Θα μπορούσε να συμβεί μόνο στην Ελλάδα και πουθενά αλλού. Από τον
Μανώλη Κοττάκη
Η πολιτική αντιπαράθεση οξύνεται σε όλα τα επίπεδα, από το νομοσχέδιο Γαβρόγλου στη Βουλή μέχρι το είδος του δώρου που θα έκανε η Ν.Δ. στα γενέθλια του κ. Τσίπρα και από την ουσία της υπόθεσης Γεωργίου μέχρι τα «απόνερα» του βιβλίου του Βαρουφάκη, τη στιγμή που ο εθνικός στρατηγικός ορίζοντας βελτιώνεται. Η θέση της Ελλάδας και της Κύπρου αναβαθμίζεται, καταρχάς εντυπωσιακά, στον δυτικό ενεργειακό σχεδιασμό.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Εστίας», όλα όσα συμβαίνουν αναιμάκτως στο Οικόπεδο 11 της ΑΟΖ της Κύπρου, εντός του οποίου διεξάγει ανενόχλητη έρευνες για εντοπισμό και εξόρυξη υδρογονανθράκων η γαλλική εταιρία Total, αποτελούν στην πραγματικότητα τα προεόρτια όλων όσων θα συμβούν από το φθινόπωρο και στο εξής στην περιοχή. Η έρευνα των Γάλλων αποτέλεσε γενική πρόβα προκειμένου να μετρηθούν οι τουρκικές αντιδράσεις και να διακριβωθεί έως πού μπορεί να φτάσουν αυτές, αν υπάρξει και δεύτερος γύρος ερευνών από άλλες εταιρίες το φθινόπωρο. Με βάση τις διαθέσιμες ως τώρα πληροφορίες, η πρόβα τζενεράλε πήγε τόσο καλά, ώστε από τον Οκτώβριο μελετάται βασίμως η πιθανότητα να μπει στο παιχνίδι δυναμικά και η αμερικανική εταιρία Exxon Mobil, της οποίας διευθύνων σύμβουλος ήταν μέχρι πρότινος ο νυν υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Ρεξ Τίλερσον. Η πληροφορία ότι αμερικανικό γεωτρύπανο θα αρχίσει εργασίες στην κυπριακή ΑΟΖ προφανώς και έχει περιέλθει σε γνώση του προέδρου Ερντογάν και της κυβέρνησης Γιλντιρίμ, που αντιδρούν μέχρι στιγμής με σπασμωδικότητα και χωρίς σχεδιασμό.
Στην Αγκυρα έχει καταστεί συνείδηση, περισσότερο ίσως και από όσο στην Αθήνα και τη Λευκωσία, ότι η άσκηση εθνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων επί της κυπριακής ΑΟΖ συνιστά με όρους ιστορικού χρόνου μεγάλη και στρατηγικής σημασίας ελληνοκυπριακή νίκη, η οποία κατέστη εφικτή με τη βοήθεια των Αμερικανών και των Ευρωπαίων – εγκατέλειψαν την παραδοσιακή ουδετερότητά τους. Δεδομένου ότι αυτή η νίκη μπορεί να αποτελέσει πρόκριμα για την κάθοδο της Exxon στην Κύπρο σε πρώτη φάση αλλά και στην Ελλάδα σε δεύτερη, αποτελεί μεγάλη πηγή ανησυχίας για το καθεστώς Ερντογάν. Στο παρελθόν σε ανάλογες περιπτώσεις η Τουρκία θα επιχειρούσε να υπονομεύσει μια τέτοια εξέλιξη διά των βρυχηθμών και διά της επίδειξης στρατιωτικής ισχύος. Σήμερα, όμως, και υπό το κράτος των δυσμενών εντυπώσεων που προκλήθηκαν λόγω της αδιαλλαξίας της στο Κραν Μοντανά το επιχειρεί με πιο ήπια μέσα: Καταρχάς, έριξε στο τραπέζι την πρόταση για την αξιοποίηση της Αμμοχώστου προκειμένου να πάψει να εμφανίζεται στη διεθνή κοινότητα ως ο κακός της υπόθεσης. Σε δεύτερη φάση επιχείρησε να εμπλέξει το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό στη δέσμευση του Οικοπέδου 6 της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω παράνομης, από απόψεως διεθνούς δικαίου, ΝAVTEX που εξέδωσε. Μετά τα κυπριακά διαβήματα το Στέιτ Ντιπάρτμεντ διέψευσε κάθε εμπλοκή του στα τουρκικά επικοινωνιακά παιχνίδια.
Το βασικό ερώτημα είναι μέχρι πού θα φτάσει η τουρκική αντίδραση όταν οι γείτονες διαπιστώσουν ότι μετά τον γαλλικό προπομπό της Total θα μπει στο παιχνίδι και αυτό που στους διπλωματικούς διαδρόμους ονομάζεται «αμερικανικό ιππικό». H Εxxon Mobil δεν ήρθε στην περιοχή για… τουρισμό ούτε είναι τυχαία η στρατηγική συνεργασία που υπέγραψε με την εταιρία Ελληνικά Πετρέλαια. Μακροπρόθεσμος στόχος της είναι να διεξάγει στο μέλλον έρευνες και στην ελληνική ΑΟΖ νοτίως της Κρήτης, καθώς και στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κάσου και Κρήτης, όπου έχει εντοπιστεί άφθονο φυσικό αέριο. Για να συμβεί, όμως, αυτό πρέπει να υπάρξει κεντρική συμφωνία με την όποια ελληνική κυβέρνηση, την παρούσα ή τη μελλοντική. Η κυβέρνηση Τσίπρα, όπως πληροφορούμαι, εμφανίζεται διατεθειμένη να υπογράψει στο μέλλον πολυετή συμφωνία για την αξιοποίηση της βάσης της Σούδας από τις ΗΠΑ υπό την προϋπόθεση ότι η Exxon θα κάνει έρευνες εξόρυξης υδρογονανθράκων στην ελληνική ΑΟΖ και πως η αμερικανική κυβέρνηση θα στηρίξει αποφασιστικά τις ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις μέσω της ανανέωσης του εξοπλισμού τους.
* Το άρθρο έχει δημοσιευτεί στην «Εστία»
