληΑπό τον
Δημήτρη Γαρούφα*
Με ενδιαφέρον, θαυμασμό και αγωνία, η ελληνική κοινή γνώμη παρακολούθησε πριν από τέσσερα χρόνια την πορεία των ανασκαφών στον λόφο Καστά, στην Αμφίπολη. Ενδιαφέρον υπήρξε και σε διεθνές επίπεδο, καθώς ΜΜΕ μεγάλων χωρών μίλησαν για το μοναδικό ταφικό μνημείο της Αμφίπολης, ενώ στα Σκόπια, με έκδηλη αμηχανία, έθεσαν άλλα ζητήματα. Ετσι, η εφημερίδα των Σκοπίων «Dnevnik» κατηγόρησε τότε το BBC, την «Washington Post» και τους «International Business Times» ότι αγνοούν την Ιστορία και αποκαλούν ελληνικό τον τάφο, ενώ είναι μακεδονικός… Και ενώ θα περίμενε κάποιος ότι πρώτιστο μέλημα της κυβέρνησης θα ήταν η ολοκλήρωση του ανασκαφικού έργου και της αναγκαίας υποδομής για να γίνει επισκέψιμο το μνημείο, δυστυχώς βλέπουμε, έπειτα από τέσσερα χρόνια, πολλές εξαγγελίες και ελάχιστα έργα…
Θα γίνουν, με προγράμματα της Ε.Ε. (ΕΣΠΑ) κάποιοι αρχαιολογικοί διάδρομοι στην Αμφίπολη, ένα κέντρο ενημέρωσης, ένα μικρό συνεδριακό κέντρο και κάποια έργα ανάδειξης του περιβόλου του ταφικού μνημείου, αλλά για συνέχιση και ολοκλήρωση του ανασκαφικού έργου δεν ακούγεται τίποτα, τη στιγμή που μέλη της ανασκαφικής ομάδας επισημαίνουν ότι υπάρχουν άλλοι δύο χώροι στον λόφο Καστά, δίπλα στο αποκαλυφθέν ταφικό μνημείο. Κι όμως, σε οποιοδήποτε άλλο κράτος θα είχε αξιοποιηθεί τάχιστα το μνημείο αυτό όχι μόνο για την προσέλκυση τουριστών (είναι βέβαιο ότι, λόγω της μοναδικότητάς του και της παγκόσμιας δημοσιότητας, θα υπάρχουν σε ετήσια βάση πάνω από ένα εκατομμύριο επισκέπτες), αλλά και για προβολή της ιστορικής αλήθειας, του μακεδονικού Ελληνισμού.
Με την ευκαιρία αυτή, θα ήθελα να επισημάνω ότι η αποκάλυψη αυτού του μνημείου δημιούργησε κλίμα αμηχανίας στα Σκόπια, όπου η «εκλαϊκευμένη» προπαγάνδα τους ισχυρίζεται ότι η Ελλάδα «απεμπολεί» τον Μέγα Αλέξανδρο. Αν η Ελλάδα θεωρούσε δικό της τον Μ. Αλέξανδρο -λένε κάποιοι προπαγανδιστές των Σκοπίων-, θα είχε στήσει άγαλμά του και στην πρωτεύουσα Αθήνα, ενώ τον θεωρεί Μακεδόνα, και γι’ αυτό έχει άγαλμά του μόνο στη Θεσσαλονίκη. Ανόητο το προπαγανδιστικό επιχείρημα των Σκοπίων, γιατί ο Μέγας Αλέξανδρος, λειτουργώντας με εξωστρέφεια και όραμα, ένωσε την Ελλάδα και οδήγησε τον Ελληνισμό σε λαμπρή πορεία νίκης προς Ανατολάς, διαδίδοντας και την ελληνική γλώσσα που μιλούσε στα πέρατα της Γης. Απέδειξε πόσο πολλά μπορεί να πετύχει ενωμένος ο Ελληνισμός… Γι’ αυτό, βεβαίως, έπρεπε να υπάρχει άγαλμά του στην Αθήνα (έχουν βαριά ευθύνη οι ελληνικές κυβερνήσεις που ολιγώρησαν, καθώς και οι διατελέσαντες δήμαρχοι Αθηνών) όχι προς απάντηση των ανιστόρητων από τα Σκόπια, αλλά γιατί, σε δεδομένη χρονική στιγμή, εκφράζοντας τις αρχές του οικουμενικού Ελληνισμού, τον οδήγησε σε στιγμές μεγαλείου.
Με λύπη επισημαίνω επίσης ότι, αρκετές φορές, αξιωματούχοι που διορίζονταν ή διορίζονται από την ελληνική κυβέρνηση σε θέσεις ευθύνης αγνοούσαν και αγνοούν «πολλά» και με αμετροεπείς δηλώσεις ενίσχυαν επιχειρήματα γειτόνων (αποκαλώντας, π.χ., Τούρκους τους μουσουλμάνους της Θράκης η «μακεδονικό εθνικό θέατρο» το θέατρο των Σκοπίων) για να φανούν τάχα προοδευτικοί… Για ευνόητους λόγους δεν θα πω περισσότερα, αλλά επισημαίνω ότι ο προοδευτικός άνθρωπος προσβλέπει στο μέλλον και επιθυμεί φιλία και συνεργασία με σεβασμό στη διαφορετικότητα, αλλά και με σεβασμό στην ιστορική αλήθεια.
Το να αγαπάς την πατρίδα σου και να υπερασπίζεσαι την ιστορική αλήθεια το σέβονται και το κατανοούν όλοι, και δεν δημιουργεί πρόβλημα συνεργασίας. Διετέλεσα επί 13 χρόνια (ως πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης την περίοδο 2005-2008, αλλά και πριν, ως μέλος του Δ.Σ.) μέλος της αντιπροσωπίας μας στην Ενωση Βαλκανικών Δικηγορικών Συλλόγων, που, με έδρα τη Θεσσαλονίκη, για αρκετά χρόνια αγωνίστηκε για την επαφή των νομικών πολιτισμών της περιοχής, την άμβλυνση των διαφορών και την κατανόηση του διαφορετικού, με προβολή της κοινής ευρωπαϊκής προοπτικής. Σε αυτή την προσπάθεια συνεργαστήκαμε και με τον δικηγορικό σύλλογο των Σκοπίων, χωρίς «εκπτώσεις», ξεκαθαρίζοντας ότι τους δεχόμαστε ως αντιπροσωπία της FYROM -όπως τους αναγνωρίζει ο ΟΗΕ-, και FYROM αποκάλεσα τη χώρα τους, μιλώντας τον Μάιο του 2005 σε αίθουσα του Κοινοβουλίου των Σκοπίων (όπου γιόρταζαν τα 50 χρόνια του δικηγορικού συλλόγου τους), παρόντος του Κ. Γκλιγκόροφ, της υπουργού Δικαιοσύνης και άλλων υπουργών τους, χωρίς διαταραχή της συνεργασίας.
Τελειώνοντας επισημαίνω ότι είναι συχνό φαινόμενο οι αντιγνωμίες αλλά και οι αντιζηλίες μεταξύ αρχαιολόγων, αλλά το υπουργείο Πολιτισμού πρέπει να κατανοήσει ότι μνημεία, όπως αυτό στην Αμφίπολη, είναι δείγματα πολιτισμού της ανθρωπότητας και «φθέγγονται» για την ιστορική αλήθεια. Μπροστά τους υποκλίνονται με θαυμασμό παγκόσμια ΜΜΕ, υπάρχουν οικονομικό όφελος από την προσέλκυση τουριστών, αλλά και προβολή της ιστορικής αλήθειας και ανακλαστικά των επιχειρημάτων μας, που στηρίζονται σε αυτήν, γι’ αυτό είναι ακατανόητη η παρατηρούμενη ολιγωρία.
*Δικηγόρος, πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης
