Από… ουρά του Τραμπ, επίδοξος διάδοχος
Πολιτικοί σχολιαστές εκτιμούν ότι η μεγάλη του φιλοδοξία δεν έχει πια καμιά ελπίδα
Η στρατηγική που ακολουθούσε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς από το 2024 που έγινε υποψήφιος αντιπρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος ήταν συγκεκριμένη. Στόχος ήταν να τον στέψει ο πρόεδρος Τραμπ διάδοχό του στο κόμμα.
- Γράφει ο Βασίλης Γαλούπης
Ομως, τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών περιπλέκουν τον σχεδιασμό. Το κόμμα έχασε τη Βουλή των Αντιπροσώπων με τουλάχιστον 50 έδρες, ενώ στη Γερουσία είχε απώλεια τουλάχιστον οκτώ, συμπεριλαμβανομένων των παραδοσιακά ρεπουμπλικανικών πολιτειών Τέξας και Νότια Καρολίνα. Οπότε, μπροστά στο συντριπτικό αποτέλεσμα, στο κόμμα άρχισε το αναμενόμενο παιχνίδι ευθυνών.
Για τον Βανς ειδικά το πράγμα απαιτεί λεπτό χειρισμό. Για να εξασφαλίσει το πολιτικό του μέλλον παρουσιαζόταν σαν ο «συνεχιστής» της εποχής Τραμπ και ως ο πιο ένθερμος υποστηρικτής του. Αλλά αυτό που κατέδειξαν οι ενδιάμεσες εκλογές είναι ότι υπάρχει μια συγκεκριμένη «αγορά» ανάμεσα στους ρεπουμπλικάνους ψηφοφόρους που θέλουν έναν υποψήφιο για την προεδρία του 2028 ο οποίος θα αποστασιοποιηθεί από τις αποτυχίες της τρέχουσας κυβέρνησης.
Το ζητούμενο για τον Βανς, που θέλει να γίνει ο επόμενος υποψήφιος του κόμματος για την προεδρία των ΗΠΑ, είναι να δείξει ότι διαφοροποιείται από τον Τραμπ, αλλά χωρίς να χάσει την υποστήριξη του προέδρου, αφού τη χρειάζεται. Για να καταφέρει να κάνει και τα δύο, αποφάσισε να ρίξει το φταίξιμο -για όλα- αποκλειστικά στον πόλεμο στο Ιράν, που ξεκίνησε ο Τραμπ πριν από οκτώ μήνες: «Αν θέλετε να υποστηρίξετε ότι άξιζε τον κόπο, ότι η απώλεια της Γερουσίας για τα επόμενα 6 χρόνια άξιζε τον κόπο, τότε κάντε το» έγραψε ο αντιπρόεδρος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Αλλά όλοι ξέρουν γιατί χάσαμε. Ο λόγος που χάσαμε είναι ο πόλεμος. Το είπε, άλλωστε, και ο ίδιος ο πρόεδρος χθες το βράδυ». Μπροστά, βέβαια, στις δικές του πολιτικές φιλοδοξίες ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ προσπαθεί τώρα να πάρει διακριτικά αποστάσεις από τον πρόεδρο.
Εν μέρει, η άποψη Βανς είναι σωστή. Ο πόλεμος με το Ιράν αποτέλεσε πολιτική πανωλεθρία: Παραβίασε την υπόσχεση του Τραμπ στους Αμερικανούς ότι δεν θα μπλέξει σε παρατεταμένες και αδιέξοδες συγκρούσεις. Κυρίως, οδήγησε σε αύξηση του κόστους των καυσίμων και άλλων αγαθών.
Μόνο που οι λόγοι για την εκλογική εικόνα της κυβέρνησης είναι περισσότεροι και συγκεκριμένοι, όμως ο Βανς επιλέγει να τους αγνοήσει: Οι δασμοί, η διαφθορά, οι κιτς υπερβολές και σπατάλες σε παλάτια Τραμπ, οι οικογενειακές μπίζνες και κάμποσα ακόμα.
Μια εσωτερική πολιτική ατζέντα, δηλαδή, που μείωσε τους φόρους για τους πλούσιους, ενώ ταυτόχρονα στερεί την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και τα δελτία τροφίμων από εκατομμύρια Αμερικανούς χαμηλού εισοδήματος. Ο Βανς δεν είχε αντιταχθεί σε αυτές τις πολιτικές, αντίθετα είτε τις δικαιολογούσε είτε τις υποστήριζε.
Για τον Βανς το ζητούμενο είναι να διατηρήσει την προνομιακή του θέση ως ο πιο πιθανός μελλοντικός προεδρικός υποψήφιος, μέσα στον συγκεκριμένο συνασπισμό των Ρεπουμπλικάνων, που ελέγχει το επικοινωνιακό αφήγημα του κόμματος. Στην ανάρτησή του στο X ο Βανς ισχυρίζεται ότι κάποιος ειδικός δημοσκόπος τού εξήγησε ότι οι δυσαρεστημένοι ψηφοφόροι του Τραμπ θα «επέστρεφαν στην ομάδα μας», εάν η διακυβέρνηση προχωρούσε σε τέσσερις ενέργειες:
- Τερματισμός του πολέμου.
- Εστίαση στο κόστος ζωής και στον πληθωρισμό.
- Εφαρμογή της αρχής «Πρώτα η Αμερική».
- Αλλαγή της σχέσης με το Ισραήλ.
Με δυο λόγια, λέει ότι το μόνο που χρειάζεται είναι κάποιες διορθωτικές κινήσεις στις αρχές του δόγματος «Πρώτα η Αμερική». Πρακτικά, ο Βανς ίσως δυσκολευτεί να διατηρήσει ταυτόχρονα και τη στήριξη Τραμπ και το επικοινωνιακό του πλασάρισμα ως «διαφορετικός» υποψήφιος. Διαχρονικά, ο Βανς έκανε καριέρα σαν «ουρά του Τραμπ». Για τους Αμερικανούς ψηφοφόρους υπήρχε το δίδυμο Τραμπ – Βανς.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ έφτασε να εκτοξευθεί στη σημερινή του θέση προβάλλοντας, εν μέρει, τον εαυτό του ως το «φτωχό παιδί» που σκαρφάλωσε κοινωνικά μέσα από δοκιμασίες και τη σκληρή δουλειά: «Μεγάλωσα ως φτωχό παιδί» δήλωνε στο Fox News τον Αύγουστο του 2024: «Πιστεύω ότι αυτή είναι μια ιστορία με την οποία μπορούν να ταυτιστούν πολλοί απλοί Αμερικανοί».
Επικαλούνταν την καταγωγή του από τα Απαλάχια -μια ορεινή, φτωχή περιοχή των ΗΠΑ- και αναφερόταν στον εαυτό του ως ο «χωριάτης των Απαλαχίων», δηλαδή χρησιμοποιώντας αυτό ακριβώς σαν διαπιστευτήριο για να εκπροσωπεί την αμερικανική εργατική τάξη. «Οι φτωχοί άνθρωποι», δήλωνε σε συνέντευξή του στο περιοδικό «American Conservative» το 2016, «είναι οι δικοί μου άνθρωποι».
Το 2016 είχε κυκλοφορήσει και βιβλίο, που τον έκανε γνωστό στο ευρύ κοινό, με τίτλο «Hillbilly Elegy» («Ελεγεία σε έναν χωριάτη»). Εκεί υποστήριζε ότι η οικογένειά του κουβαλούσε «κακοποίηση, αλκοολισμό, φτώχεια και τραύματα». Κατηγορήθηκε τότε ότι στην πραγματικότητα δεν βρέθηκε ποτέ σε κατάσταση ένδειας. Αντίθετα, μεγάλωσε σε προνομιούχα οικογένεια της μεσαίας τάξης του Οχάιο.
Πολιτικοί σχολιαστές στην Αμερική εκτιμούν τώρα ότι η μεγάλη του φιλοδοξία δεν έχει πια καμιά ελπίδα. «Ο Τζέι Ντι Βανς και ο Μάρκο Ρούμπιο είναι συνδεδεμένοι με την πιο αντιδημοφιλή κυβέρνηση εδώ και μία γενιά. Δεν πρόκειται ποτέ να γίνουν πρόεδροι» εκτιμούν.
Τζέι Ντι Βανς – Αντιπρόεδρος ΗΠΑ
Γεννήθηκε το 1984 στο Μίντλταουν του Οχάιο. Μεταξύ 2003-2007 υπηρέτησε στο Σώμα Πεζοναυτών των ΗΠΑ και συμμετείχε στον πόλεμο του Ιράκ. Το 2013 απέκτησε πτυχίο Νομικής από το Γέιλ. Εργάστηκε ως εταιρικός δικηγόρος σε εταιρίες όπως οι Mithril Capital, Revolution και Narya Capital. Εγινε ευρέως γνωστός το 2016 με την αυτοβιογραφία του, όπου περιγράφει την ανατροφή του σε μια προβληματική οικογένεια και τα κοινωνικά προβλήματα της λευκής εργατικής τάξης. Εξελέγη γερουσιαστής του Οχάιο με το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα το 2022 και υπηρέτησε από τον Ιανουάριο του 2023 έως την παραίτησή του στις 10 Ιανουαρίου 2025. Επιλέχθηκε ως υποψήφιος αντιπρόεδρος από τον Ντόναλντ Τραμπ στις εκλογές του 2024 και ανέλαβε καθήκοντα ως ο 50ός αντιπρόεδρος των ΗΠΑ στις 20 Ιανουαρίου 2025.
