Η κεντρική τράπεζα προχωρά στην πρώτη αύξηση μετά από τριετή παύση, αντιδρώντας στην άνοδο του πληθωρισμού στην ευρωζώνη
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχώρησε, για πρώτη φορά μετά τον Σεπτέμβριο του 2023, σε αύξηση των βασικών της επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, έπειτα από τρία χρόνια σταθερότητας. Η απόφαση ελήφθη καθώς ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη ενισχύθηκε τον Μάιο και διαμορφώθηκε στο 3,2%, εξέλιξη που οδήγησε το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,25% από 2%.
Στην ανακοίνωσή του, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ επαναλαμβάνει ότι παραμένει προσηλωμένο στη χάραξη νομισματικής πολιτικής που θα διασφαλίζει την επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα. Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, αποφάσισε την αύξηση και των τριών βασικών επιτοκίων, υπογραμμίζοντας ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να δημιουργεί πληθωριστικές πιέσεις. Η ΕΚΤ εκτιμά ότι η κίνηση αυτή είναι κατάλληλη για μια σειρά πιθανών εξελίξεων που σχετίζονται με τη διαταραχή στις αγορές ενέργειας και τις επιπτώσεις της στις προοπτικές της ευρωζώνης.
Σύμφωνα με το βασικό σενάριο των νέων προβολών των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να κινηθεί κατά μέσο όρο στο 3,0% το 2026, στο 2,3% το 2027 και να υποχωρήσει στο 2,0% το 2028. Για τον δομικό πληθωρισμό –χωρίς ενέργεια και τρόφιμα– οι προβλέψεις τοποθετούν τον μέσο όρο στο 2,5% για το 2026 και το 2027 και στο 2,2% για το 2028.
Σε σχέση με τις προβολές του Μαρτίου, οι νέες εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό του 2026 και του 2027 έχουν αναθεωρηθεί ανοδικά, κυρίως λόγω της υψηλότερης αναμενόμενης πορείας των τιμών της ενέργειας. Η αύξηση αυτή εκτιμάται ότι θα μεταφερθεί, σε κάποιο βαθμό, και στις τιμές των τροφίμων, των αγαθών και των υπηρεσιών.
Για την οικονομική ανάπτυξη, το βασικό σενάριο προβλέπει ρυθμό 0,8% το 2026, 1,2% το 2027 και 1,5% το 2028. Οι προβλέψεις για τα δύο πρώτα έτη έχουν αναθεωρηθεί προς τα κάτω, καθώς η επίδραση του πολέμου στις αγορές βασικών εμπορευμάτων, στα πραγματικά εισοδήματα και στην εμπιστοσύνη αποδεικνύεται εντονότερη από τις αρχικές εκτιμήσεις.
Οι προοπτικές παραμένουν αβέβαιες, με ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και καθοδικούς για την ανάπτυξη. Η τελική επίδραση της ενεργειακής κρίσης θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την ένταση των διαταραχών, αλλά και από το εύρος των έμμεσων και δευτερογενών επιδράσεων στην οικονομία της ευρωζώνης. Η αβεβαιότητα αυτή αποτυπώνεται και στο εύρος των επικαιροποιημένων ενδεικτικών σεναρίων που θα δημοσιευθούν μαζί με τις νέες προβολές στον ιστότοπο της ΕΚΤ.
Με τη σημερινή απόφαση, το Διοικητικό Συμβούλιο επισημαίνει ότι παραμένει σε θέση να ανταποκριθεί στις προκλήσεις που δημιουργεί ο πόλεμος, υιοθετώντας μια προσέγγιση που βασίζεται στα διαθέσιμα στοιχεία και σε αξιολόγηση από συνεδρίαση σε συνεδρίαση. Η κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής θα καθορίζεται από την εκτίμηση των προοπτικών του πληθωρισμού, των κινδύνων που τις συνοδεύουν, της δυναμικής του υποκείμενου πληθωρισμού και του τρόπου με τον οποίο μεταδίδεται η νομισματική πολιτική στην οικονομία. Το Συμβούλιο τονίζει ότι δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων σε συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων.
