Οι ΗΠΑ επεμβαίνουν στις υποθέσεις δωροδοκίας σε όλον τον κόσμο, ώστε να αντιμετωπίσουν τον αθέμιτο ανταγωνισμό των ΓερμανώνΑπό τον
Αλκιβιάδη Κ. Κεφάλα*
Το 1932 κυκλοφόρησε στο Λονδίνο το βιβλίο του Compton Mckenzie, επικεφαλής των αγγλικών μυστικών υπηρεσιών στην Αθήνα κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, με τίτλο «Greek Memoirs». Το βιβλίο αποσύρθηκε από τα βιβλιοπωλεία την πρώτη ημέρα της κυκλοφορίας του, επειδή παρουσίαζε τα ονόματα των Ελλήνων πολιτικών, στρατιωτικών και δημόσιων λειτουργών που ήταν μόνιμα εγγεγραμμένοι στους μισθολογικούς καταλόγους των αγγλικών μυστικών υπηρεσιών.
Αργότερα, κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου, ο γαμπρός του ιδιοκτήτη της γερμανικής εταιρίας Telefunken (η σημερινή Siemens) και αντιπρόσωπός της στην Ελλάδα Ιωάννης Βουλπιώτης θα αντέγραφε τις πρακτικές χρηματισμού και θα τις εξέλισσε σε τέτοιον βαθμό τελειότητας, ώστε σήμερα η διαφθορά στην Ελλάδα να έχει εξελιχθεί σε έναν επιστημονικό κλάδο, που διακρίνεται από μεθοδολογία, επαγγελματισμό και τεχνογνωσία. Τόσο, ώστε ο αντιπρόεδρος της Γερμανίας Ζίγκμαρ Γκάμπριελ μπορεί να δηλώνει με αυτοπεποίθηση «το λάθος που κάναμε στην Ελλάδα είναι πως δεν λάβαμε υπόψη μας ότι στη χώρα υπάρχει μια διεφθαρμένη οικονομική ολιγαρχία, η οποία τη λυμαίνεται ακόμα και στην κρίση».
Σήμερα είναι αδιάφορο αν οι εμπλεκόμενοι στο σκάνδαλο της Novartis είναι ένοχοι ή αθώοι, επειδή το κοινό αίσθημα έχει αμβλυνθεί από την παρατεταμένη έκθεσή του σε ανάλογες υποθέσεις. Η δημόσια παρουσίαση ακόμα μιας υπόθεσης χρηματισμού δεν προκαλεί εντύπωση, επειδή, αφενός, η κατηγορία είναι πρόχειρα τεκμηριωμένη, ώστε να χρησιμοποιηθεί ως προπέτασμα για να παραχωρηθεί το όνομα της Μακεδονίας στους Σκοπιανούς, και, αφετέρου, επειδή πολλά από τα σοβαρά αδικήματα για τα οποία κατηγορούνται οι εμπλεκόμενοι έχουν παραγραφεί ή, αν δεν έχουν παραγραφεί, η πρακτική των εξεταστικών επιτροπών στη Βουλή θα τα παραπέμψει στις ελληνικές καλένδες.
Η εμπλοκή του αμερικανικού παράγοντα στην υπόθεση της Novartis, όμως, είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, επειδή οι ΗΠΑ μπορούν πλέον να επεμβαίνουν στις υποθέσεις δωροδοκίας πολιτικών σε όλον τον κόσμο, ώστε να αντιμετωπίσουν τον αθέμιτο ανταγωνισμό κυρίως των Γερμανών. Στο πλαίσιο αυτό τοποθετείται και η αποκάλυψη από τις αμερικανικές ομοσπονδιακές υπηρεσίες αντίστοιχων σκανδάλων που εμπλέκουν κυρίως τη γερμανική βιομηχανία.
Μετά την αποτυχία της αμερικανικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή, που σφραγίστηκε από τη γεωπολιτική συμμαχία της Τουρκίας με τη Ρωσία, το ενδιαφέρον του αμερικανικού παράγοντα έχει μετατοπιστεί στα Βαλκάνια και στην ανατολική Ευρώπη, εστιαζόμενο στην εξουδετέρωση της προσέγγισης Ρωσίας και Γερμανίας, καθώς και στον έλεγχο των γεωγραφικών διαδρόμων που ξεκινούν από τη Βόρεια Θάλασσα και καταλήγουν στη Μεσόγειο. Ο έλεγχος του διαδρόμου Πολωνία – δυτική Ουκρανία, εκτός του ότι αποκόπτει τη γερμανική διείσδυση στην περιοχή, προσφέρει δίοδο προς τη Μαύρη Θάλασσα με την παράκαμψη της Τουρκίας.
Η πρόσφατη τριμερής συνάντηση στην Πολωνία με την Κροατία και τις ΗΠΑ αποσκοπεί στην εξασφάλιση του έλεγχου του δυτικού διαδρόμου, από τη Βόρεια Θάλασσα μέχρι την Αδριατική. Ο έλεγχος, όμως, των κεντρικών και των δυτικών Βαλκανίων είναι δυσκολότερος, επειδή εδώ οι Αμερικανοί έχουν να ανταγωνιστούν, εκτός από τους Γερμανούς, και τους Τούρκους – αμφότεροι με σημαντική πολιτική επιρροή στην περιοχή. Η αντικατάσταση λοιπόν των βαλκανικών πολιτικών σχημάτων ή ο προσεταιρισμός τους φαίνεται ότι αποτελεί μονόδρομο για την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Τέλος, θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι Αμερικανοί προβληματίζονται και για το μέγεθος του αντιαμερικανισμού στην Ελλάδα, που έχουν καλλιεργήσει κυρίως τα πολιτικά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ (αναχρονιστικές διαδηλώσεις στην αμερικανική πρεσβεία κ.λπ.), ώστε ακόμα και στελέχη της Ν.Δ. προέβησαν σε δηλώσεις εναντίον του προέδρου Τραμπ αμέσως μετά την εκλογή του.
Η εμπλοκή των Αμερικανών στο σκάνδαλο της Novartis εντάσσεται βεβαίως εντός του πλαισίου του γεωστρατηγικού σχεδιασμού τους στην περιοχή, ενώ η συνέντευξη του Αμερικανού πρεσβευτή Τζέφρι Πάιατ στην Αθήνα ορθώς θέτει πρώτη φορά από αμερικανικής πλευράς το μείζον θέμα του αντιαμερικανισμού στην Ελλάδα, το οποίο έχει ζημιώσει την πατρίδα μας στις διεθνείς σχέσεις της.
*Διδάκτωρ Φυσικής του πανεπιστημίου του Manchester, UK, δ/ντής Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών
