Η ελληνική κοινωνία νιώθει έντονα πιεσμένη, αλλά δεν βρίσκει αξιόπιστη φωνή ούτε στα συνδικάτα. Κι αυτή η αποσύνδεση αποτελεί ένα από τα πιο σοβαρά πολιτικά και κοινωνικά προβλήματα
• Η χθεσινή 24ωρη απεργία της ΑΔΕΔΥ πέρασε σχεδόν απαρατήρητη – ακόμα περισσότερο από κάθε προηγούμενη φορά. Χωρίς τη συμμετοχή των μέσων μαζικής μεταφοράς, που θα έκανε την κινητοποίηση αισθητή στην καθημερινότητα των πολιτών, η απεργία περιορίστηκε σε μια εσωτερική υπόθεση του συνδικαλιστικού χώρου. Λίγες μόλις ημέρες νωρίτερα, η Πρωτομαγιά είχε ακριβώς την ίδια τύχη: συγκεντρώσεις, συνθήματα και δηλώσεις που δεν άγγιξαν την κοινωνία.
- Του Ανδρέα Καψαμπέλη
• Κι όμως, η οικονομική πίεση στους εργαζομένους δεν έχει χαλαρώσει καθόλου. Ακρίβεια, στασιμότητα μισθών, ακριβά ενοίκια και στεγαστικό αδιέξοδο, γενικευμένη ανασφάλεια και αβεβαιότητα για το μέλλον συνθέτουν μια καθημερινή «θηλιά» που σφίγγει ολοένα και περισσότερο, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Η πλειονότητα των πολιτών αντιμετωπίζει με σαφώς αρνητικό πρόσημο τις πολιτικές της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Παρ’ όλα αυτά δεν στρέφεται προς τα συνδικάτα. Αντιθέτως, παραμένει μακριά και αδιάφορη απέναντί τους.
• Το ερώτημα είναι γιατί. Και η απάντηση, όσο σκληρή κι αν είναι, μοιάζει αυτονόητη: το παραδοσιακό συνδικαλιστικό κίνημα έχει χρεοκοπήσει. Οι ηγεσίες του έχουν αποκοπεί πλήρως -εδώ και πολλά χρόνια- από τη βάση και λειτουργούν ως μια κλειστή γραφειοκρατική κάστα που αναπαράγει τον εαυτό της.
• Η περίπτωση της ΓΣΕΕ είναι χαρακτηριστική. Στο πρόσφατο συνέδριό της ο Γιάννης Παναγόπουλος επανεξελέγη πανηγυρικά, παρά τους σοβαρούς δικαστικούς ελέγχους που αντιμετωπίζει για βαριά αδικήματα. Ταυτόχρονα, οι θέσεις στο προεδρείο μοιράστηκαν με τη ΔΑΚΕ της Ν.Δ., δίνοντας την εικόνα μιας άτυπης «συγκυβέρνησης» συνδικαλιστικών ηγεσιών. Την ίδια ώρα που η κοινωνία βράζει, οι ηγεσίες φαίνεται ότι νοιάζονται περισσότερο για τις καρέκλες και τις ισορροπίες εξουσίας παρά για τους εργαζομένους.
• Η ΑΔΕΔΥ δεν αποτελεί εξαίρεση. Προκηρύσσει απεργίες που δεν «κόβουν» την καθημερινότητα, δεν δημιουργούν πραγματική πίεση και δεν κινητοποιούν τη βάση. Το αποτέλεσμα είναι πάντα το ίδιο: αδυναμία, απαξίωση και σιωπή.
• Το πρόβλημα αποδεικνύεται βαθιά δομικό. Μετά τα Μνημόνια και τις μεγάλες αλλαγές στην οικονομία και την αγορά εργασίας, το παλιό μοντέλο των γενικών απεργιών και των έντονων κομματικών παρατάξεων έχει ξεπεραστεί. Οι ηγεσίες, όμως, παρέμειναν ίδιες. Η εξάρτηση από τα κόμματα, η λογική της διανομής θέσεων και η γραφειοκρατία συνεχίζονται, ενώ οι εργαζόμενοι απομακρύνονται όλο και περισσότερο.
• Η ελληνική κοινωνία νιώθει έντονα πιεσμένη, αλλά δεν βρίσκει αξιόπιστη φωνή, ούτε στα συνδικάτα. Κι αυτή η αποσύνδεση αποτελεί ένα από τα πιο σοβαρά πολιτικά και κοινωνικά προβλήματα. Μπορεί, άραγε, να υπάρξει αναγέννηση του συνδικαλιστικού κινήματος χωρίς ριζική αλλαγή προσώπων, νοοτροπίας και τρόπου λειτουργίας; Υπάρχει χώρος για νέες, πιο ευέλικτες και λιγότερο κομματικοποιημένες μορφές οργάνωσης που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες του σημερινού εργαζομένου;
• Μέχρι τα ερωτήματα να απαντηθούν, θα συνεχίζουμε να βλέπουμε «απεργίες-φαντάσματα» που δεν ενοχλούν κανέναν και δεν αλλάζουν τίποτα. Και η «θηλιά» θα σφίγγει χωρίς ουσιαστική αντίσταση.
Από τη στήλη «Ο κοριός» της «δημοκρατίας»
