Οπως αναφέραμε, κλείνοντας το άρθρο μας της Παρασκευής, η Τουρκία είναι απούσα από τις διαδικασίες ερευνών και εκμετάλλευσης των ενεργειακών πόρων της ανατολικής Μεσογείου, όπου δραστηριοποιούνται κυρίως οι αμερικανικές εταιρίες Chevron, ExxonMobil και ConocoPhillips. Βασικός λόγος της απουσίας της Τουρκίας είναι η επίμονη άρνησή της να αποδεχτεί τις πρόνοιες του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας το οποίο διέπεται κυρίως από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), την οποία δεν έχει υπογράψει η Αγκυρα και η οποία ορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των κρατών στους ωκεανούς και καθορίζει τις θαλάσσιες ζώνες, τη ναυσιπλοΐα, την προστασία του περιβάλλοντος και την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων.
Επίσης, αναφέραμε ότι ένας επιπρόσθετος λόγος είναι η συνεχιζόμενη κατοχή του 37% της Κύπρου και η άρνησή της να αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία, που οδηγεί την Αγκυρα στον αυτοαποκλεισμό της από διεθνείς συμπράξεις, όπως το Φόρουμ Φυσικού Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου. Η Τουρκία, μετά την επιλογή της να αποκλειστεί για τους λόγους που αναφέραμε πιο πάνω, συγκρότησε τη δική της στρατηγική.
Οσον αφορά την παραχώρηση των τεμαχίων της κυπριακής ΑΟΖ σε ξένες εταιρίες, η Τουρκία αντιδρά αμφισβητώντας την κυπριακή ΑΟΖ και προβάλλοντας αξιώσεις βάσει της παράνομης «ΤΔΒΚ», είτε με παράνομες έρευνες και παράνομες γεωτρήσεις είτε με ναυτικές περιπολίες που γίνονται για εκφοβισμό των εταιριών που στέλνουν γεωτρύπανα στην περιοχή.
Μάλιστα, επειδή η Τουρκία αδυνατεί να χωρίσει τεμάχια στη θάλασσα και να προκηρύξει διεθνείς διαγωνισμούς παραχώρησης, αφού καμία διεθνής εταιρία δεν θα δεχόταν να αναλάβει την έρευνα και εκμετάλλευση παρανόμως χαραχθέντος τεμαχίου, προχώρησε στην αγορά δικών της ερευνητικών σκαφών και πλωτών γεωτρυπάνων, με σκοπό να προβεί σε καθαρά μονομερείς παράνομες ενέργειες στην ανατολική Μεσόγειο και παραβιάσεις της κυπριακής ΑΟΖ.
Οι παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ εντός αδειοδοτημένων τεμαχίων διαπράχθηκαν κυρίως από το 2014 και μετά, με διεξαγωγή παράνομων ερευνών από σκάφη όπως το «Μπαρμπαρός» και το «Ορούτς Ρέις» και με παράνομες γεωτρήσεις με τη χρήση των τουρκικών γεωτρύπανων «Φατίχ» και «Γιαβούζ».
Επίσης, η Τουρκία, το 2018, παρενόχλησε με πολεμικά πλοία και αναχαίτισε την πορεία του ερευνητικού σκάφους «Saipem 12000», το οποίο είχε μισθωθεί από την ENI για ερευνητικές γεωτρήσεις στον στόχο «Σουπιά» (τεμάχιο 3), ενώ το 2021 παρενόχλησε και το ερευνητικό σκάφος «Nautical Geo» (γαλλοϊταλικών συμφερόντων) τον Οκτώβριο του 2021.
Να σημειωθεί ότι, μετά την επιβολή κυρώσεων από την Ε.Ε. εναντίον προσώπων που εμπλέκονται στις παράνομες γεωτρήσεις (πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και απαγόρευση εισόδου), η Τουρκία έχει περιορίσει τις παράνομες δραστηριότητές της στην κυπριακή ΑΟΖ. Εκτός των παραπάνω, η Τουρκία με επιστολή που απέστειλε στον ΟΗΕ, τη 18η Μαρτίου 2020, γνωστοποίησε τα εξωτερικά όρια της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στην ανατολική Μεσόγειο, τμήμα της οποίας οριοθετήθηκε παράνομα με τη Συμφωνία Οριοθέτησης Υφαλοκρηπίδας μεταξύ της Δημοκρατίας της Τουρκίας και του ψευδοκράτους και άλλο τμήμα της οποίας οριοθετήθηκε επίσης παράνομα μέσω του Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας – Κράτους της Λιβύης για την Οριοθέτηση Θαλασσίων Ζωνών Δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο της 27ης Νοεμβρίου 2019.
Mυστικές συνομιλίες
Επίσης, έχει αναφερθεί σε τουρκικά ΜΜΕ ότι η Τουρκία πραγματοποιεί μυστικές συνομιλίες με τη Συρία για τον καθορισμό Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) στην ανατολική Μεσόγειο. Το ζήτημα επανήλθε στο προσκήνιο μέσω επίσημης επιστολής του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, προς την τουρκική Εθνοσυνέλευση, στην οποία ο Τούρκος ΥΠΕΞ επιβεβαίωσε ότι έχουν δοθεί οδηγίες σε αρμόδιους τουρκικούς θεσμούς να επεξεργαστεί το σχέδιο μιας πιθανής συμφωνίας με τη Συρία, κατά τα πρότυπα του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου.
Στόχος της Τουρκίας είναι με τη συμφωνία αυτή να προσδώσει «νομιμότητα» στο τουρκολιβυκό μνημόνιο και να επιβάλει την άποψή της ότι τα νησιά δεν δικαιούνται ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα. Τελευταία κίνηση της Τουρκίας στην ενεργειακή σκακιέρα της ανατολικής Μεσογείου είναι τα σχέδια για την κατασκευή μιας ενεργειακής «γέφυρας» με τα Κατεχόμενα της Κύπρου, προωθώντας τη δημιουργία ενός υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου που θα συνδέει το Ανεμούριον της Κιλικίας με την κατεχόμενη Κερύνεια.
Μετά την υπογραφή σχετικού μνημονίου μεταξύ της Τουρκίας και του ψευδοκράτους, για την κατασκευή ενός διπλού αγωγού φυσικού αερίου καθώς και των απαραίτητων υποδομών, η Αγκυρα εξέδωσε NAVTEX με ισχύ έως τις 30 Αυγούστου, δεσμεύοντας περιοχή στην ανατολική Μεσόγειο για τη διενέργεια σεισμικών και προπαρασκευαστικών ερευνών από το «Ορούτς Ρέις».
Ο υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της Τουρκίας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, δήλωσε ότι το σχέδιο προβλέπει την κατασκευή δύο αγωγών διαμέτρου 22 ιντσών, μέσω των οποίων το αέριο θα μπορεί να μεταφέρεται από την Τουρκία προς τα Κατεχόμενα, αλλά και προς την αντίθετη κατεύθυνση, με τελικό στόχο να διοχετεύεται μέσω Τουρκίας στην Ευρώπη.
Είναι προφανές ότι η Αγκυρα, με το έργο αυτό, προσπαθεί να μπει «σφήνα» στους ενεργειακούς σχεδιασμούς της ανατολικής Μεσογείου και να δημιουργήσει μια «φθηνή» λύση για τη μεταφορά του φυσικού αερίου μέσω Τουρκίας στην Ευρώπη. Επίσης, μέρος της ενεργειακής της στρατηγικής είναι η υποθαλάσσια ηλεκτρική σύνδεση Τουρκίας – Κατεχομένων, με στόχο αφενός την πλήρη ενσωμάτωσή τους στις τουρκικές ενεργειακές υποδομές και αφετέρου τη δημιουργία μιας έτοιμης δομής για ηλεκτρική διασύνδεση και της Κυπριακής Δημοκρατίας με το δίκτυο της Ευρώπης.
Η προσπάθεια παρουσίασης και των δύο αυτών έργων ως «γέφυρας προς την Ε.Ε.» αφενός αποτελεί μοχλό πίεσης για την έμμεση νομιμοποίηση του ψευδοκράτους ως ενεργειακού εταίρου και αφετέρου οδηγεί σε ακύρωση την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδος – Κύπρου, καθώς και το σχέδιο του αγωγού EastMed (East Mediterranean Pipeline). Και όλα αυτά, ενώ είμαστε ακόμα στο «περίμενε» στην Κάσο, με βάση τις διαβεβαιώσεις του κ. Γεραπετρίτη ότι το έργο θα προχωρήσει κανονικά, και ενώ υπάρχουν νέες διεργασίες για την «επίλυση» του Κυπριακού με σχέδιο που έχει «άρωμα» Ανάν.
