To βράδυ της εθνικής τραγωδίας των Ιμίων ο Θόδωρος Πάγκαλος, ο οποίος είχε το πάνω χέρι στη διαπραγμάτευση με τον Χόλμπρουκ (όσο ήταν ακέραιη η ανατολική Ιμια, μετά την κατάληψή της το έχασε), υποχρεώθηκε σε μια ταπεινωτική προφορική συμφωνία από τον συνομιλητή του: Η Ελλάς δεν θα επεκτείνει ποτέ τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο.
Η συμφωνία αυτή, συνοδευόμενη από αντίστοιχα ηχητικά ντοκουμέντα, φυλάσσεται μέχρι σήμερα στα αρχεία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Την έχουν αποκαλύψει ο Μιχάλης Ιγνατίουκαι ο Αθανάσιος Ελλις. Το γεγονός ότι η Ελλάς ανέλαβε αυτή τη δέσμευση έναντι των ΗΠΑ και όχι της Τουρκίας για το Αιγαίο (όχι για την ανατολική Μεσόγειο) έχει τη σημασία της: Ούτε οι σύμμαχοί μας ήταν ποτέ ένθερμοι υποστηρικτές των 12 μιλίων, καθώς το Αρχιπέλαγος είναι η μεγάλη θαλάσσια γέφυρα που ενώνει τα Βαλκάνια και τις εκεί βάσεις τους με τη Μέση Ανατολή και τα εκεί συμφέροντά τους. Απαγορεύεται στην αντίληψή τους να την ελέγχει «ένας». Αποκτά μεγάλη γεωπολιτική αξία. Παίρνουν «αέρα» τα μυαλά του.
Η προφορική αυτή συμφωνία περιεβλήθη και με τον τύπο της γραπτής συμφωνίας στη Μαδρίτη, με την οποία η Ελλάς αναγνώρισε το 1997 «νόμιμα και ζωτικά συμφέροντα» της Τουρκίας στο Αιγαίο και δεσμεύτηκε για την αποφυγή «μονομερών ενεργειών». Ρήτρα που περιελήφθη εκ νέου και στη Διακήρυξη Ειρήνης και Φιλίας που υπέγραψαν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο πρόεδρος Ερντογάν τον Δεκέμβριο του 2023 στο Μέγαρο Μαξίμου.
Οταν ανέλαβε την πρωθυπουργία ο Κυριάκος Μητσοτάκης, βρήκε έτοιμα στα συρτάρια του υπουργείου Εξωτερικών τα Προεδρικά Διατάγματα που είχε ετοιμάσει ο Νίκος Κοτζιάς για την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια, συνοδευόμενα από χάρτες, από γραμμές βάσης, ζώνες και πλήρεις υπολογισμούς που είχε συντάξει ένας ξακουστός Βρετανός εμπειρογνώμων, ο οποίος δεν άλλαξε στρατόπεδο, παρότι οι γείτονες του «έταζαν» γενναίο πριμ μετεγγραφής στις τάξεις τους. Ο πρωθυπουργός δεν ενδιαφέρθηκε για τα διατάγματα.
Τον Νοέμβριο του 2019 ο πρέσβης Πάιατ προειδοποίησε, σύμφωνα με τον Αλέξανδρο Τάρκα, τον πρωθυπουργό ότι επίκειται η υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου που θα έπληττε και τα 12 μίλια. Ο πρωθυπουργός δεν ενδιαφέρθηκε. Τον Δεκέμβριο του 2019 ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος είπε στον υπουργό Επικρατείας Γιώργο Γεραπετρίτη ότι σε πρώτη φάση πρέπει να απαντήσουμε στο παράνομο τουρκολιβυκό με επέκταση των χωρικών μας υδάτων στα 12 μίλια νοτίως της Κρήτης.
Ο υπουργός απάντησε ότι «δεν είναι σε αυτό το mood ο κύριος Μητσοτάκης»! Ο πρωθυπουργός πάλι δεν ενδιαφέρθηκε. Εννέα μήνες αργότερα, κατά τη διάρκεια της κρίσης του «Oruc Reis» τον Αύγουστο του 2020, ο υπουργός Δημόσιας Τάξης διακήρυξε ότι η επέκταση των χωρικών μας υδάτων στα 12 μίλια είναι «εθνικισμός». Την ίδια στιγμή ο υπουργός Επικρατείας διακήρυξε ότι «κόκκινη γραμμή μας είναι τα 6 μίλια».
Μέσα στη χρονιά που διανύουμε αποδόθηκε σε υφυπουργό Εξωτερικών της κυβέρνησης η φράση «δεν μπορούμε να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα στα 12 μίλια επειδή θα μπούμε στην ξηρά της Τουρκίας», η οποία αποσύρθηκε εσπευσμένα και διεγράφη από το διαδίκτυο ως «ψευδής είδηση».
Τον Μάρτιο του 2026 αποκαλύψαμε από αυτόν τον ιερό προμαχώνα του Τύπου ότι η προσθήκη στη σύμβαση της Ελληνικής Δημοκρατίας με τη Chevron που θα επιχειρήσει έρευνες υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης κάνει λόγο «για αναθεώρηση συντεταγμένων νότιων και πλευρικών ορίων από την Ελληνική Δημοκρατία», για «μελλοντική οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ με διμερή ή πολυμερή συμφωνία», για «ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα», για «απώλεια οριοθετημένης περιοχής» κ.ά.
Τα Χωροταξικά Σχέδια
Τέλη Αυγούστου του 2026 υπεγράφησαν πανηγυρικά τα Ειδικά Χωροταξικά Σχέδια για τον τουρισμό και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, που εξαιρούν το Καστελόριζο από τα πλωτά αιολικά πάρκα και κατ’ επέκταση από οικονομικές δραστηριότητες που συνδέονται με ΑΟΖ. Διαγράφουν επίσης τη λέξη «υφαλοκρηπίδα» από τον ορισμό των θαλάσσιων ζωνών για τις ΑΠΕ και, τέλος, εντάσσουν την Κρήτη στην… «ηπειρωτική Ελλάδα».
Με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για την επήρειά της σε μελλοντική οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών. Τελευταίο αλλά όχι έλασσον: Το έργο της πόντισης του καλωδίου με την Κύπρο από εθνικό μετατρέπεται σε ιδιωτικό μετά την πλειοψηφική είσοδο της γαλλικής Meridiam στην κοινοπραξία και το κυριαρχικό μας δικαίωμα εντός 12 μιλίων θα το υπερασπίσει, σύμφωνα με τη συμφωνία Μακρόν – Μητσοτάκη («Καθημερινή της Κυριακής»), πλοίο που θα φέρει τη γαλλική σημαία! Οχι την ελληνική!
Αφού λοιπόν προηγήθηκε αυτή η μακρά προετοιμασία διολισθήσεων και υποχωρήσεων από το 2019 έως σήμερα, αίφνης θυμήθηκε η κυβέρνηση να ανακινήσει πρώτη φορά στη θητεία της ζήτημα επέκτασης των 12 μιλίων. Το έβαλε και στη ρηματική διακοίνωση που απέστειλε στη γείτονα για τα θαλάσσια πάρκα της, το ψέλλισε και δημοσίως ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ. Η ευχή μας είναι μακάρι να επεκτείνει η κυβέρνηση τα χωρικά μας ύδατα στα 12 μίλια στη νότια Κρήτη ως προέκταση της συμφωνίας μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο.
Μακάρι -ακόμα περισσότερο- να έχουμε συνεννοηθεί με παράκτια κράτη όπως η Αίγυπτος, ο Λίβανος, το Ισραήλ (ας μην έχει υπογράψει το Mondego Bay) και, φυσικά, η Κύπρος για να αναγνωρίσουν αμέσως τα 12 μίλια μας. Προσοχή όμως: Η Ελλάς δεν χρειάζεται έναν μικρό θρίαμβο για να «σκεπάσει» μια μεγάλη υποχώρηση. Τυχόν υποχώρηση. Δεν χρειάζεται ένα βήμα μπροστά για να κάνει δέκα πίσω. 12 μίλια νοτίως της Κρήτης δεν σημαίνει ότι απεμπολούμε τα δικαιώματά μας νοτίως του Καστελόριζου και ότι χαρίζουμε αυτή την περιοχή στους Τούρκους στο πλαίσιο μιας συνολικής συμφωνίας οριοθέτησης από την οποία μάλλον θα βγούμε ζημιωμένοι!
Το καρπούζι στη μέση δεν είναι εθνικά ωφέλιμη εξωτερική πολιτική! Τα 12 μίλια νοτίως της Κρήτης θα τεμαχίσουν ένα τμήμα του τουρκολιβυκού μνημονίου, ναι. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι πρέπει να νομιμοποιήσουμε το άλλο μισό. Και, βεβαίως, να μην ξεχάσουμε ότι τα 12 μίλια αφορούν το Αιγαίο, όχι μόνο τη λεβεντογέννα Κρήτη.
Επειδή το 2027 το έθνος θα τιμήσει την επέτειο για τα 200 χρόνια από τον θάνατο του Γεωργίου Καραϊσκάκη, ένα έχουμε να πούμε στον κύριο πρωθυπουργό: Με μισές δουλειές πριν από τις κάλπες με στόχο εσωτερικό τον Σαμαρά και όχι εθνικό… «Καραϊσκάκης» δεν γίνεσαι. Θα στηρίξουμε κάθε εθνική πολιτική, ανεξαρτήτως συγκυρίας, με όλες μας τις δυνάμεις, αδιαφορώντας ποιος θα εισπράξει πολιτικό όφελος, αρκεί να γίνουν τα πράγματα σωστά. Αρκεί να ικανοποιηθεί το μακροπρόθεσμο εθνικό συμφέρον. Αλλιώς, αποκαλυπτήρια. Για όλα. Παρακολουθούμε κι εμείς τις εξελίξεις.
ΥΓ.: Τι περίεργο! Αξιωματούχοι του ΥΠΕΞ άρχισαν να διακινούν εμπιστευτικά το σενάριο για τα 12 μίλια νοτίως της Κρήτης τον περασμένο Μάρτιο. Μόλις άρχισε να γίνεται σαφές ότι ερρίφθη ο κύβος για το κόμμα Σαμαρά…
