Η ολοένα και συχνότερη εμφάνιση ακραίων κυμάτων καύσωνα στην Ευρώπη δεν επηρεάζει μόνο τις θερμοκρασίες, αλλά δημιουργεί και νέες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία, με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC) να χτυπά καμπανάκι για την ανάπτυξη του βακτηρίου Vibrio (δονάκιο), το οποίο μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις.
Η αξιολόγηση του κινδύνου βασίζεται κυρίως σε δύο παραμέτρους: τη θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας και τη συγκέντρωση αλάτων στα παράκτια ύδατα.
Το Vibrio απαντάται φυσιολογικά στα παράκτια νερά, ιδιαίτερα όταν αυτά είναι θερμά και υπάρχει ανάμειξη θαλασσινού και γλυκού νερού. Αν και οι λοιμώξεις παραμένουν σχετικά σπάνιες στην Ευρώπη, η συνεχής άνοδος της θερμοκρασίας της θάλασσας δημιουργεί ολοένα πιο ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη και τη διασπορά του βακτηρίου σε νέες περιοχές.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι μετά τον ισχυρό καύσωνα που έπληξε την Κεντρική Ευρώπη στα τέλη Ιουνίου και στις αρχές Ιουλίου, ο κίνδυνος αυξήθηκε σημαντικά σε αρκετές ακτές, σε επίπεδα ασυνήθιστα για την εποχή.
Παραδοσιακά, οι περιοχές με αυξημένο κίνδυνο εντοπίζονταν στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας, της Βαλτικής και σε τμήματα της Βόρειας Θάλασσας, όπου η αλατότητα των υδάτων είναι κατάλληλη για την ανάπτυξη του βακτηρίου. Υψηλός κίνδυνος καταγράφεται επίσης στις εκβολές μεγάλων ποταμών, όπου μεταβάλλεται η σύσταση του νερού.
Οι προβλέψεις του ECDC δείχνουν ότι οι ευνοϊκές συνθήκες επεκτείνονται πλέον και σε νέες παράκτιες περιοχές της Ευρώπης.
Ποιες χώρες βρίσκονται σήμερα σε αυξημένο κίνδυνο
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του ECDC, αυξημένος κίνδυνος για παρουσία του βακτηρίου καταγράφεται σε παράκτιες περιοχές των εξής χωρών:
- Βουλγαρία
- Εσθονία
- Γαλλία
- Γερμανία
- Λιθουανία
- Πολωνία
- Ρουμανία
- Σουηδία
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τις τρέχουσες προβλέψεις, δεν περιλαμβάνεται προς το παρόν στις περιοχές υψηλού κινδύνου.
Πώς μεταδίδεται το βακτήριο
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι άνθρωποι μπορούν να μολυνθούν με δύο βασικούς τρόπους. Ο πρώτος είναι όταν μολυσμένο θαλασσινό νερό έρθει σε επαφή με αμυχές ή ανοιχτές πληγές στο δέρμα. Ο δεύτερος αφορά την κατανάλωση ωμών ή ανεπαρκώς μαγειρεμένων θαλασσινών και οστρακοειδών, όπως τα στρείδια.
Τα συμπτώματα της λοίμωξης
Η λοίμωξη από το βακτήριο Vibrio, γνωστή ως δονάκωση ή vibriosis, εκδηλώνεται με διαφορετικό τρόπο ανάλογα με τον τρόπο μόλυνσης.
Όταν η μετάδοση γίνει μέσω μολυσμένων θαλασσινών, τα συχνότερα συμπτώματα είναι διάρροια, έντονος κοιλιακός πόνος, ναυτία, έμετος, πυρετός και ρίγη.
Εάν το βακτήριο εισέλθει στον οργανισμό μέσω πληγής, μπορεί να προκαλέσει τοπική λοίμωξη με κοκκίνισμα, πρήξιμο και έντονο πόνο, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις είναι πιθανό να εμφανιστεί και ωτίτιδα όταν έχει μολυνθεί το δέρμα στην περιοχή του αυτιού.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι χωρίς έγκαιρη θεραπεία οι λοιμώξεις μπορεί να εξελιχθούν σε σοβαρές επιπλοκές, ιδιαίτερα σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
