Νέα αναταραχή προκαλεί στις διεθνείς αγορές ενέργειας η κλιμάκωση γύρω από το Ιράν, με το πετρέλαιο να κινείται ξανά πάνω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων και το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο να ξεπερνά τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Οι επενδυτές στρέφουν πλέον το βλέμμα τόσο στα Στενά του Ορμούζ όσο και στην Ουάσινγκτον, μετά τις πληροφορίες ότι η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει νέες στρατιωτικές επιλογές απέναντι στην Τεχεράνη.
Στις συναλλαγές της Πέμπτης 8 Οκτωβρίου, το Brent ξεπέρασε τα 102 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο άνω του 2%, ενώ το αμερικανικό WTI κινείται στα 90 δολάρια, ανακτώντας το χαμένο έδαφος της προηγούμενης συνεδρίασης.
Νέο καύσιμο στην άνοδο των τιμών έδωσαν δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε από το Πεντάγωνο να επεξεργαστεί πιθανά σενάρια πληγμάτων κατά του Ιράν, τα οποία θα μπορούσαν να εφαρμοστούν ακόμη και πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Η πληροφορία αλλάζει τις εκτιμήσεις που επικρατούσαν μέχρι πρότινος στις αγορές και ήθελαν τον Αμερικανό Πρόεδρο να αποφεύγει μία νέα κλιμάκωση με την Τεχεράνη όσο πλησιάζουν οι κάλπες.
Το Ορμούζ παραμένει η μεγάλη απειλή
Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να αποτελεί τον μεγαλύτερο παράγοντα αβεβαιότητας για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά. Οι πετρελαϊκές εξαγωγές της περιοχής έχουν τις τελευταίες εβδομάδες κινηθεί σταδιακά προς τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τον πόλεμο, χωρίς ωστόσο να έχει εξαλειφθεί ο κίνδυνος νέων διαταραχών.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, όπου οι επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων συνεχίζονται. Η κατάσταση στη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο διατηρεί την αγορά σε επιφυλακή, καθώς οποιαδήποτε σοβαρή ανατροπή στη διέλευση ενεργειακών φορτίων μπορεί να προκαλέσει νέες πιέσεις στον εφοδιασμό.
Το Ιράν έχει εντείνει σημαντικά τις επιθέσεις εναντίον εμπορικών και ενεργειακών πλοίων που κινούνται στην περιοχή, αυξάνοντας τους κινδύνους για τη ναυσιπλοΐα και δημιουργώντας φόβους ότι η σταδιακή αποκατάσταση των παραδόσεων καυσίμων μπορεί να ανακοπεί.
Την ίδια στιγμή, η ένταση εξαπλώνεται και σε άλλα μέτωπα. Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι πραγματοποίησαν επιθέσεις εναντίον στόχων στη Σαουδική Αραβία, με τον συνασπισμό υπό την ηγεσία του Ριάντ να απαντά με νέο κύμα πληγμάτων εναντίον θέσεων στην Υεμένη.
«Φρένο» σε 510.000 βαρέλια ημερησίως στις ΗΠΑ
Πρόσθετη πίεση στην αγορά προκαλεί ένα δεύτερο, ανεξάρτητο μέτωπο στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Η τροπική καταιγίδα «Ισαΐας» ανάγκασε πετρελαϊκές εταιρείες στον Κόλπο του Μεξικού να περιορίσουν σημαντικά την παραγωγή τους.
Περισσότερα από 510.000 βαρέλια αργού ημερησίως έχουν τεθεί προσωρινά εκτός παραγωγής. Η ποσότητα αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο της συνολικής παραγωγής πετρελαίου της συγκεκριμένης περιοχής, προσθέτοντας ακόμη έναν παράγοντα ανησυχίας σε μία αγορά που ήδη κινείται υπό το βάρος των γεωπολιτικών εξελίξεων.
Πάνω από τα 80 ευρώ το φυσικό αέριο
Οι αναταράξεις δεν περιορίζονται στο πετρέλαιο. Στην ευρωπαϊκή αγορά, η τιμή του φυσικού αερίου ξεπέρασε τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων περισσότερων από τρεις εβδομάδες.
Και σε αυτή την περίπτωση, οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ αποτελούν βασικό παράγοντα πίεσης. Οι συνεχιζόμενες επιθέσεις σε πλοία δημιουργούν φόβους για ενδεχόμενα προβλήματα στην τροφοδοσία, την ώρα που η Ευρώπη προετοιμάζεται για την περίοδο αυξημένων χειμερινών αναγκών.
Στην άνοδο των τιμών συμβάλλουν και οι προβλέψεις για χαμηλότερες θερμοκρασίες στη Βορειοδυτική Ευρώπη. Η πτώση του υδραργύρου μπορεί να αυξήσει νωρίτερα τη ζήτηση για θέρμανση και να ενισχύσει την κατανάλωση φυσικού αερίου.
Στο 73% οι ευρωπαϊκές αποθήκες
Ανάχωμα στις πιέσεις αποτελεί προς το παρόν η συνεχιζόμενη εισροή νέων ποσοτήτων στις ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αποθήκευσης. Τα αποθέματα έχουν φτάσει περίπου στο 73% της συνολικής χωρητικότητας, προσφέροντας ένα επίπεδο προστασίας ενόψει του χειμώνα.
Η εικόνα, ωστόσο, δεν επιτρέπει εφησυχασμό. Οι αποθήκες βρίσκονται σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Αυτό σημαίνει ότι η ευρωπαϊκή αγορά παραμένει περισσότερο εκτεθειμένη σε ένα σενάριο παρατεταμένης διαταραχής των εισαγωγών ή σε μία απότομη αύξηση της κατανάλωσης λόγω καιρικών συνθηκών.
