Αυστηροί κανόνες, οριζόντιες απαγορεύσεις σε Natura και δάση, καθώς και σαφή όρια χωροθέτησης φέρνει το σχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Σε δημόσια διαβούλευση τίθεται το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ), με σκοπό τον καθορισμό σαφών κανόνων, κριτηρίων και περιορισμών για την εγκατάσταση νέων σταθμών πράσινης ενέργειας και συστημάτων αποθήκευσης έως το 2050. Όπως υπογράμμισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, το νέο πλαίσιο εισάγει αυστηρότερους κανόνες για την προστασία του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών, βάζοντας τέλος στην άναρχη χωροθέτηση.
Το νέο σχέδιο αντικαθιστά το πρώτο θεσμικό πλαίσιο του 2008, λαμβάνοντας υπόψη τις σύγχρονες περιβαλλοντικές και οικονομικές συνθήκες. Οι βασικότερες αλλαγές επικεντρώνονται σε οριζόντιες απαγορεύσεις και συγκεκριμένα ποσοστά εδαφικής κάλυψης ανά κατηγορία τεχνολογίας.
Οι βασικές ρυθμίσεις για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς
Για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων θεσπίζονται καθολικές απαγορεύσεις. Ειδικότερα, δεν επιτρέπεται πλέον η τοποθέτησή τους σε:
Προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000, δάση και δασικές εκτάσεις.
Υγροτόπους Ραμσάρ, μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους και ακτές κολύμβησης.
Εθνικούς δρυμούς, μνημεία της φύσης, αισθητικά δάση και Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους.
Αρχαιολογικές ζώνες προστασίας Α, μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και περιοχές με αναβαθμίδες.
Παράλληλα, το μέγιστο ποσοστό εδαφικής κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς που δεν διαθέτουν περιβαλλοντική αδειοδότηση περιορίζεται στο 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα. Επιπλέον, καθιερώνεται η υποχρέωση εκπόνησης ειδικής μελέτης θέασης για εγκαταστάσεις που βρίσκονται πλησίον ιστορικών τόπων και παραδοσιακών οικισμών.
Οι περιορισμοί για τη χωροθέτηση αιολικών πάρκων
Αντίστοιχα, για τους αιολικούς σταθμούς θεσπίζονται αυστηρά γεωγραφικά και υψομετρικά κριτήρια, με οριζόντιο αποκλεισμό στις εξής περιπτώσεις:
Στην Αττική, στη Μητροπολιτική Περιοχή της Θεσσαλονίκης και σε περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων.
Σε νησιά με έκταση μικρότερη από 300 τετραγωνικά χιλιόμετρα (με εξαίρεση έργα δημόσιου συμφέροντος, όπως μονάδες αφαλάτωσης).
Σε περιοχές υψηλής τουριστικής ανάπτυξης και εκτός σχεδίου ζώνες που προορίζονται για χρήσεις αναψυχής.
Σε ζώνες απολύτου προστασίας της φύσης, πυρήνες εθνικών δρυμών και ακτές κολύμβησης.
Ειδικά για τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) της ορνιθοπανίδας, οι ανεμογεννήτριες επιτρέπονται μόνο κατ’ εξαίρεση, εφόσον το προβλέπει η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και το αιολικό δυναμικό ξεπερνά τα 7,5 μέτρα ανά δευτερόλεπτο. Στον νησιωτικό χώρο, η φέρουσα ικανότητα για αιολικά έργα ορίζεται κατά μέγιστο στο 4% της έκτασης ανά Δημοτική Ενότητα.
Ποιες κατηγορίες έργων εξαιρούνται
Οι νέες ρυθμίσεις του ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν εφαρμόζονται αναδρομικά. Από το πεδίο εφαρμογής εξαιρούνται τα εν λειτουργία έργα, καθώς και οι σταθμοί που έχουν ολοκληρώσει την περιβαλλοντική αδειοδότηση ή έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας του φακέλου τους μέχρι την έναρξη της δημόσιας διαβούλευσης.
Εκτός πλαισίου μένουν επίσης οι σταθμοί αντλησιοταμίευσης, τα μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα ισχύος άνω των 15MW, ορισμένες κατηγορίες μικρών σταθμών (π.χ. βιομάζα κάτω από 1MW, μικρές ανεμογεννήτριες κάτω από 60kW) καθώς και τα οικιακά φωτοβολταϊκά που τοποθετούνται σε στέγες κτιρίων.
