Η Ελλάδα διαθέτει τη μεγαλύτερη ακτογραμμή της Μεσογείου και έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους φυσικούς πλούτους στον κόσμο. Η διαφύλαξη αυτού του πλούτου δεν αποτελεί επιλογή της εκάστοτε κυβέρνησης, αλλά συνταγματική και διεθνή νομική υποχρέωση του ελληνικού κράτους.
- Γράφει o Αλέξιος Π. Παναγόπουλος*
Το άρθρο 24 του Συντάγματος ορίζει ρητά ότι η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του κράτους, το οποίο οφείλει να λαμβάνει προληπτικά και κατασταλτικά μέτρα σύμφωνα με την αρχή της αειφορίας. Παράλληλα, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας επιβάλλει στα κράτη την υποχρέωση προστασίας και διατήρησης του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Σήμερα οι ελληνικές θάλασσες απειλούνται από την ανεξέλεγκτη εξάπλωση εισβολικών ειδών, όπως ο λαγοκέφαλος (που μπορεί και να έχει έρθει με την υβριδική μορφή εμβολής), ο οποίος προκαλεί σοβαρές ζημιές στην αλιεία, καταστρέφει αλιευτικά εργαλεία, διαταράσσει την οικολογική ισορροπία και εγκυμονεί κινδύνους για τη δημόσια υγεία λόγω της ισχυρής τοξικότητάς του, αλλά και της επικινδυνότητας για τη βιομηχανία του τουρισμού μας ξένου και εγχώριου. Την ίδια στιγμή, η προστασία της θαλάσσιας χελώνας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Οι θαλάσσιες χελώνες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του ελληνικού θαλάσσιου οικοσυστήματος και συμβάλλουν φυσικά στον έλεγχο των πληθυσμών των μεδουσών, διατηρώντας την οικολογική ισορροπία.
Η χώρα χρειάζεται άμεσα Εθνικό Σχέδιο Προστασίας των Ελληνικών Θαλασσών, υπό τον συντονισμό της κυβέρνησης και με τη συμμετοχή της Πολιτικής Προστασίας, των υπουργείων Περιβάλλοντος, Αγροτικής Ανάπτυξης και Ναυτιλίας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δήμων και Περιφερειών, των πανεπιστημίων και των ερευνητικών ιδρυμάτων.
Το σχέδιο αυτό πρέπει να περιλαμβάνει:
• συστηματική παρακολούθηση και καταγραφή των εισβολικών ειδών,
• πρόγραμμα οικονομικής ενίσχυσης των αλιέων για την απομάκρυνση λαγοκέφαλων,
• αυστηρή προστασία των παραλιών ωοτοκίας των θαλάσσιων χελωνών,
• ενίσχυση της επιστημονικής για τη βιολογική αντιμετώπιση των εισβολικών ειδών (ή όποιας μορφής υβριδικής επιβολής),
• εκστρατεία ενημέρωσης των πολιτών και των επισκεπτών,
• μόνιμο μηχανισμό συνεργασίας μεταξύ κυβέρνησης, περιφερειών και δήμων και πανεπιστημίου.
Η προστασία της ελληνικής θάλασσας δεν είναι μόνο περιβαλλοντική πολιτική. Είναι πολιτική εθνικής ασφάλειας, οικονομικής ανάπτυξης, προστασίας της αλιείας, του τουρισμού και της δημόσιας υγείας. Η Ελλάδα οφείλει να αναλάβει ηγετικό ρόλο στη Μεσόγειο για την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας. Η αδράνεια δεν αποτελεί πλέον επιλογή. Η Πολιτεία έχει συνταγματικό καθήκον να προστατεύσει τον θαλάσσιο πλούτο της πατρίδας μας και να τον παραδώσει ακέραιο στις επόμενες γενιές.
Καθώς επίσης την προστασία των ψαράδων μας από κάθε εισβολέα παράνομης αλίευσης από την τουρκική πλευρά, την ιταλική, την αλβανική, την αιγυπτιακή, τη λιβυκή και κάθε άλλη, είτε με την κλασική μορφή εισβολής είτε μέσω της υβριδικής, ύπουλης και έντονα εχθρικής. Η πατρίδα μας πολεμείται παντοιοτρόπως με πολλά μέσα και τρόπους. Η σοφία, η εξυπνάδα, το πολυμήχανο του Οδυσσέα οφείλουν να παλέψουν με δήθεν φίλους και εχθρούς, είναι ιερό καθήκον και υποχρέωση.
*Καθηγητής και ακαδημαϊκός (DDDr., Dr.Habil.)
