Μακριά από εύκολες ταμπέλες και μουσικές «συνταγές», ο Γιώργος Περού χτίζει τον δικό του κόσμο με συνέπεια και εσωτερικότητα. Στη συζήτησή μας ξεδιπλώνει σκέψεις για τη δημιουργία, την κοινωνία και τα όρια της προσωπικής ελευθερίας
- Από τον Ηλία Μαραβέγια
Σαν την αχτίδα που διαπερνά το σκοτάδι, η νέα δισκογραφική δουλειά του Γιώργου Περού έρχεται να φωτίσει μια μουσική διαδρομή με ξεκάθαρη ταυτότητα. Με το άλμπουμ «Η πρώτη αχτίδα», ο ταλαντούχος τραγουδοποιός ισορροπεί ανάμεσα στην παράδοση και στο σήμερα, μετατρέποντας την προσωπική του αναζήτηση σε λόγο άμεσο και ουσιαστικά ανθρώπινο. Αυθεντικός, ειλικρινής, χωρίς περιττές υπερβολές, μιλά στο «ENJOY» για τη δημιουργία, την ανάγκη για αλήθεια, τη φυγή αλλά και για την ευθύνη του καλλιτέχνη σε μια εποχή που δοκιμάζει τις αντοχές και τα όριά μας.
Τι συμβολίζει για σας «Η πρώτη αχτίδα», όπως τιτλοφορείται το νέο σας άλμπουμ;
«Η πρώτη αχτίδα του ήλιου θα φέρει ένα δόρυ χρυσό στην καρδιά του χειμώνα». Ετσι αρχίζει το ομότιτλο τραγούδι που «ανοίγει» το προηγούμενο άλμπουμ. Από εκεί δανείστηκα τον τίτλο – σαν συνδετικό κρίκο που τα ενώνει. Συμβολίζει την αρχή μιας νέας εποχής που ανατέλλει. Η «Πρώτη αχτίδα» διαλύει το σκοτάδι, χωρίζει τη μέρα από τη νύχτα και όταν πέφτει στο χιόνι σκορπά γύρω χρώμα και φως.
Μεγαλώνοντας ανάμεσα στην Αθήνα και την Τήνο, με ποιον τρόπο οι παραδοσιακοί ήχοι συνδυάστηκαν με τις σύγχρονες επιρροές σας στη δισκογραφία;
Η αληθινή δημιουργία είναι άχρονη, συνεπώς πάντοτε σύγχρονη και αφομοιώνει την παράδοση σε μια αδιάρρηκτη συνέχεια. Τα εκφραστικά εργαλεία είναι αυτά που αλλάζουν με το χρόνο. Ο σύγχρονος άνθρωπος, αποκομμένος από την παράδοση, νομίζει πως η τεχνολογία και η θεωρητική γνώση του αρκούν για να δημιουργεί χωρίς να καταβάλλει ιδιαίτερο κόπο. Αλλωστε, η λαϊκή και παραδοσιακή μας μουσική συνδέεται πολύ και ουσιαστικά με τη δυτική μουσική παράδοση. Οταν εμπεριέχεις και τα δύο γιατί τα βιώνεις, δεν χρειάζεται να εφεύρεις τρόπους για να τα συνδυάσεις. Πρόκειται για δύο συμπληρωματικούς τρόπους αντίληψης του κόσμου και όχι για διαφορετικούς κόσμους. Θεωρώ το ίδιο οπισθοδρομικό να τοποθετούμε την παράδοση σε μουσείο με το να τη βαφτίζουμε παλιά και παρωχημένη και να την αγνοούμε. Προσωπικά αρνούμαι να πέσω στην παγίδα.
Γιατί από Γιώργος Κεφαλλωνίτης, όπως είναι το πραγματικό σας όνομα, επιλέξατε να συστηθείτε καλλιτεχνικά ως Γιώργος Περού;
Δεν αισθάνθηκα ποτέ πως πήρα κάποια απόφαση. Απλώς υιοθέτησα κάτι που έτσι κι αλλιώς με χαρακτήριζε καιρό πριν μπω επαγγελματικά στη μουσική. Προέκυψε ως κάτι πολύ φυσικό. Αγαπώ ιδιαίτερα τα παρατσούκλια και νομίζω ότι δηλώνουν κάτι για τους ανθρώπους που τα φέρουν, όπως δηλωτικό μπορεί να γίνει ένα ρούχο που φοράς συχνά. Οι φίλοι που με γνωρίζουν χρόνια ξέρουν πως το «Περού» δεν φτιάχτηκε ποτέ για καλλιτεχνικό ψευδώνυμο, αλλά ξεκίνησε ως αστείο μιας παρέας φίλων.
Εχετε υπογράψει τη μουσική στην επιτυχημένη παράσταση «12 Ενορκοι». Ποια είναι η πιο έντονη ανάμνηση που έχετε από αυτή τη συνεργασία;
Αναμφίβολα η δυνατότερη στιγμή ήταν η παρουσίαση της παράστασης στο Μέγαρο Δουκίσσης Πλακεντίας με ζωντανή μουσική. Ημασταν έξι μουσικοί στο μπαλκόνι του μεγάρου και από κάτω ήταν σχεδόν 1.000 άνθρωποι. Ο συντονισμός και η δόνηση που ένιωσα ήταν πρωτόγνωρα. Ηταν μεγάλο στοίχημα για μένα να αποδοθεί ζωντανά η ατμόσφαιρα της μουσικής και με την πολύτιμη βοήθεια αγαπημένων φίλων κερδήθηκε.
Στο άλμπουμ «Η πρώτη αχτίδα» αναλαμβάνετε εξ ολοκλήρου ενορχήστρωση και παραγωγή. Τι σας δίνει -και τι σας στερεί- αυτή η πλήρης καλλιτεχνική αυτονομία;
Σίγουρα μου παρέχει καλύτερο έλεγχο του αποτελέσματος, αλλά και ένα αίσθημα βαθιάς ικανοποίησης που νιώθει ένας μάστορας που έφτιαξε με τα χέρια του κάτι χρήσιμο και όμορφο. Εχω την τάση να είμαι ανοιχτός και ομολογώ πως κατά καιρούς έχω εισπράξει τρομερή ενέργεια από τη συνύπαρξη και τη συλλογική δουλειά. Ομως, στην αποθέωση του ατομικισμού και της αυτοαναφορικότητας που βιώνουμε η διατήρηση μιας ομάδας που συμβάλλουν όλοι στο αποτέλεσμα μοιάζει εξαιρετικά δύσκολη πια.
Το single «Εφυγα από σένα» έχει στοιχεία νοσταλγίας και φυγής. Πιστεύετε ότι η φυγή σήμερα είναι ανάγκη ή ψευδαίσθηση;
Με έναν παράδοξο τρόπο ισχύουν και τα δύο. Αυτή η φυγή απ’ όλους και απ’ όλα που αναφέρεται στο τραγούδι είναι ίσως ανάγκη της στιγμής, αλλά όταν την επιχειρούμε διαπιστώνουμε πως πρόκειται για ψευδαίσθηση. Δεν μπορούμε να δραπετεύσουμε από τον εαυτό μας, ούτε από τα αισθήματά μας. Οπως λέει ο στίχος στη συνέχεια: «Από τίποτα δεν ξέφυγα, ούτε κι απ’ τον εαυτό μου». Ισως ήδη να νοσταλγούμε τον όποιο εαυτό αφήνουμε πίσω μας.
Η «χειροποίητη» αισθητική του δίσκου ξεχωρίζει. Είναι συνειδητή αντίσταση στην υπερπαραγωγή της εποχής ή απλώς προσωπική ανάγκη;
Η ανάγκη μου για ένα αποτέλεσμα με ταυτότητα και χαρακτήρα συμπίπτει με μια εποχή όπου έχει ολοκληρωτικά σχεδόν κυριαρχήσει το κατασκεύασμα και το καλλιτεχνικό προϊόν αντιμετωπίζεται ως κάτι αναλώσιμο. Μικρή σημασία έχει αν κάποιος επιλέγει την υπερπαραγωγή ή μια πιο λιτή προσέγγιση. Αν κάποιος προσπαθεί μόνο να εντυπωσιάσει χωρίς περιεχόμενο, είτε με κάποιο φανταχτερό περιτύλιγμα είτε με μια υποκριτική αυθεντικότητα εύκολα αποκαλύπτεται. Στη συνήθεια να αρκούμαστε σε αυτό είναι σημαντικό να αντιστεκόμαστε.
Τα τραγούδια σας εστιάζουν στον άνθρωπο και στην υπαρξιακή του αγωνία. Πιστεύετε ότι η σύγχρονη ελληνική κοινωνία βρίσκεται σε μια περίοδο συλλογικής αναζήτησης ταυτότητας;
Το πιο ισχυρό χαρτί μιας κοινωνίας είναι η ικανότητά της να αθροίζει ετερόκλητα στοιχεία και να συνθέτει. Αυτό υπήρξε και το χαρακτηριστικό του Ελληνισμού σε περιόδους ακμής. Παρατηρούμε παρ’ όλα αυτά συμπεριφορές που θυμίζουν αγέλη αντί πολιτισμένη κοινωνία και αυτό είναι αρκετά τρομακτικό – σημάδι παρακμής. Κάθε φορά που ζοριζόμαστε επιστρατεύουμε έναν ακραίο συντηρητισμό κι όταν οι συνθήκες μοιάζουν κάπως ευνοϊκές, φοράμε ξαφνικά το προσωπείο μιας ανεύθυνης προοδευτικότητας. Η πλειονότητα αποφεύγει να αντικρίσει τον εαυτό της στον καθρέφτη και η άρνηση αυτή έχει πάρει διαστάσεις κοινωνικού αυτοματισμού πλέον. Είμαστε αντιδραστικοί, φοβικοί και συχνά εθελοτυφλούμε. Δεν χαράζουμε δρόμους, δεν ορίζουμε κατευθύνσεις, δεν σχεδιάζουμε. Πηγαίνουμε όπου μας οδηγούν οι εξελίξεις και καταπνίγουμε ό,τι υποπτευόμαστε πως μπορεί να ταράξει τις εύθραυστες ισορροπίες μας. Κοινωνίες που δεν φροντίζουν να εξελιχθούν μοιραία αναγκάζονται να προσαρμοστούν παρά τη θέλησή τους σε νέες πραγματικότητες που ενδεχομένως θα τους επιβληθούν. Αναλογιστείτε πόσο λοιδορήθηκαν ή αγνοήθηκαν με σχεδόν τιμωρητική διάθεση όσοι επιχείρησαν να αποκαλύψουν σε αυτή την κοινωνία το αληθινό της πρόσωπο και να εκφραστούν ελεύθερα.
Σε μια εποχή έντονων κοινωνικών και πολιτικών αντιθέσεων, ποιος θεωρείτε ότι είναι ο ρόλος του τραγουδοποιού;
Ενας άνθρωπος, όποια και είναι η ιδιότητα του, έχει μια βασική υποχρέωση απέναντι στον κοινωνικό ιστό που τον περιέχει: να είναι υπεύθυνος πολίτης. Λόγω της φύσης του το τραγούδι ασκεί γοητεία και αποτελεί στοιχείο βιωματικής παιδείας. Συνεπώς ο τραγουδοποιός αναλαμβάνει και την ανάλογη ευθύνη εφόσον τα παρουσιάζει δημόσια. Τα τραγούδια ίσως να μην μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο, αλλά μπορούν να επηρεάσουν και να διαμορφώσουν τις συνειδήσεις των ανθρώπων που θα τον αλλάξουν. Σε απάνθρωπους καιρούς σκοπός είναι να παραμείνουμε άνθρωποι και να σώσουμε όση ομορφιά μπορεί να σωθεί.
