Σύγκριση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των 27 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης δημοσίευσε η ομάδα Ενέργειας, Περιβάλλοντος και Κλιματικής Κρίσης του Ινστιτούτου Αλέξη Τσίπρα, αμφισβητώντας τον ισχυρισμό ότι τα ελληνικά τιμολόγια είναι σημαντικά φθηνότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
1. Λιανική τιμή: Η σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ
Η ανάλυση βασίζεται στα στοιχεία της Eurostat για την περίοδο 2012 έως και το πρώτο εξάμηνο του 2025 και αφορά ονομαστικές τιμές λιανικής, με φόρους, για νοικοκυριά με κατανάλωση 2.500 έως 5.000 kWh ετησίως.
Σύμφωνα με τα δεδομένα:
• Το πρώτο εξάμηνο του 2025 τα ελληνικά τιμολόγια ήταν 21% χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ
• Την περίοδο 2015 έως 2019 η απόκλιση ήταν ακόμη μεγαλύτερη, φτάνοντας το -26% και -28%
• Από το 2020 και μετά η Ελλάδα πλησίασε τον ευρωπαϊκό μέσο όρο
• Το 2025 η λιανική τιμή είναι αυξημένη κατά 46% σε σχέση με το 2019
Ειδικότερα, η τιμή διαμορφώθηκε στα 226,3 ευρώ ανά MWh το πρώτο εξάμηνο του 2025, έναντι 155,1 ευρώ το 2019. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο, η σημερινή απόκλιση δεν συνιστά επιτυχία, αλλά συρρίκνωση της διαφοράς που υπήρχε παλαιότερα.
Το ζήτημα της αγοραστικής δύναμης
Η έρευνα επισημαίνει ότι η απλή σύγκριση ονομαστικών τιμών σε ευρώ δεν αποτυπώνει την πραγματική επιβάρυνση των νοικοκυριών. Για τον λόγο αυτό γίνεται αναφορά στον δείκτη Purchasing Power Standard της Eurostat, που μετρά το κόστος σε σχέση με το διαθέσιμο εισόδημα.
Με βάση τα στοιχεία σε όρους αγοραστικής δύναμης, η Ελλάδα προσεγγίζει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, γεγονός που, κατά την ανάλυση, ανατρέπει το αφήγημα περί φθηνής ενέργειας.
2. Χονδρική αγορά: Οι μεγάλες αποκλίσεις
Η μελέτη δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, δηλαδή στην τιμή με την οποία διαπραγματεύεται το ρεύμα πριν φτάσει στους καταναλωτές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία:
• Το 2019 η Ελλάδα ήταν η ακριβότερη χώρα στη χονδρική τιμή, με απόκλιση περίπου 20 ευρώ ανά MWh από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο
• Την περίοδο 2021 έως 2023 καταγράφηκαν ακόμη μεγαλύτερες αποκλίσεις
• Σε ορισμένους μήνες η διαφορά έφτασε έως και τα 90 ευρώ ανά MWh
Το Ινστιτούτο υποστηρίζει ότι οι αυξημένες αποκλίσεις της περιόδου 2021 έως 2023 δεν μπορούν να αποδοθούν αποκλειστικά στον πόλεμο Ρωσίας Ουκρανίας, καθώς η ενεργειακή κρίση επηρέασε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.
3. Καθαρό κόστος ενέργειας και προμήθειας
Απομονώνοντας το καθαρό κόστος ενέργειας και προμήθειας, δηλαδή χωρίς φόρους και επιδοτήσεις, τα στοιχεία δείχνουν ότι:
• Το ρεύμα ως προϊόν είναι 11% ακριβότερο στην Ελλάδα σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ
• Σε όρους αγοραστικής δύναμης η επιβάρυνση φτάνει το 40%
• Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 4η ακριβότερη θέση στην ΕΕ για το 2024
Η μελέτη καταλήγει ότι η φαινομενικά χαμηλότερη λιανική τιμή οφείλεται κυρίως σε κρατικές επιδοτήσεις και φορολογικές παρεμβάσεις, οι οποίες συγκαλύπτουν το υψηλό κόστος της χονδρικής αγοράς. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι οι επιδοτήσεις χρηματοδοτούνται από δημόσιους πόρους, γεγονός που μετακυλίει έμμεσα το κόστος στους ίδιους τους πολίτες.
