Το ξεφύλλισμα της βιογραφίας ενός τυφλού μοναχού του Αγίου Ορους που, πριν από περίπου 80 χρόνια, επινόησε κώδικα Braille (Μπράιγ – σύστημα γραφής τυφλών) για τη βυζαντινή μουσική ήταν το πρώτο βήμα. Το δεύτερο έγινε στη θέα μιας έγχρωμης γιγαντοαφίσας επί της λεωφόρου Βασ. Σοφίας. Και μέσα σε δύο χρόνια, η αρχική ιδέα ωρίμασε, αποτυπώθηκε σε μακέτες και σχεδιαγράμματα, και πρόσφατα πήρε επισήμως τον τίτλο ευρεσιτεχνίας «Ηλεκτρονικό σύστημα αντίληψης του ορατού κόσμου μέσω αφής». Πίσω από την εφεύρεση ενός εργαλείου, που υπόσχεται να διευκολύνει την καθημερινότητα των ανθρώπων με προβλήματα όρασης, δεν κρύβεται κάποιος έμπειρος εφευρέτης, αλλά ένας 77χρονος συνταξιούχος γιατρός μικροβιολόγος.
Ο Γεώργιος Μιχόπουλος, ερασιτέχνης ψάλτης στον Ναό Αγ. Κωνσταντίνου και Ελένης στο Κάτω Διμηνιό Κορίνθου και (πλέον και) ερασιτέχνης εφευρέτης επινόησε ένα ηλεκτρονικό Braille, όχι με γράμματα, αλλά με ανάγλυφες εικόνες! «Ολα ξεκίνησαν όταν διάβασα τη ζωή και το έργο του τυφλού μοναχού Δοσίθεου, ο οποίος χάρη στο πείσμα και το λαμπρό μυαλό του έδωσε τη δυνατότητα σε τυφλούς ιεροψάλτες να “διαβάσουν” βυζαντινή μουσική σημειογραφία. Φιλοδοξώ να δώσω την ευκαιρία σε ανθρώπους με προβλήματα όρασης να “διαβάζουν”, με απλό τρόπο, τις εικόνες που καθημερινά προσπερνούν βαδίζοντας αλλά και τα αντικείμενα που χρησιμοποιούν».
Το σύστημα του 77χρονου εφευρέτη περιλαμβάνει μόλις δύο κομμάτια: Ενα απλό… καπέλο (τζόκεϊ) με ενσωματωμένη κάμερα και μία συσκευή στο μέγεθος του… iPad, που συνδέεται ασύρματα ή ενσύρματα με το καπέλο. Το ηλεκτρονικό σύστημα λειτουργεί ως εξής: Η κάμερα και ο προβολέας υπέρυθρων ακτίνων του καπέλου αποτελούν ουσιαστικά τα «μάτια» του χρήστη με το πρόβλημα όρασης, αφού ακολουθούν ακριβώς τις κινήσεις του κεφαλιού του. Οι εικόνες μεταφέρονται στο «iPad», μια πλαστική συσκευή (μπορεί να κρεμιέται στον λαιμό ή να μπαίνει στην τσέπη) με διάτρητη επιφάνεια, από την οποία προβάλλουν μεταλλικές ακίδες, «δημιουργώντας» στα χέρια του χρήστη την εικόνα που έρχεται από την κάμερα. «Με λίγα λόγια, κάθε εικονοστοιχείο ενεργοποιεί μια ακίδα».
Μάλιστα, παρατηρώντας τις έγχρωμες γιγαντοαφίσες στις μεγάλες αθηναϊκές λεωφόρους ο κ. Μιχόπουλος πήγε την εφεύρεση ένα βήμα παρακάτω. «Διαπίστωσα ότι οι περισσότερες διαφημιστικές εικόνες περιέχουν τρία χρώματα (ή τον συνδυασμό τους): το μπλε, το κίτρινο και το κόκκινο. Στο ηλεκτρονικό απτικό σύστημα θα μπορούσαν ακίδες με διαφορετικές απολήξεις, δηλαδή με διαφορετική αίσθηση στα δάχτυλα του χρήστη, να αποδίδουν κάθε φορά και τις αποχρώσεις».
Ο κ. Μιχόπουλος ελπίζει στην εκδήλωση ενδιαφέροντος από την επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα «για να εξελιχθεί και να υλοποιηθεί η εφεύρεση που προς το παρόν είναι στο στάδιο της μακέτας. Αλλωστε, για να κατασκευαστεί η ειδική πλάκα με τις ακίδες που θα συνδέεται με την κάμερα χρειάζεται επιστημονική γνώση».
Στα χνάρια του Αγιορείτη μοναχού Δοσίθεου
Ο μοναχός Δοσίθεος (κατά κόσμον Παντελής Παρασκευαΐδης, 1912-1991) γεννήθηκε στην Αττάλεια της Μ. Ασίας. Εχασε την όρασή τους σε ηλικία 5 ετών εξαιτίας μηνιγγίτιδας. Εισήχθη στον Οίκο Τυφλών, όπου έμαθε ελληνική γραφή Braille και σε ευρωπαϊκό Braille μουσική σημειογραφία. Στα 19 του έγινε μοναχός στο Αγιον Ορος.
Νωρίτερα, σε ηλικία μόλις 15 ετών, επινόησε σύστημα Braille για τη βυζαντινή μουσική σημειογραφία, ένα σημαντικό εργαλείο για τους τυφλούς ιεροψάλτες.
Ελένη Ευαγγελοδήμου
Φωτό: Χρήστος Ζήνας
