To αγαπημένο επιχείρημα της κυβέρνησης είναι πως η Δικαιοσύνη είναι ενιαία, άρα δεν μπορεί η αντιπολίτευση τη μία να τη θεωρεί άθυρμα κυβερνητικών επιδιώξεων, όταν δεν της αρέσουν οι αποφάσεις της, και την άλλη να πανηγυρίζει όταν της αρέσουν. Στην πράξη: «Δεν μπορείς, κυρία αντιπολίτευση, τη μία να διαμαρτύρεσαι για την αρχειοθέτηση των υποκλοπών και την άλλη να χαίρεσαι για την εισαγγελική πρόταση περί παραπομπής Τριαντόπουλου. Ή τα σέβεσαι όλα ή τίποτα. Α λα καρτ Δικαιοσύνη δεν υπάρχει».
Ισχυρίζομαι ότι η θέση αυτή περί ενιαίας Δικαιοσύνης είναι για λόγους νομικούς και πολιτικούς, αντικειμενικούς και υποκειμενικούς ολότελα λάθος. Νομικά είναι λάθος κατ’ αρχάς γιατί το σύστημα ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων μας είναι ο λεγόμενος διάχυτος έλεγχος. Ελλείψει συνταγματικού δικαστηρίου πίσω από τις αποφάσεις του οποίου θα στοιχίζονται υποχρεωτικώς τα δικαστήρια, μπορούν δύο Πρωτοδικεία διαφορετικών περιφερειών να εκδώσουν δύο διαφορετικές αποφάσεις. Το ένα να πει «συνταγματικός ο νόμος Κατσέλη», το άλλο να πει «αντισυνταγματικός».
Εχει συμβεί. Γίνεται. Μπορούν δύο δικαστήρια, ένα πρωτοβάθμιο και ένα δευτεροβάθμιο, επίσης να αποφασίσουν διαφορετικά. Συνέβη στη Φλώρινα για τη λειτουργία φροντιστηρίων όπου θα διδάσκεται η «μακεδονική γλώσσα» και μάλιστα έπειτα από αναίρεση που έκανε ο πρώην εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ισίδωρος Ντογιάκος. Το ένα δικαστήριο δικαίωσε τον εισαγγελέα, το άλλο αποφάσισε κάτι διαφορετικό. Μπορεί το ίδιο ανώτατο δικαστήριο, η ίδια Ολομέλεια, να ασχοληθεί με το ίδιο κατά βάση θέμα και να εκδώσει διαφορετική απόφαση σε διαφορετικό χρόνο.
Αλλη απόφαση εξέδωσε για τα funds και για τους τόκους των «κόκκινων» δανείων ο Αρειος Πάγος πριν πάρει η Ελλάς την επενδυτική βαθμίδα και άλλη μετά. Και το ωραίο είναι πως η συνολική δαπάνη για τη ρύθμιση, στην οποία εκτός από τις τράπεζες συμμετείχε και το κράτος, δεν ξεπέρασε τα 700 εκατ. ευρώ. Η Δικαιοσύνη με βάση τη νομοθεσία μας μπορεί να αποφασίσει τα κανονικά και τα ανάποδα και να μην είναι ενιαία. Αστείον λοιπόν από νομικής απόψεως το επιχείρημα που αναμασά πολλές φορές και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. Είναι αστείο όμως και για λόγους πολιτικούς και συνδικαλιστικούς.
Το πώς βλέπει κανείς τις εξελίξεις στον χώρο της Δικαιοσύνης είναι θέμα οπτικής γωνίας. Και καμιά φορά και οικογενειακού συμφέροντος. Οι δύο ενώσεις που υπάρχουν δεν λένε πάντοτε τα ίδια. Λένε και διαφορετικά. Οι συνδικαλιστές επίσης μπορεί να βρίσκουν τη μία την κυβέρνηση αυταρχική, και την άλλη, με τα «σέα» τους και τα «μέα» τους, αναιρώντας τον εαυτό τους, μπορούν να κάνουν κυβίστηση στον αέρα υπέρ της κυβέρνησης καλύτερη και από την Κομανέτσι. Χωρίς να δίνουν λογαριασμό σε κανέναν.
Ανακοινώσεις
Την προηγούμενη εβδομάδα εντυπωσιαστήκαμε. Η ρύθμιση για την αναστολή του αυτοδιοίκητου ήταν αναρτημένη στον ιστότοπο του υπουργείου Δικαιοσύνης για διαβούλευση μέρες και δεν μιλούσε κανείς. Οταν την έκανε πρώτο θέμα η εφημερίδα μας, ακολούθησαν με ανακοινώσεις τους οι δικαστικές ενώσεις. Ενώ έπρεπε να είχαν προηγηθεί ημών. Ούτε εδώ ήταν ενιαία η Δικαιοσύνη. Το ζήτημα όμως είναι και συστημικό. Εις τρόπον ώστε η πολιτική να εκμεταλλεύεται ασύστολα την εξάρτηση που έχει νομοθετήσει για να χειραγωγεί τη Δικαιοσύνη χωρίς να παρεμβαίνει εμφανώς στο έργο της.
Αλλιώς αποφασίζει ένας πρωτοδίκης που ξέρει ότι αργεί η κρίση του και δεν εξαρτάται η σταδιοδρομία του από μια περιστασιακή κυβερνητική πλειοψηφία και έναν περαστικό υπουργό Δικαιοσύνης, αλλιώς ένας εφέτης που κρίνεται για προαγωγή και παίζει μια ολόκληρη σταδιοδρομία στα ζάρια αν τυχόν έχει να χειριστεί απόφαση με προεκτάσεις πολιτικές ή επιχειρηματικές, και αλλιώς ένας αρεοπαγίτης στας δυσμάς της σταδιοδρομίας του, που μπορεί να έχει και σκιές σε θέματα διαφάνειας, άρα είναι «ευάλωτος». Ούτε εδώ αποφασίζει ενιαία η Δικαιοσύνη. Ο πρωτοδίκης μπορεί τυχόν να ρίξει καμπάνες στην επιμέτρηση της ποινής και να ζητήσει να ανοίξει ξανά ο φάκελος μιας υπόθεσης, ο αρεοπαγίτης με τις σκιές μπορεί τυχόν να αρχειοθετήσει την υπόθεση και μετά να πάρει τα βουνά εξαφανιζόμενος.
Πιθανολογείται, τέλος, ότι υπάρχει και μια Δικαιοσύνη, που εύχομαι να μην αποδειχτεί ποτέ ότι υπάρχει, που ότι τα γραφεία της φέρεται είναι συγκοινωνούντα δοχεία με τα γραφεία κορυφαίων παραγόντων της εκτελεστικής εξουσίας. Για το καλό όλων μας, ξορκίζω την πιθανότητα να υπάρχει τέτοια Δικαιοσύνη, αποδιώχνω τη σκέψη. Βεβαίως υπάρχει και ο αντίλογος. Δεν είναι ελληνικό το φαινόμενο.
Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Καρλσρούης εναρμονίστηκε με το κρατικό συμφέρον και την άποψη του υπουργείου Οικονομικών της Γερμανίας στην κρίση της ευρωζώνης. Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έλαβε συγκεκριμένης ιδεολογικής απόχρωσης απόφαση για τις αμβλώσεις επί Τραμπ, αν και τώρα τελευταία τον «αντιπολιτεύεται» και προκαλεί την ενόχλησή του. Αλλά εδώ, ακόμη και αν δεν συμφωνούμε, μιλάμε για ευρύτερα θέματα κρατικής πολιτικής.
Οχι για θέματα διαφάνειας και συμφερόντων. Οχι για θέματα παραβίασης ατομικών δικαιωμάτων και προστασίας του δημοσίου χρήματος. Συμπέρασμα: Οχι, λοιπόν, η Δικαιοσύνη δεν είναι ενιαία. Ενιαίοι είναι μόνον οι κανόνες δικαίου. Αλλιώς τους εφαρμόζει ο ένας και αλλιώς τους ερμηνεύει κατά το δοκούν, υποκρινόμενος ότι τους εφαρμόζει, ένας άλλος. Είναι θέμα συνείδησης.
Εχεις ή δεν έχεις.
