Αυτές τις μέρες και κόντρα στα κελεύσματα του κ. Χαρδαλιά, είχε Γενική Συνέλευση ο «Σύλλογος των απανταχού Νεροφαγωματιωτών», του οποίου έχω την τιμή να είμαι Γενικός Γραμματέας. Όπως θα καταλάβατε, μέλημα του Συλλόγου, είναι η σύσφιξη του σχέσεων των παρεπιδημούνταν εις Αθήνας και αλλαχού όλων των ελκόντων την καταγωγήν από το ηρωικό Νεροφάγωμα. Χωρίον ιστορικόν και ένδοξον. Μια λοιπόν ΓΣ και μάλιστα των απανταχού Νεροφαγωματιωτών που σέβεται τον εαυτό της, δεν μπορεί παρά να αρχίσει με τον απολογισμό του έργου του διαρρεύσαντος έτους.
- Του Χρήστου Μπολώση
Παρασυρμένος κι’ εγώ από τον οίστρο του κ. Προέδρου, ο οποίος απαριθμούσε τα επιτεύγματα του Συλλόγου, σκέφτηκα ότι οι απολογισμοί γενικώς προσφέρονται για τρία πράγματα. Για περισυλλογή, αναμνήσεις, αλλά και απολογισμούς. Την περισυλλογή, την αφήνουμε για τους πνευματικούς (τους ποιους;) ανθρώπους. Τους απολογισμούς για τους Προέδρους των πάσης φύσεως Συλλόγων, Συνδέσμων, Ομίλων, Αδελφοτήτων και Ενώσεων. Για εμάς κρατάμε τις αναμνήσεις, τις οποίες ευτυχώς ουδείς μπορεί (ακόμα) να μας πάρει.
Σκέφτηκα λοιπόν, ότι αξίζει τον κόπο και ένα…πισωγύρισμα στο χρόνο και μιά αναδρομή του τι είδαμε όλα αυτά τα χρόνια που συσσωρεύτηκαν στις πλάτες μας, μαζί με τα άλατα, τη χοληστερίνη, το ζάχαρο (ή σάκχαρο), την πίεση και τις άλλες ανεβασμένες τιμές των ιατρικών εξετάσεων.
Ξεκινάμε λοιπόν.
Το πρώτο στραπάτσο, που με…ενημέρωσε ότι είμαι αξιοσέβαστο και ιστορικό πλέον πρόσωπο, ήρθε στο γήπεδο, αρκετά χρόνια πριν. Εκεί που παρακολουθούσα τα χάλια της ομάδος μου, σκύβει ο όπισθέν μου καθήμενος και με ρωτάει:
– Εσείς κύριε που παρακολουθείτε τόσα (!) χρόνια ποδόσφαιρο, έχετε δει την ΑΕΚ σε τέτοια χάλια;
Ήτανε που ήτανε το θέαμα του πεταματού, ήρθε και η απορία του αγνού φιλάθλου και το γλυκό έδεσε. Να ξεκαθαρίσω ότι το σχόλιο, δεν αφορούσε την σημερινή ΑΕΚ…
Τι να πω τώρα; Θυμήθηκα τον αλησμόνητο Ορέστη Μακρή: «Φταίω εγώ που μιλάω με τον πισινό ου…»
Την δεύτερη φιλοφρόνηση, την εισέπραξα πριν από 4-5 χρόνια, όταν επιστρέφοντας από μια κοινωνική εκδήλωση, κάποιος νεοέλλην οδηγός, προφανώς θεωρών εαυτόν συνάδελφο του μακαρίτη Σιέννα και του ζώντος Σουμάχερ, μου πέταξε κατάμουτρα καθώς με προσπερνούσε: «Πρόσεχε ρε κ….γερε». Το σοκ ήταν μεγάλο. Καλά το «κ…», αλλά και «γέρο»;
Ακολούθησαν και άλλες τέτοιες τιμητικές προσφωνήσεις, με αποκορύφωμα μία που μου πέταξε προ ημερών σε ένα πάρκινγκ της «υπεραγοράς» (super market ελληνιστί), μία «κυρία», η οποία θα πρέπει να ήταν ίσαμε με 5 χρόνια μεγαλύτερή μου: «Δεν ντρέπεσαι γέρος άνθρωπος; Αμ γι’ αυτό φτάσαμε εδώ που φτάσαμε…». Να διευκρινίσω προς αποφυγή παρεξηγήσεων, ότι αυτό για το οποίο θα έπρεπε να ντρέπομαι και που υπήρξε και η αιτία της οικονομικής καταρρεύσεως της χώρας, της εισβολής του ΔΝΤ κ.λπ., ήταν η αδυναμία της να περάσει με το αυτοκίνητό της, από τον χώρο που είχα αφήσει, από τον οποίο προηγουμένως, είχε περάσει η μισή Αθήνα.
Αυτά σκεφτόμουν όταν έπαιζα με την εγγονούλα μου ένα βράδυ. Κοιτάζοντας όμως αυτό το ανθρωπάκι που τώρα ξεκινάει την ζωή του, σκέφτηκα ότι ναι μεν γίναμε «κ…γεροι», «μπαρμπάδες» κ.λπ., αλλά δεν είναι και λίγα όσα είδαν τα μάτια μας όλα αυτά τα χρόνια.
Τι είδαμε λοιπόν να αλλάζει στη ζωή μας όλα αυτά τα χρόνια; Πρώτα το τηλέφωνο. Θυμάμαι την κυρία Ισμήνη στη γωνία, που πουλούσε κρασί και νερό με τον τενεκέ, να φωνάζει στην μητέρα μου: «Κυρά Σοφία, ο κυρ Τάκης στο τηλέφωνο» και την μητέρα μου να τρέχει να μιλήσει στον «κυρ Τάκη». Τώρα κάθε μέλος της οικογενείας, έχει τουλάχιστον ένα κινητό (άντε να δούμε μέχρι πότε…) και δεν έχει ανάγκη την κάθε κυρία Ισμήνη.
Το ραδιόφωνο. Από τα τεράστια RCA, Telefunken, Philips με τους μόλις τέσσερις Ελληνικούς σταθμούς (Εθνικό, Δεύτερο, Τρίτο και Ενόπλων), οι οποίοι στις 12 τα μεσάνυχτα τελείωναν το πρόγραμμά τους, φθάσαμε στα μικροσκοπικά mp3, με τα οποία σήμερα απολαμβάνεις καθ’ όλη την διάρκεια του 24ώρου άπειρους ραδιοφωνικούς σταθμούς, όχι βέβαια κατ’ ανάγκην με καλύτερο πρόγραμμα από τους παλαιότερους. Εδώ να σημειώσουμε και την εξέλιξη των ιδιωτικών ραδιοσταθμών, οι οποίοι ξεκίνησαν από τους πειρατικούς «Ράδιο Μπάμπης» και «Ράδιο Καστέλλα», για να φθάσουν στο σημερινό χάλι.
Από εκείνα τα ραδιόφωνα και από εκείνους τους σταθμούς, ακούστηκαν εκπομπές που άφησαν εποχή και που ακόμη συζητούνται. Να μην αναφέρουμε τα ιστορικά πλέον πολεμικά ανακοινωθέντα του Κώστα Σταυρόπουλου, αλλά να θυμίσουμε εμβληματικές εκπομπές «Το θέατρο στο μικρόφωνο» του Αχιλλέα Μαμάκη, την «Ώρα του παιδιού» με την Θεία Λένα (κατά κόσμον Αντιγόνη Μεταξά-Κροντηρά), τη Νίνα με τον Νικολάκη (Νίνα Γεωργιάδου και Νίκος Ματθαίου), την «Οικογένεια Παπαδοπούλου», στην οποία του κυρίους ρόλους κρατούσαν ο Παντελής Ζερβός και η Τζώλη Γαρμπή, την «Πικρή μικρή μου αγάπη», τις «Περιπέτειες του Τζων Γκρίκ» με τον Λιάκο Χριστογιαννόπουλο (ο εγγονός του είναι σήμερα καταξιωμένος και σοβαρότατος αθλητικός συντάκτης) και τόσες άλλες ών ουκ έστιν αριθμός. Απλοϊκά πράγματα θα πουν οι νεότεροι. Σύμφωνοι. Ας μου παρουσιάσουν λοιπόν μία ανάλογη σημερινή εκπομπή.
Ένα μεγάλο πρόβλημα της επιστήμης, ήταν και η «αιχμαλώτιση» του ήχου, αλλά και της εικόνας αργότερα. Έτσι, ξεκινώντας από τους θηριώδεις δίσκους των 78 στροφών, και τα γραμμόφωνα με τις λίγο μικρότερες από πρόκες βελόνες και το κουρδιστήρι στο πλάϊ και αφού περάσαμε στα γνωστά 45ράκια δισκάκια και τα πικάπ, τα οποία οι νεότεροι μπορούν να θαυμάσουν στις παλιές Ελληνικές ταινίες, φθάσαμε στα σημερινά CD, τα οποία ήδη δεν τα έχουμε και πολύ ανάγκη αφού στις προαναφερθείσες συσκευές mp3, μπορείς να αποθηκεύσεις άπειρα τραγούδια και να τα απολαμβάνεις. Για τον ήχο, εμφανίστηκαν και τα πρώτα μαγνητόφωνα με τα τεράστια καρούλια (τα κερατόφωνα, που έλεγε και ο αλησμόνητος Βασίλης Λογοθετίδης στον «Ζηλιαρόγατο»), που και αυτά σήμερα έχουν φθάσει στο μέγεθος του κινητού τηλεφώνου και τα «κερατόφωνα» αποτελούν πλέον μουσειακό είδος.
Αμ οι συγκοινωνίες; Θυμάμαι εκείνα τα λεωφορεία που έμοιαζαν με τετράγωνα κουτιά επενδεδυμένα με κόντρα πλακέ και κάνανε την διαδρομή Περιστέρι – Αθήνα, σε κάτι λιγότερο από ώρα. Γραφική πινελιά οι εισπράκτορες, οι οποίοι διέθεταν ένα πολύ φτωχό επαγγελματικό λεξιλόγιο, χωρίς όμως να χρειάζεται και κάτι περισσότερο. Μόλις 2-3 φράσεις: «Προχωρείτε στο διάδρομο», «Δίνετε και ψιλά κύριοι. Πού να τα βρω εγώ τα ρέστα;», «Μήπως κάποιος δεν έχει εισιτήριο;». Βέβαια, με αυτούς τους «γραφικούς» δεν υπήρχαν καθόλου τζαμπατζήδες, ενώ σήμερα με τα ηλεκτρονικά κ.λπ. οι τζαμπατζήδες σαφώς υπερτερούν των νομοταγών. Μια μικρή ιδέα των εισπρακτόρων, αλλά σε λίγο μεταγενέστερη εποχή, πιο εξελιγμένη τεχνολογικώς (εκεί ο εισπράκτορας κάθεται και έχει και μικρόφωνο για να αναγγέλλει τις στάσεις), παίρνουμε από την ταινία του Τάσου Μπουλμέτη «1968»
Από κοντά και τα τραμ, τα κίτρινα και πράσινα, τα οποία απετέλεσαν πηγή εμπνεύσεως για το δίδυμο Σακελλάριου – Σουγιούλ, για να δημιουργήσουν τη μεγάλη επιτυχία «Το τραμ το τελευταίο», το οποίο περιέγραφε με θαυμάσιο τρόπο τα ήθη της εποχής αλλά και τις κοινωνικές ανισότητες («Εμείς με τραμ πηγαίνουμε κι’ οι άλλοι με ταξάρες. Για μας τα ντόρτια κι’ οι διπλές και γι’ άλλους οι εξάρες»). Εδώ να τονίσουμε και τον γνωστό προγραμματισμό, με τον οποίο λειτουργεί το Κράτος μας, αφού είχαμε τραμ, το ξηλώσαμε και μάλιστα πανηγυρίζοντας και μετά τρέχαμε (και ξοδεύαμε βεβαίως βεβαίως) για να το ξαναστήσουμε.
Αλλά μια και μάλλον, με την πολυλογία, χάσαμε το τραμ το τελευταίο, θα χρειασθεί να συνεχίσουμε…
