Δύο βόλτες που αποτελούν πραγματική αναψυχή, με όσα υπομένει καθημερινά το κουρασμένο μυαλό μαςΑπό τον
Γιώργο Κ. Στράτο*
Οι πασχαλινές διακοπές, για όσους μείνουν εντός Αθηνών, συνδυάζονται με βόλτες στην πόλη. Κάτι η λιγότερη κίνηση, κάτι ο περισσότερος χρόνος, κυρίως κάτι τα συναισθήματα που κυριαρχούν εντός μας τις άγιες μέρες, μας οδηγούν να αναζητήσουμε και να ανακαλύψουμε μέρη που δεν υποψιαζόμασταν ότι υπάρχουν τόσο κοντά μας.
Μία από τις μεγαλύτερες απώλειες που… κληροδότησαν στην κοινωνία μας «τα χρόνια της φούσκας» ήταν η διάσπαση της επαφής με τη γειτονιά του πατρικού μας. Από κοντά και η απώλεια της αντίληψης της πόλης ως ενιαίου χώρου. Η διαδρομή «σπίτι – δουλειά – σπίτι» δεν άφησε περιθώρια ύπαρξης σε καμία άλλη. Αχρωμα προάστια, με νέα και ωραία σπίτια, χτισμένα πάνω στο αγροτοκτηνοτροφικό -πολύ πρόσφατο- παρελθόν της Αττικής, ολόιδια, αντικατέστησαν τις εικόνες μας, δίχως όμως να προσφέρουν τίποτα στον χαρακτήρα της ζωής μας.
Μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον ό,τι κινητοποιεί τους ανθρώπους για να τους βγάλει έξω δεν μπορεί παρά να ‘ναι καλοδεχούμενο. Αποτελεί τη μοναδική αντίστασή τους, τη μοναδική πιθανότητα να παραμείνουν συνδεδεμένοι με την πραγματικότητα. Καθώς καθημερινά βομβαρδίζονται από την επέλαση των πιο χυδαίων καταναλωτικών «προτύπων», η οποία, ακριβώς επειδή διεξάγεται -κυρίως, μέσω τηλεοπτικών εκπομπών- σε συνθήκες πρωτοφανούς οικονομικής κρίσης για τους νεότερους από τους αποδέκτες της, γίνεται ακόμη πιο γελοία και επικίνδυνη.
Μία τέτοια ευκαιρία εξόδου προσφέρει, αναμφίβολα, το Κέντρο Πολιτισμού-Ιδρυμα «Σταύρος Νιάρχος» (ΚΠΙΣΝ), η μεγαλύτερη μεμονωμένη δωρεά του ιδρύματος. Σχεδιασμένο από τον διάσημο Ιταλό αρχιτέκτονα Ρέντσο Πιάνο, περιλαμβάνει τις εγκαταστάσεις της Εθνικής Βιβλιοθήκης και της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, καθώς και το έκτασης 170 στρεμμάτων πάρκο «Σταύρος Νιάρχος».
Παρ’ όλη την -επιτρεπτή, ελπίζω- εορταστική γκρίνια μου, γιατί η Αθήνα να χρειάζεται τρεις όπερες (!), ενώ η Νάπολη και το Μιλάνο έχουν μόνο μία, δεν μπορώ να παραγνωρίσω ότι το έργο, που από τον Φεβρουάριο του 2017 μεταβιβάστηκε στο Δημόσιο, αποτελεί την πρώτη σύμπραξη δημόσιου – ιδιωτικού τομέα αυτού του είδους στην πατρίδα μας και εκ των σημαντικότερων πολιτιστικών έργων που έχουν υλοποιηθεί ποτέ στη χώρα.
Λίγα χιλιόμετρα πιο πάνω από αυτό υπάρχει μία σπουδαία, αν και όχι τόσο προβεβλημένη από τα ΜΜΕ, βόλτα. Και δικαίως ο Πλάτων, ως γηγενής Αθηναίος άλλωστε, θα έχει κάθε λόγο να παραπονιέται γιατί η Ακαδημία του δεν περιλαμβάνεται το ίδιο ψηλά στις προτιμήσεις των συγχρόνων του για έναν περίπατο. Είναι βέβαιο ότι ο αριθμός των επισκεπτών θα εκτοξευτεί μετά την ανέγερση του εμπορικού κέντρου που προβλέπεται δίπλα, στη θέση του παλιού εργοστασίου Μουζάκη. Μέχρι ο τεράστιος φιλόσοφος να… χωνέψει ότι τα πολυκαταστήματα αποτελούν μία «ιδέα» της εποχής μας, αφότου ξέμεινε από άλλες -«τέλος πάντων», που θα ‘λεγε κι ο ίδιος-, υπάρχουν δύο καλοί λόγοι για να την επισκεφτείτε: Ο ένας για να διαπιστώσετε πως, σε πείσμα της καταστροφικής μανίας μας, ένα υπέροχο άλσος στέκει όρθιο και πανέμορφο καταμεσής μιας από τις πιο υποβαθμισμένες περιοχές της Αθήνας, δέκα λεπτά από την Ομόνοια.
Εννιακόσια περίπου χρόνια στο ίδιο σημείο η Ακαδημία, το πρώτο πανεπιστήμιο του κόσμου, πήρε το όνομά της από τον τοπικό ήρωα Ακάδημο, που θεωρούνταν στην αρχαιότητα ο πρώτος οικιστής της περιοχής.
Ο δεύτερος λόγος είναι το Ψηφιακό Μουσείο της Ακαδημίας Πλάτωνος. Πρόκειται για ένα μουσείο στο οποίο δεν θα δείτε αγάλματα, καθώς όλα του τα εκθέματα είναι διαδραστικά και ψηφιακά. Το πρότυπό του είναι τα visitor centres του εξωτερικού, μικρά δηλαδή μουσεία τα οποία έχουν ένα μόνο θέμα, άρρηκτα δεμένο με την περιοχή στην οποία δημιουργήθηκαν. Και το θέμα εδώ δεν θα μπορούσε να είναι άλλο εκτός από τον Πλάτωνα, φιλόσοφο και ιδρυτή της σύγχρονης δυτικής σκέψης. Ποιος ήταν, πού έζησε, τι έγραψε, τι έκανε, τι άφησε πίσω του;
Τέτοιες βόλτες στην καρδιά της πόλης αποτελούν στην κυριολεξία αναψυχή για την καρδιά και το μυαλό μας, τόσο κουρασμένα και τα δύο από το περιβάλλον μας και απ’ όσα υπομένουμε καθημερινά. Πέρα από αυτό, όμως, αποτελούν και τη μεγάλη ελπίδα ότι μαζί με την πόλη θα ζωντανέψουν και οι πολίτες της…
Χριστός Ανέστη!
*Δικηγόρος – δημοσιογράφος
